پرش به محتوا

صلوات بر حجج طاهرین

از ویکی شیعه
صلوات بر حجج طاهرین
اطلاعات روایت
موضوعجایگاه و عظمت اهل‌بیت(ع)
صادره ازامام حسن عسکری(ع)
راوی اصلیعبدالله بن محمّد عابد
راویانابوالمُفَضَّل شِیبَانی
اعتبار سندمعتبر
منابع شیعهمِصبَاح المُتَهَجِّد و اِقبَال الاَعمَال و جَمَال الْاُسْبُوع و البَلَد الْاَمین
احادیث مشهور
حدیث سلسلةالذهبحدیث ثقلینحدیث کساءمقبوله عمر بن حنظلةحدیث قرب نوافلحدیث معراجحدیث ولایتحدیث وصایتحدیث جنود عقل و جهلحدیث شجره


صلوات بر حُجَج طاهرین، به جایگاه والای اهل‌بیت(ع) اشاره دارد. شیخ طوسی با واسطه از امام عسکری(ع) آن را روایت کرده است. این صلوات در برخی منابع شیعه همچون مِصبَاح المُتَهَجِّد و اِقبَال الاَعمَال و بحارالانوار ذکر شده و علامه مجلسی، آن را معتبر دانسته است.

در این صلوات، اهل‌بیت(ع) به‌عنوان واسطه‌ای برای تقرب به خداوند معرفی شده‌اند و شناخت حلال و حرام تنها از طریق معصومین(ع) ممکن دانسته شده است. در این صلوات به جایگاه امام علی(ع) و حضرت زهرا(س) و حضرت خدیجه(س) اشاره شده است. در این صلوات به شهادت و جایگاه امام حسن(ع) و امام حسین(ع) و نیز ادامه نسل امامت از امام سجاد(ع) پرداخته شده است. اهل‌بیت(ع) به‌عنوان سرچشمه علم الهی و راهنمای انسان‌ها در مسیر هدایت و تبیین احکام الهی معرفی شده‌اند.

کفعمی در کتاب بَلَد الاَمین توصیه کرده است که این صلوات در حرم اهل‌بیت(ع) قرائت شود. برخی پژوهشگران نیز معتقدند که خواندن این صلوات در حرم حضرت معصومه(س) به نیت اهل‌بیت(ع) پسندیده است. همچنین، زیارت حضرت فاطمه(س) در این صلوات به‌عنوان کامل‌ترین زیارت ایشان شناخته شده و مورد توجه قرار گرفته است.

جایگاه

صلوات بر حُجَج طاهرین(ع) از امام حسن عسکری(ع) نقل شده و جایگاه رفیع اهل بیت(ع) را بیان کرده است.[۱] این زیارت توسط عبدالله بن محمّد عابد در سال ۲۵۵ق در سامراء از امام حسن عسکری(ع) نقل شده است و حضرت بدون مراجعه به کتابی، شیوه صلوات فرستادن بر پیامبر(ص) و امامان(ع) را به وی آموزش داد.[۲]

شیخ طوسی در کتاب مصباح المتهجد در بخش اعمال روز جمعه آن را نقل کرده است.[۳] کَفْعَمی در کتاب بلد الامین، این صلوات را در اعمال ماه ذی‌الحجه آورده و خواندن آن را در حرم همه اهل‌بیت(ع) توصیه کرده است.[۴] همچنین، خواندن این صلوات در حرم حضرت معصومه(س) که به‌عنوان حرم اهل‌بیت(ع) شناخته می‌شود،[۵] به یاد تمامی معصومین(ع) توصیه شده است.[۶] برخی پژوهشگران شیعه به دلیل معارف و مضامین ارزشمند این صلوات، آن را پس از زیارت جامعه کبیره، به‌عنوان یکی از بهترین زیارات معرفی کرده‌اند.[۷]

در هر یک از صلوات‌ها، ویژگی‌هایی از همان امام و معصوم ذکر شده که نشان‌دهنده این است که اهل بیت(ع) با وجود اینکه نور واحدی بودند، هر یک خصوصیات منحصر به فردی داشته‌اند.[۸] برخی معتقدند زیارت حضرت فاطمه(س) در این صلوات، کامل‌ترین زیارت ایشان محسوب می‌شود؛ زیرا بسیاری از فضائل و رویدادهای زندگی حضرت زهرا(س) در آن بازگو شده است.[۹] همچنین در این صلوات به حضرت خدیجه(س) درود فرستاده شده که نشانه جایگاه بالای اوست.[۱۰]

