محرمیت سببی
| بخشی از احکام عملی و فقهی |
|---|
 |
مَحرَمیت سَبَبی رابطه‌ای است که از طریق عقد ازدواج،[۱] وطی به شبهه،[۲] یا زنا بین زن و مرد و برخی از بستگان آن‌ها[۳] نگاه و لمسِ کنیز[۴] ایجاد می‌شود.[۵] این مفهوم در کتاب‌های فقهی با عنوان «مصاهرة» شناخته می‌شود.[۶]
احکام و مصادیق محرمیت سببی:
- حرمت ابدی: ازدواج با محارم سببی مانند مادر زن، حرام ابدی است.[۷]
- محدودیت ازدواج: ازدواج با خواهر زن (تا زمانی که خواهرش در عقد اوست یا زنده است)[۸] و همچنین ازدواج با برادرزاده یا خواهرزاده زن، بدون اجازه او جایز نیست.[۹]
- نگاه کردن: نگاه کردن به محارم سببی و آشکار شدن زیورآلات آن‌ها برایشان جایز است.[۱۰]
- ارث: محرمیت سببی یکی از عوامل ارث بری محسوب می‌شود که از طریق عقد ازدواج ایجاد می‌گردد.[۱۱]
فهرست محارم سببی از دیدگاه فقیهان شیعه:
- مادر و مادربزرگ زن (حتی بدون نزدیکی با زن).[۱۲]
- همسر پسر (عروس).[۱۳]
- زن پدر و زن پدربزرگ.[۱۴]
- ربیبه (دختر زن)[۱۵] و دختران و نوه‌های دختری او.[۱۶]
- پدر و پدربزرگ شوهر.[۱۷]
- پسران شوهر.[۱۸]
- داماد.[۱۹]
پانویس
- ↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۲۹، ص۳۴۹.
- ↑ شهید ثانی، مسالک الافهام، ۱۴۱۳ق، ج۷، ص۱۸۱-۳۰۳.
- ↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۲۹، ص۳۶۷.
- ↑ شهید ثانی، مسالک الافهام، ۱۴۱۳ق، ج۷، ص۲۸۱؛ مکارم شیرازی، کتاب النکاح، ۱۳۸۰-۱۳۸۱ش، ج۴، ص۱۵.
- ↑ شهید ثانی، مسالک الافهام، ۱۴۱۳ق، ج۷، ص۲۷۱.
- ↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۲۹، ص۳۴۸.
- ↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۲۹، ص۳۴۹.
- ↑ شهید ثانی، مسالک الافهام، ۱۴۱۳ق، ج۷، ص۲۸۹.
- ↑ سیستانی، منهاج الصالحین، ۱۴۱۵ق، ج۳، ص۵۸.
- ↑ طباطبائی یزدی، عروة الوثقی، ۱۴۲۳ق، ج۲، ص۳۱۷-۳۱۸.
- ↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۳۹، ص۷.
- ↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۲۹، ص۳۴۹.
- ↑ مکارم شیرازی، کتاب النکاح، ۱۳۸۰-۱۳۸۱ش، ج۳،ص۱۳۲.
- ↑ سیستانی، منهاج الصالحین، ۱۴۱۵ق، ج۳، ص۵۷.
- ↑ محقق حلی، شرائع الاسلام، ۱۴۰۸ق، ج۲، ص۲۳۱.
- ↑ سیستانی، منهاج الصالحین، ۱۴۱۵ق، ج۳، ص۵۷.
- ↑ محقق حلی، شرائع الاسلام، ۱۴۰۸ق، ج۲، ص۲۳۱.
- ↑ محقق حلی، شرائع الاسلام، ۱۴۰۸ق، ج۲، ص۲۳۱.
- ↑ «پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت الله مکارم شیرازی»
منابع
- سیستانی، سید علی، منهاج الصالحین، قم، مکتب آیة الله العظمی السید السیستانی، ۱۴۱۵ق.
- شهید ثانی، زین‌الدین بن علی، مسالک الاَفهام الی تنقیح شرائع الاسلام، قم، مؤسسة المعارف الاِسلامیة، ۱۴۱۳ق.
- طباطبائی یزدی، سید محمدکاظم، العروة الوثقی، قم، دفتر نشر اسلامی (جامعه مدرسین)، چاپ اول، ۱۴۲۳ق.
- محقق حلی، جعفر بن حسن، شرائع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، قم، اسماعیلیان، ۱۴۰۸ق.
- مکارم شیرازی، ناصر، کتاب النکاح، قم، مدرسة الامام علی بن ابی‌طالب، ۱۳۸۰-۱۳۸۱ش.
- نجفی، محمدحسن، جَواهر الکلام فی شرحِ شرائعِ الاسلام، تصحیح عباس قوچانی و علی آخوندی، بیروت، دارُ اِحیاء التُّراثِ العربی، چاپ هفتم، ۱۳۶۲ش.
- «پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت الله مکارم شیرازی»، تاریخ بازدید ۱۸ آذر ۱۴۰۲ش.