پرش به محتوا

صیغه محرمیت

مقاله نامزد خوبیدگی
از ویکی شیعه

صیغه محرمیت نوعی ازدواج موقت است که هدف اصلی آن صرفاً ایجاد محرمیت است بدون بهره جنسی.[۱] این نوع صیغه گاهی برای محرم شدن مرد به مادرِ دختر یا زن به پدرِ پسر، با ازدواج موقت دختر نابالغ (با اجازه ولیّ او) برای مدت کوتاه (مثلاً یک ساعت) انجام می‌شود تا طرفین به یکدیگر محرم شوند[۲] در عرف، ازدواج موقتی که بین دختر و پسر برای آشنایی بیشتر صورت می‌گیرد نیز صیغه محرمیت نامیده می‌شود که در واقع همان ازدواج موقت است.[۳]

صیغه محرمیت با صیغه ازدواج تفاوت‌هایی دارد؛ از جمله اینکه در صحیح بودن صیغه محرمیت بین فقها اختلاف نظر وجود دارد،[۴] درحالی‌که در صیغه ازدواج چنین اختلافی نیست. همچنین، هدف اصلی صیغه ازدواج بهره جنسی است، اما هدف صیغه محرمیت تنها ایجاد محرمیت است.[۵]

متن صیغه محرمیت همانند صیغه ازدواج موقت است. در صورتی که وکیل انتخاب شود، وکیل زن به وکیل مرد می‌گوید: «زَوَّجْتُ مُوَكِّلَتِي مُوَكِّلَكَ فِي المُدَّةِ المَعْلُومَةِ عَلَى المَهْرِ المَعْلُومِ» (موکل خود را به عقد موکل تو با مدت معلوم و مهریه معلوم درآوردم). سپس بدون فاصله، وکیل مرد پاسخ می‌دهد: «قَبِلْتُ التَّزْوِيجَ لِمُوَكِّلِي هكَذا» (این ازدواج را به صورتی که گفته شد، قبول کردم)[۶]

در مورد صحت این نوع عقد بین فقها اختلاف وجود دارد:[۷]

  • برخی آن را مطلقاً صحیح می‌دانند.[۸]
  • برخی دیگر، قصد بهره جنسی را شرط صحت عقد دانسته[۹]‌ از‌این‌رو، این نوع صیغه را صحیح نمی‌دانند.[۱۰]
  • گروهی دیگر، قصد بهره جنسی را شرط نمی‌دانند اما امکان آن را شرط می‌دانند؛[۱۱] یعنی دختر یا پسر نابالغ باید در سنی باشند که امکان بهره جنسی از او وجود داشته باشد.[۱۲]
  • عده‌ای نیز مصلحت داشتن عقد برای طفل نابالغ را شرط صحت می‌دانند[۱۳] و اگر عقد مصلحتی برای طفل نداشته باشد، آن را باطل می‌دانند.[۱۴]

پانویس

  1. مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۹۲ش، ج۵، ص۱۲۴.
  2. مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۹۲ش، ج۵، ص۱۲۴.
  3. ،مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۹۲ش، ج۵، ص۱۲۵.
  4. هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه،‌ ۱۳۹۲ش، ج۵، ص۱۲۵.
  5. مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۹۲ش، ج۵، ص۱۲۴.
  6. بنی‌هاشمی خمینی، توضیح المسائل(مُحَشّی)، ۱۳۹۲ش، ج۲، ص۵۸۳.
  7. مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۹۲ش، ج۵، ص۱۲۵.
  8. بحرانی، الدرر النجفیة، ۱۴۲۳ق، ج۳، ص۲۰۵-۲۲۰.
  9. میرزای قمی، جامع الشتات، ۱۳۷۱ش، ج۴، ص۴۶۳.
  10. میرازی قمی، جامع الشتات، ۱۳۷۱ش، ج۴، ص۴۶۳.
  11. انصاری، صراط النجاة، ۱۳۷۳ش، ص۲۴۴.
  12. مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۹۲ش، ج۵، ص۱۲۵.
  13. نراقی، رسائل و مسائل، ۱۳۸۰ش، ص۹۸.
  14. نراقی، رسائل و مسائل، ۱۳۸۰ش، ج۱، ص۹۸.

منابع

  • بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسن، توضیح‌المسائل مراجع، قم، دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۳۹۲ش.
  • انصاری، شیخ مرتضی، صراط النجاة، تحقیق محمد حسین فلاح زاده، قم، کنگره بزرگداشت دویستمین سالگرد تولد شیخ اعظم انصاری، ۱۳۷۳ش.
  • بحرانی، یوسف بن احمد، الدرر النجفیّة من المُلتَقطات الیوسفیّة، بیروت، دار المصطفی لإحیاء التراث، ۱۴۲۳ق.
  • میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن، جامع الشتات، تهران، موسسه کیهان، ۱۳۷۱ش.
  • نراقی، ملا احمد، رسائل و مسائل، قم، کنگره بزرگداشت ملا مهدی و ملا احمد نراقی، ۱۳۸۰ش.
  • مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل‌بیت(ع)، زیرنظر: سید محمود هاشمی شاهرودی، قم، مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، ۱۳۹۲ش.

پیوند به بیرون