به گفته راوی، هنگامی که امام عسکری(ع) صلوات بر امام هادی(ع) را به پایان رساند و نوبت به ذکر صلوات بر خود ایشان رسید، سکوت کرد. سپس گفت، اگر این نکته از نشانه‌های دین نبود و خداوند ما را به رساندن آن به اهلش امر نکرده بود، ترجیح می‌دادم در این باره سکوت کنم.[۱۱]

درباره صلوات بر همه معصومین(ع) یا یک معصوم خاص، کتابهایی نوشته شده است. از جمله آنها، «صلوات خاصه (بر حجج طاهره)»، نوشته سیدضیاءالدین تنکابنی و «ام‌ابیها، مادر خوبی‌ها: شرحی بر صلوات خاصه حضرت فاطمه‌زهرا (س)»، اثر مجید جعفرپور.

اعتبار حدیث

صلوات بر حجج طاهرین علاوه بر کتاب مِصبَاح المُتَهَجِّد[۱۲] در منابع روایی و دعایی همچون اِقبَال الاَعمال[۱۳] و جَمَال الْاُسْبُوع[۱۴] نوشته‌های ابن‌طاووس، کتاب البَلَد الاَمین[۱۵] اثر کَفْعَمی و بحار الانوار[۱۶] ذکر شده است. علامه مجلسی[۱۷] و شیخ عباس قمی[۱۸] معتقدند که سند این صلوات، معتبر است.

محتوا

امام حسن عسکری(ع) در صلوات بر حجج طاهره به معارف والایی اشاره کرده‌اند. در این صلوات، اهل بیت(ع) واسطه رسیدن به خداوند[۱۹] و برکت زندگی دنیوی و اخروی انسان‌ها، معرفی شده‌اند.[۲۰] همچنین بیان شده که حلال و حرام و قوانین الهی تنها از طریق گفتار و رفتار معصومین(ع) شناخته می‌شود.[۲۱] امام حسن عسکری(ع) در این صلوات راه فهم قرآن و تفسیر آن را از طریق چهارده معصوم(ع) بیان کرده‌اند.[۲۲]

در صلوات بر حجج طاهرین، عظمت و ولایت امام علی(ع)،[۲۳] جایگاه والای حضرت زهرا(س)،[۲۴] ظلم‌هایی که بر او شده و همچنین انتقام از دشمنان ایشان مطرح شده است.[۲۵] در این زیارت، به حضرت خدیجه(س) درود فرستاده شده است.[۲۶]

امام‌ عسکری(ع) به شهادت و جایگاه امام حسن(ع) و امام حسین(ع) اشاره کرده[۲۷] و ادامه نسل امامان را از امام سجاد(ع) دانسته‌اند.[۲۸] اهل‌بیت(ع) که سرچشمه علم الهی هستند،[۲۹] برای هدایت و تربیت مردم[۳۰] و تبیین حلال و حرام الهی آمده‌اند.[۳۱]

در این صلوات، از خداوند درخواست یاری برای امام زمان(عج) و یاران ایشان شده است.[۳۲] همچنین امام عسکری(ع) از خداوند می‌خواهد که او را در زمره یاران و دوستان امام زمان(عج) قرار دهد.[۳۳] در پایان صلوات نیز به نقش امام زمان(ع) در برقراری عدالت و احیای دین پیامبر(ص) اشاره می‌شود.[۳۴]

