مقاله نامزد خوبیدگی

جانشینی حضرت محمد (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
The succession to Muhammad:a study of the early caliphate
کتاب اصلی جانشینی محمد.png
اطلاعات کتاب
نویسنده: ویلفرد مادلونگ
موضوع: حضرت علی(ع)
زبان: انگلیسی
مجموعه: یک جلد
ترجمه فارسی
نام کتاب: جانشینی محمد(ص)
مترجم: احمد نمایی•جواد قاسمی•محمدجواد مهدوی•حمیدرضا ضابط
پیوند: مشاهده کتاب

جانشینی حضرت محمد(ص)، پژوهشی پیرامون خلافت نخستین (The succession to Muhammad:a study of the early caliphate) کتابی است نوشته ویلفرد مادِلونگ، اسلام‌پژوهِ مسیحی. این کتاب تاریخچه خلافت را از ابوبکر تا مرگ نخستین خلیفه از مروانیان بررسی کرده است.

محور اصلی کتاب درباره خلفای راشدین است. در این زمینه از موضوعاتی چون چگونگی به خلافت رسیدن ابوبکر، سیاست ابوبکر و عمر درخصوص بنی‌هاشم، قتل عثمان، نحوه به خلافت رسیدن امام علی(ع)، جنگ جمل و جنگ صفین سخن آمده است.

دیدگاهی که نویسنده کتاب در زمینه جانشینی پیامبر مطرح کرده، این است که براساس آیات قرآن جانشینی پیامبر اسلام(ص) می‌بایست به خاندان او می‌رسید. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی جمهوری اسلامی ایران، در سال ۱۳۷۷ش کتاب جانشینی محمد را به‌عنوان کتاب سال برگزید. این کتاب به فارسی ترجمه و در بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی چاپ شده است.

نویسنده

نوشتار اصلی: ویلفرد مادلونگ

ویلفرد فردیناند مادِلونگ (به آلمانی: Wilferd Ferdinand Madelung) (زادهٔ ۲۶ دسامبر ۱۹۳۰م در اشتوتگارتغ آلمان) از اسلام‌شناسان معاصر است.[۱] او دارای مدرک دکترای مطالعات اسلامی دانشگاه هامبورگ، در سال ۱۹۵۷م است.[۲]

مادِلونگ را از مهم‌ترین شیعه‌شناسان غربی می‌دانند.[۳] او حدود ۲۰۰ مقاله و کتاب در زمینه اسلام وبه‌ویژه شیعه تألیف و تصحیح کرده است.[۴]

انگیزه تألیف

به‌گفته نویسنده، هدف از نگارش کتاب، ابتدا بیان ماهیت خلافت و ارائه تاریخچه‌ای مختصر از آن بوده است؛ اما در میانه تحقیق متوجه می‌شود که «بی‌اعتمادی بیشتر مورخان غربی به منابع اسلامی» در زمینه حوادث صدر اسلام موجب شده است تحریف‌هایی در این زمینه صورت بگیرد و مواردی نادیده گرفته شوند. به همین علت تصمیم می‌گیرد تحقیق مفصل‌تری انجام دهد و با استفادهٔ درست از منابع موثقِ نزدیک به صدر اسلام، «تصویری دقیق‌تر و موثق‌تر» از تاریخ خلافت ارائه دهد.[۵]

محتوا

محتوای اصلی کتاب از یک مقدمه، چهار فصل (هر فصل به‌نام یکی از خلفای راشدین) و یک «خاتمه»، تشکیل شده است. مقدمهٔ نسبتاً طولانی کتاب درباره اهمیت جانشینی پیامبر اسلام، نقش این مسئله در تفرقه میان مسلمانان، علت بی‌توجهی مورخان معاصر غرب به این موضوع، اشکالِ نظریه اسلامشناسان غربی درباره جانشینی پیامبر، تمایل پیامبر به جانشینی خاندانش است.[۶] در خاتمه هم از چگونگی بیعت با امام حسن(ع)، روی کارآمدن معاویه، حوادث عصر بنی امیه تا مرگ نخستین خلیفه مروانیان سخن آمده است.[۷]

عناوین وموضوعات فصل‌ها

  • عمر: امیرالمؤمنین، شایسته سالاری اسلامی، شورا و امپراتوری عربی.[۱۰] موضوعات: چگونگی توزیع قدرت سیاسی توسط عمر، به‌ویژه درخصوص بنی‌هاشم و علی(ع)، قتل عمر و فتوحات.[۱۱]
  • عثمان: خلیفه خدا و فرمانروایی بنی‌عبدشمس.[۱۲] موضوعات:‌ عوامل قتل عثمان و اتفاقات مربوط به آن.[۱۳]

پیوست‌ها

کتاب هفت پیوست دارد:

