الروضة فی فضائل امیرالمؤمنین (کتاب)

از ویکی شیعه
الروضة فی فضائل امیرالمؤمنین
کتاب الروضة.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده شاذان بن جبرئیل قمی
موضوع فضائل امیرالمؤمنین
سبک روایی
زبان عربی
اطلاعات نشر
ناشر مکتبة الامین
تاریخ نشر ۱۴۲۳ق

ألرّوضَة فی فضائل أمیرالمؤمنین علی بن أبی طالب علیه‌السلام کتابی به زبان عربی، اثر شاذان بن جبرئیل قمی از علمای قرن ششم هجری است. مؤلف در این اثر، ۱۹۵ حدیث را که اختصاص به فضائل امیرالمؤمنین، امام علی(ع) دارد، آورده است. برخی در انتساب کتاب به شاذان بن جبرئیل تردید کرده و آن را منتسب به شیخ صدوق دانسته‌اند. در این کتاب، روایات مشهوری نظیر حدیث غدیر، طیر، ثقلین، کساء، منزلت، سد ابواب، رد الشمس و احادیث دیگر بیان شده است.

درباره مؤلف

ابوالفضل شاذان ابن جبرئیل بن اسماعیل بن ابی طالب القمی از بزرگان و فقهای شیعه امامی است. وی از شاگردان عالمان شیعه بوده و افرادی نظیر فخار بن معد، محمد بن جعفر مشهدی را تربیت کرده است. کتاب‌هایی به او منتسب است که می‌توان به کتاب الروضة فی فضائل امیرالمؤمنین اشاره کرد.

انتساب کتاب

ازآنجا که کتاب «الفضائل» اثر شاذان در بردارنده فضائل امیرالمؤمنین و اکثر احادیث آن در الروضه آمده است، برخی در انتساب این کتاب به صورت جداگانه تشکیک کرده‌اند. عده‌ای نیز آن را منتسب به صدوق دانسته‌اند. شیخ حر عاملی می‌گوید: کتاب روضه را به شیخ صدوق نیز نسبت داده‌اند هر چند ثابت نشده است.[۱] اما صاحب مستدرک می‌گوید: کتاب فضائل و مختصر آن که روضه نامیده می‌شود از شاذان است.[۲] علامه مجلسی هم تاریخ تألیف کتاب را حدود ۶۵۰ ذکر می‌کند و انتساب کتاب به شیخ صدوق را خطا دانسته است.[۳]

روش تألیف

احادیث و روایات کتاب روضه بدون سند آمده و در مواردی هم که مؤلف بخشی از اسناد را آورده با کلمه «یرفَعُه» آن را بریده و تکمیل نکرده است. او همچنین منابع خود را هم ذکر نکرده است. کتاب، فصل‌بندی و تنظیم خاصی ندارد و احادیث به شکل پیوسته و دنبال هم ذکر شده است. هر چند عنوان کتاب، فضائل علی(ع) بوده و همه احادیث هم در حول همین عنوان دور می‌زند مواردی نادر در لابلای کتاب یافت می‌شود که درباره دیگر اهل بیت و ائمه است.[۴]

خود مؤلف در مقدمه کتاب می‌گوید: «آنچه را نقل کردم از راویان ثقه و روایاتی که همگان بر آن اتفاق داشته‌اند بوده است[۵]

نسخه‌ها و چاپ

محقق کتاب از دو نسخه خطی نام می‌برد:

این اثر در سال ۱۴۲۳ق با تحقیق علی شکرچی در قم توسط انتشارات مکتبة الامین با عنوان «الروضة فی فضائل أمیرالمؤمنین علی بن أبی طالب» به‌چاپ رسیده است.[۷]

پانویس

  1. حرعاملی، امل الآمل، ج۲، ص۳۶۵.
  2. نوری، خاتمة المستدرک، ۱۴۱۵ق، ج ۳، ص۳۳.
  3. مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۱، ص۱۴.
  4. کتاب شناخت سیره معصومان، مرکز تحقیقات رایانه‌ای علوم اسلامی نور.
  5. قمی، الروضه، ۱۴۲۳ق، ص۲۱.
  6. قمی، الروضه، ۱۴۲۳ق، ص۲۰.
  7. الروضة فی فضائل أمیرالمؤمنین علی بن أبی طالب، کتابخانه مجازی الفبا.

منابع

  • حر عاملی، محمد بن حسن، امل الآمل، تحقیق سید احمد حسینی، بغداد، مکتبة الاندلس.
  • نوری، میرزا حسین، خاتمة المستدرک، قم، آل البیت، ۱۴۱۵ق.
  • مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، مؤسسة الوفاء، ۱۴۰۳ق.
  • قمی، شاذان بن جبرئیل، الروضة فی فضائل امیرالمؤمنین، تحقیق علی شکرچی، قم، مکتبة الامین، ۱۴۲۳ق.
  • کتاب‌شناخت سیره معصومان، مرکز تحقیقات رایانه‌ای علوم اسلامی نور.
  • الروضة فی فضائل أمیرالمؤمنین علی بن أبی طالب، کتابخانه مجازی الفبا، تاریخ بازدید: ۱۷ بهمن ۱۳۹۹ش.