متن و ترجمه

صلوات بر حجج طاهره(ع)
متن صلوات ترجمه صلوات
أَخْبَرَنَا جَمَاعَةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَبِی الْمُفَضَّلِ الشَّیْبَانِیِّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْعَابِدُ بِالدَّالِیَةِ لَفْظاً قَالَ: سَأَلْتُ مَوْلَایَ أَبَا مُحَمَّدٍ الْحَسَنَ بْنَ عَلِیٍّ ع فِی مَنْزِلِهِ بِسُرَّ مَنْ رَأَى سَنَةَ خَمْسٍ وَ خَمْسِینَ وَ مِائَتَیْنِ أَنْ یُمْلِیَ عَلَیَّ مِنَ الصَّلَاةِ عَلَى النَّبِیِّ وَ أَوْصِیَائِهِ ع وَ أَحْضَرْتُ مَعِی قِرْطَاساً کَثِیراً فَأَمْلَى‏ عَلَیَ‏ لَفْظاً مِنْ‏ غَیْرِ کِتَابِ؛ شیخ طوسی می گوید: جماعتی از اصحابمان، از ابوالمفضّل شیبانی خبر دادند که گفت: ابو محمّد عبدالله بن محمّد عابد بدالیه حدیثی نقل کرد و به زبان خویش گفت: از مولای خود امام حسن عسکری(علیه‌السلام) در منزلشان در «سرّمن‌رأی»، سال دویست‌وپنجاه‌وپنج خواسته‌ام که بر من دیکته کند [یعنی کلمه‌کلمه بگوید]، شیوه و روش صلوات فرستادن بر پیامبر و جانشینان آن حضرت را (صلوات الله علیهم) و با خود کاغذ بزرگی حاضر کردم، پس بر من دیکته کرد با لفظ خود، بدون آنکه از کتابی ببیند؛ فرمود:
الصَّلَاةِ عَلَى النَّبِیِّ ص- اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ کَمَا حَمَلَ وَحْیَکَ وَ بَلَّغَ رِسَالاتِکَ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ کَمَا أَحَلَّ حَلَالَکَ وَ حَرَّمَ حَرَامَکَ وَ عَلَّمَ کِتَابَکَ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ کَمَا أَقَامَ الصَّلَاةَ وَ آتَى الزَّکَاةَ وَ دَعَا إِلَى دِینِکَ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ کَمَا صَدَّقَ بِوَعْدِکَ وَ أَشْفَقَ مِنْ وَعِیدِکَ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ کَمَا غَفَرْتَ بِهِ الذُّنُوبَ وَ سَتَرْتَ بِهِ الْعُیُوبَ وَ فَرَّجْتَ بِهِ الْکُرُوبَ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ کَمَا دَفَعْتَ بِهِ الشَّقَاءَ وَ کَشَفْتَ بِهِ الْغَمَّاءَ وَ أَجَبْتَ بِهِ الدُّعَاءَ وَ نَجَّیْتَ بِهِ مِنَ الْبَلَاءِ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ کَمَا رَحِمْتَ بِهِ الْعِبَادَ وَ أَحْیَیْتَ بِهِ الْبِلَادَ وَ قَصَمْتَ بِهِ الْجَبَابِرَةَ وَ أَهْلَکْتَ بِهِ الْفَرَاعِنَةَ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ کَمَا أَضْعَفْتَ بِهِ الْأَمْوَالَ وَ أَحْرَزْتَ‏ بِهِ مِنَ الْأَهْوَالِ وَ کَسَرْتَ بِهِ الْأَصْنَامَ وَ رَحِمْتَ بِهِ الْأَنَامَ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ کَمَا بَعَثْتَهُ بِخَیْرِ الْأَدْیَانِ وَ أَعْزَزْتَ بِهِ الْإِیْمَانَ وَ تَبَّرْتَ بِهِ الْأَوْثَانَ وَ عَظَّمْتَ بِهِ الْبَیْتَ الْحَرَامَ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ الطَّاهِرِینَ الْأَخْیَارِ وَ سَلِّمْ تَسْلِیماً؛ صلوات بر پیامبر(ص): خدایا بر محمّد درود فرست، چنان‌که وحی‌ات را به دوش جان کشید و پیام‌های تو را به مردم رساند و بر محمّد درود فرست همچنان‌ که حلال کرد حلالت را و حرام نمود حرامت را و قرآنت را به مردم آموخت و بر محمّد درود فرست، چنان‌ که نماز را بپا داشت و زکات پرداخت و به دینت دعوت نمود و بر محمّد درود فرست، چنان‌که به وعده‌ات ایمان آورد و مردم را از تهدید