  1. کفن و دفن رسول خدا(ص)
  2. میراث حضرت محمد(ص) (با محوریت مسئله فدک)
  3. همسران و فرزندان عثمان بن عَفّان
  4. همسران و فرزندان حسن بن علی(ع)
  5. زمین‌های خالصه عراق در زمان عمر
  6. توضیحی در باب منابع مربوط به بحران دوره خلافت عثمان
  7. موسی بن طلحه و امویان.[۱۶]
ترجمه کتاب جانشینی حضرت محمد(ص)

دیدگاه نویسنده درباره جانشینی پیامبر

کتاب امام علی؛ جانشین رسول خدا(ص)

مادِلونگ در مقدمه کتاب بحثی مفصل درباره موضوع خویشاوندی در قرآن مطرح می‌کند.[۱۷] او با استناد به آیات مختلفی از قرآن، نقش خانواده‌های پیامبران پیشین در حمایت از انبیا و وراثت آنان را بررسی می‌کند و نتیجه می‌گیرد که برپایه قرآن، جانشین طبیعی پیامبر(ص) نمی‌تواند ابوبکر باشد.[۱۸] او می‌نویسد: «تا آنجا که قرآن، افکار محمد(ص) را بیان می‌کند، روشن است که او در نظر نداشت ابوبکر جانشین طبیعی او باشد و نه به انجام این کار رضایت داشت.»[۱۹]

ترجمه کتاب

این کتاب در سال ۱۳۷۷ش به فارسی ترجمه و توسط بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی چاپ شد. احمد نمایی، جواد قاسمی، محمدجواد مهدوی و حیدررضا ضابط ترجمه آن را برعهده داشتند. این کتاب، کتابِ برگزیده سال ۱۳۷۷ش جمهوری اسلامی ایران شد.[۲۰]

نقد کتاب

کتاب «امام علی(ع)؛ جانشین رسول الله(ص)» نوشته حسین عبدالمحمدی و اسدالله رحیمی نقدی بر مباحث مادلونگ است که در ۶ بخش تنظیم شده و به واکاوی سیر حوادث پس از رحلت رسول خدا(ص) به تفکیک عصر هر یک از خلفا پرداخته است.[۲۱]

پانویس

  1. الویری، «معرفی کتاب جانشینی حضرت محمد (ص)»، ص۳۸۸.
  2. الویری، «معرفی کتاب جانشینی حضرت محمد (ص)»، ص۳۸۸.
  3. بهشتی‌مهر و تقی‌زاده داوری، «بررسى روش‌ها و ویژگی‌های پژوهشى ویلفرد مادلونگ در مطالعات شیعى»، ص۲۴.
  4. بهشتی‌مهر و تقی‌زاده داوری، «بررسى روش‌ها و ویژگی‌های پژوهشى ویلفرد مادلونگ در مطالعات شیعى»، ص۲۴و۲۵.
  5. مادلونگ، جانشینی حضرت محمد، ۱۳۷۷ش، ص۳و۴.
  6. الویری، معرفی کتاب «جانشینی حضرت محمد(ص)»، ص۳۹۰.
  7. الویری، معرفی کتاب «جانشینی حضرت محمد(ص)»، ص۳۹۲.
  8. مادلونگ، جانشینی حضرت محمد، ۱۳۷۷ش، ص۴۷.
  9. الویری، معرفی کتاب «جانشینی حضرت محمد(ص)»، ص۳۹۱.
  10. مادلونگ، جانشینی حضرت محمد، ۱۳۷۷ش، ص۸۵.
  11. الویری، معرفی کتاب «جانشینی حضرت محمد(ص)»، ص۳۹۱.
  12. مادلونگ، جانشینی حضرت محمد، ۱۳۷۷ش، ص۱۱۳.
  13. الویری، معرفی کتاب «جانشینی حضرت محمد(ص)»، ص۳۹۱.
  14. مادلونگ، جانشینی حضرت محمد، ۱۳۷۷ش، ص۱۹۷.
  15. الویری، معرفی کتاب «جانشینی حضرت محمد(ص)»، ص۳۹۱و۳۹۲.
  16. مادلونگ، جانشینی محمد، ۱۳۷۷ش، فهرست کتاب.
  17. مادلونگ، جانشینی محمد، ۱۳۷۷ش، ص۲۰تا۳۲.
  18. مادلونگ، جانشینی محمد، ۱۳۷۷ش، ص۳۲.
  19. مادلونگ، جانشینی محمد، ۱۳۷۷ش، ص۳۲.
  20. مادلونگ، جانشینی محمد، مقدمه ناشر، ۱۳۷۷ش، صفحه هشت.
  21. معرفی کتاب «امام علی(ع)؛ جانشین رسول الله(ص)»، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی.

منابع