مقاله نامزد خوبیدگی
شناسه ارزیابی نشده

طرف من الانباء و المناقب (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
طرف من الانباء و المناقب
کتاب طرف من الانباء.gif
اطلاعات کتاب
نویسنده سید بن طاووس
موضوع اهل بیت . فضائل امیرمؤمنان
سبک روایی
زبان عربی
اطلاعات نشر
ناشر تاسوعا
تاریخ نشر ۱۴۲۰ ق

طُرَفٌ مِنَ الاَنْباء و المَناقب کتابی به زبان عربی، اثر سید بن طاووس (متوفای۶۶۴ق) مشتمل بر اخبار و حکایاتی درباره اهل بیت و مناقب امیر المؤمنین(ع). سید بن طاووس در این کتاب که بالواقع در تکمیل طرائف نگاشته شده، خود را به عنوان مؤلف نام نمی‌برد، زیرا از خلفای معاصر خود تقیه کرده و نخواسته هویت خویش را آشکار کند. وی در طُرَف که علاوه بر مقدمه و خاتمه، مشتمل بر ۳۳ «طُرفه» است به منابع شیعه و روایات اهل بیت اعتماد کرده است.
در انتساب این کتاب به سید بن طاووس تردیدی نیست و خود او در آثار دیگرش آن را از تألیفات خویش دانسته است.

درباره مولف

نوشتار اصلی: سید بن طاووس

سید رضی‌الدین، علی بن موسی بن جعفر بن طاووس، از نوادگان امام حسن مجتبی(ع) و امام سجاد(ع) در ۱۵ محرم سال ۵۸۹ق در حله به دنیا آمد. ابتدای تحصیلات سید ابن طاووس در شهر حله بود که از محضر پدر و جد خود، ورام بن ابی فراس، علوم مقدماتی را آموخت. ابن طاووس که از محضر اساتید حله استفاده کافی و لازم را برده بود برای استفاده از علمای دیگر شهرها عزم سفر نمود.
سید در محضر بزرگان عصر خویش به کسب علم و ادب و معنویت پرداخت و شاگردان فراوانی تربیت کرد. ابن طاووس حدود ۵۰ تألیف دارد که بسیاری از آن‌ها در موضوعات دعا و زیارت است.
سید علی بن طاووس در سال ۶۶۴ق در سن ۷۵ سالگی و در بغداد وفات نمود. بدن شریفش را به نجف اشرف منتقل نموده و در حرم امیرالمؤمنین (ع) به خاک سپردند.

انتساب کتاب

این کتاب از آثار سید بن طاووس بوده، زیرا خودش در الاجازات و کشف المحجّة، عالمان و کتابشناسان شیعه را به یگانگی مؤلّفِ هر دو اثر آگاه ساخته است؛ به نحوی که جای هیچ تردیدی در این باره نیست.[۱] آقا بزرگ تهرانی هم این کتاب را منتسب به ابن طاووس می‌داند در حالی که پیش از سقوط بغداد به دست مغول، آن را نگاشته است.[۲]

روش تألیف و محتوا

این کتاب با اینکه اثری حدیثی قلمداد می‌گردد اما رویکردی کلامی دارد و مؤلف به افضلیت پیامبر(ص) و وصایت و خلافت بلافصل امیرمؤمنان(ع) اشاره دارد.[۳]
این کتاب مشتمل بر مقدمه، خاتمه و ۳۳ طُرفه (چیز تازه و شگفت‌آور) است. هر طُرفه، در واقع روایتی است از سفارش‌های پیامبر(ص) درباره علی(ع) یا وصایای پیامبر(ص) به آن حضرت. در هر طرفه بیش از یک روایت نقل نشده است.[۴]

نام کامل کتاب

آقا بزرگ تهرانی نام کتاب را این گونه بیان می‌کند: طُرَفٌ مِنَ الاَنْباءِ وَ الْمناقِب فی شَرَفِ سَیّد الاَنْبیاء وَ الاَطائب وَ طُرَفٌ مِنْ تَصریحِه بِالْوصیّةِ وَ الْخلافة لِعَلیّ بْن اَبی‌طالب.[۵]

منابع کتاب

سید بن طاووس در طرائف، از منابع اهل سنت نقل کرده اما در طُرف، به منابع شیعه و روایات اهل بیت اعتماد کرده است. کتاب طرف در واقع استدراک و تکمیل کتاب طرائف است چنانکه خود سید می‌گوید:

«آنچه در آن کتاب نبوده در اینجا آوردم. منبع اصلی این کتاب، کتاب الوصیة عیسی بجلی است و ابن طاووس اکثر قریب به اتفاق اخبار و روایات را از عیسی بن مستفاد بجلی که راوی امام کاظم (ع) و از آگاهان به علم حدیث است نقل می‌کند[۶]

جایگاه

محقق کتاب در مقدمه اثر می‌نویسد: «آن‌چه سید بن طاووس در رساله کم‌حجمش برای ما نقل کرده از گنج‌های نفیس از روایات و احادیث است. مجلسی بسیار از این کتاب در بحارالانوار نقل کرده است[۷]

نسخ و چاپ

کلبرگ نقل می‌کند که آقابزرگ از نسخه‌ای از مشهد در سال ۹۸۷ق و چاپ نجف در سال ۱۳۶۹ق یاد کرده و خودش چاپ ۱۳۶۹ق را مورد استفاده قرار داده است.[۸] این اثر با تحقیق شیخ قیس العطار در سال ۱۴۲۰ق در مشهد توسط انتشارات تاسوعا به چاپ رسیده است.

پانویس

  1. جویا جهانبخش. طرفه‌های پور طاووس، ۱۳۷۹ش.
  2. تهرانی، الذریعة، ج ۱۵، ص ۱۶۲.
  3. جویا جهانبخش. طرفه‌های پور طاووس، ۱۳۷۹ش.
  4. تهرانی، الذریعة، ج ۱۵، ص ۱۶۱.
  5. تهرانی، الذریعة، ج ۱۵، ص ۱۶۲.
  6. ابن طاووس، طرف من الانباء، ۱۴۲۰ق، ص ۳۹.
  7. ابن طاووس، طرف من الانباء، ۱۴۲۰ق، ص ۳۹.
  8. کلبرگ، کتابخانه ابن طاووس، ۱۳۷۱ش، ص۱۰۸.

منابع

  • ابن طاووس، علی بن موسی، طرف من الانباء و المناقب، مشهد، تاسوعا، ۱۴۲۰ ق.
  • تهرانی، آقابزرگ، الذریعة، بیروت، دارالاضواء.
  • کلبرگ، اتان، کتابخانه ابن طاووس، ترجمه سید علی قرائی و رسول جعفریان، کتابخانه آیت‌الله مرعشی، ۱۳۷۱ ش.
  • کتاب شناخت سیره معصومان، مرکز تحقیقات رایانه‌ای علوم اسلامی نور.
  • جهانبخش، جویا، طرفه‌های پورطاووس آیینه وصایت و خلافت، نشریه علوم حدیث، شماره ۱۸، دی ۱۳۷۹، صص ۱۷۳ - ۱۸۹.

پیوند به بیرون