تو بیم داد و بر محمّد درود فرست، چنان‌که به خاطر او گناهان را آمرزیدی و عیوب را پوشاندی و گرفتاری‌ها را برطرف ساختی و بر محمّد درود فرست، چنان‌که بدبختی را به او دفع کردی و غمگینی را به سبب وجود او زدودی و دعا را اجابت فرمودی و از بلا نجات دادی. و بر محمّد درود فرست، چنان‌که بندگان را به خاطر او رحم کردی و کشورها را به او زنده نمودی و گردنکشان را به وسیله او درهم شکستی و فرعون‌ها را هلاک کردی و بر محمّد درود فرست، چنان‌که اموال را به او چند برابر فرمودی و از هراس‌ها پناه دادی و بت‌ها را شکستی و به مردمان رحم نمودی و بر محمّد درود فرست، چنان‌که او را به بهترین دین‌ها برانگیختی و ایمان را به او نیرو دادی و بت‌ها را به وسیله او نابود کردی و خانه کعبه را به او عظمت دادی و بر محمّد و اهل‌بیت پاک نیکوکارش درود و سلام فرست سلامی شایسته.
الصَّلَاةُ عَلَى أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ عَلِیٍّ ع اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ أَخِی نَبِیِّکَ وَ وَصِیِّهِ وَ وَلِیِّهِ وَ صَفِیِّهِ وَ وَزِیرِهِ وَ مُسْتَوْدَعِ عِلْمِهِ وَ مَوْضِعِ سِرِّهِ وَ بَابِ حِکْمَتِهِ وَ النَّاطِقِ بِحُجَّتِهِ وَ الدَّاعِی إِلَى شَرِیعَتِهِ وَ خَلِیفَتِهِ فِی أُمَّتِهِ وَ مُفَرِّجِ الْکَرْبِ عَنْ وَجْهِهِ قَاصِمِ الْکَفَرَةِ وَ مُرْغِمِ الْفَجَرَةِ الَّذِی جَعَلْتَهُ مِنْ نَبِیِّکَ بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى اللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالاهُ وَ عَادِ مَنْ عَادَاهُ وَ انْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ وَ اخْذُلْ مَنْ خَذَلَهُ وَ الْعَنْ مَنْ نَصَبَ لَهُ مِنَ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ وَ صَلِّ عَلَیْهِ أَفْضَلَ مَا صَلَّیْتَ عَلَى أَحَدٍ مِنْ‏ أَوْصِیَاءِ أَنْبِیَائِکَ یَا رَبَّ الْعَالَمِینَ؛ صلوات بر امیرالمومنین(ع): خدایا بر امیرمؤمنان علی بن ابی‌طالب درود فرست، برادر پیامبرت و ولی و برگزیده‌اش و وزیر و جایگاه سپردن دانشش و جایگاه راز و دروازۀ حکمتش و گویای به دلیل و برهانش و دعوت‌کننده به شریعتش و جانشین او در امّتش و برطرف کننده رنج و اندوه از چهره‌اش و درهم شکننده کافران و به خاک مالنده بینی بدکاران، آن‌که او را نسبت به پیامبرت به منزله هارون از موسی قرار دادی. خدایا دوست بدار هرکه دوستش دارد و دشمن بدار هرکه دشمنش دارد و یاری کن هر که یاری‌اش نماید و خوار کن هرکه او را واگذارد و لعنت کن هرکه به دشمنی‌اش برخاست، از پیشینیان و پسینیان و بر او درود فرست برترین درودی که بر یکی از جانشینیان پیامبرت فرستادی، ای پروردگار جهانیان.
الصَّلَاةُ عَلَى السَّیِّدَةِ فَاطِمَةَ ع اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى الصِّدِّیقَةِ فَاطِمَةَ الزَّکِیَّةِ حَبِیبَةِ حَبِیبِکَ وَ نَبِیِّکَ وَ أُمِّ أَحِبَّائِکَ وَ أَصْفِیَائِکَ الَّتِی انْتَجَبْتَهَا وَ فَضَّلْتَهَا وَ اخْتَرْتَهَا عَلَى نِسَاءِ الْعَالَمِینَ اللَّهُمَّ کُنِ الطَّالِبَ لَهَا مِمَّنْ ظَلَمَهَا وَ اسْتَخَفَّ بِحَقِّهَا وَ کُنِ الثَّائِرَ اللَّهُمَّ بِدَمِ أَوْلَادِهَا اللَّهُمَّ وَ کَمَا جَعَلْتَهَا أُمَّ أَئِمَّةِ الْهُدَى وَ حَلِیلَةَ صَاحِبِ اللِّوَاءِ وَ الْکَرِیمَةَ عِنْدَ الْمَلَإِ الْأَعْلَى فَصَلِّ عَلَیْهَا وَ عَلَى أُمِّهَا خَدِیجَةَ الْکُبْرَى صَلَاةً تُکْرِمُ بِهَا وَجْهَ أَبِیهَا مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ تُقِرُّ بِهَا أَعْیُنَ ذُرِّیَّتِهَا وَ أَبْلِغْهُمْ عَنِّی فِی هَذِهِ السَّاعَةِ أَفْضَلَ التَّحِیَّةِ وَ السَّلَامِ؛ صلوات بر فاطمه زهرا(س): خدایا درود فرست، بر صدّیقه فاطمه زکیه، محبوبه‌ی حبیبت و پیامبرت و مادر دوستانت و برگزیدگانت که او را انتخاب نمودی و برتری دادی و برگزیدی، بر فراز بانوان جهانیان. خدایا از کسانی که به او ستم کردند و حق او را سبک شمردند، انتقامش را بگیر و خونخواه خون فرزندانش باش. خدایا همچنان که او را مادر امامان هدایت و همسر صاحب پرچم در قیامت و گرامی در انجمن والاتر قرار دادی، پس بر او و مادرش درود فرست، درودی که آبروی محمّد (درود خدا بر او و خاندانش) را به آن گرامی بداری و دیده‌ی فرزندانش را روشن کنی و برسان به ایشان از سوی من، در این ساعت برترین درود و سلام را.
الصَّلَاةُ عَلَى الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ ع اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ عَبْدَیْکَ وَ وَلِیَّیْکَ وَ ابْنَیْ رَسُولِکَ وَ سِبْطَیِ الرَّحْمَةِ وَ سَیِّدَیْ شَبَابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ أَفْضَلَ مَا صَلَّیْتَ عَلَى أَحَدٍ مِنْ أَوْلَادِ النَّبِیِّینَ وَ الْمُرْسَلِینَ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى الْحَسَنِ بْنِ سَیِّدِ النَّبِیِّینَ وَ وَصِیِّ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ السَّلَامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ السَّلَامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ سَیِّدِ الْوَصِیِّینَ أَشْهَدُ أَنَّکَ یَا ابْنَ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ أَمِینُ اللَّهِ وَ ابْنُ أَمِینِهِ عِشْتَ مَظْلُوماً وَ مَضَیْتَ شَهِیداً وَ أَشْهَدُ أَنَّکَ الْإِمَامُ الزَّکِیُّ الْهَادِی الْمَهْدِیُّ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَیْهِ وَ بَلِّغْ رُوحَهُ وَ جَسَدَهُ عَنِّی فِی هَذِهِ السَّاعَةِ أَفْضَلَ التَّحِیَّةِ وَ السَّلَامِ؛‌ صلوات بر امام حسن(ع): خدایا بر حسن و حسین درود فرست، دو بنده‌ات و دو نماینده‌ات، دو فرزند رسولت، دو فرزندزاده رحمت و دو سرور جوانان اهل بهشت، برترین درودی که بر یکی از فرزندان پیامبران و رسولان فرستادی؛ خدایا بر حسن درود فرست، فرزند سرور پیامبران و جانشین امیرمؤمنان، سلام بر تو ای فرزند رسول خدا، سلام بر تو ای فرزند سرور جانشینان، گواهی می‌دهم ای فرزند امیرمؤمنان‌ که تو امین خدا و فرزند امین خدایی، مظلومانه زیستی و شهید از دنیا رفتی و گواهی می‌دهم که تویی امام پاکیزه راهنمای راه‌یافته. خدایا بر او درود فرست و از سوی من در این ساعت به روح و جسدش بهترین درود و سلام را برسان؛
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ الْمَظْلُومِ الشَّهِیدِ قَتِیلِ الْکَفَرَةِ وَ طَرِیحِ الْفَجَرَةِ- السَّلَامُ عَلَیْکَ یَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ السَّلَامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ السَّلَامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ أَشْهَدُ مُوقِناً أَنَّکَ أَمِینُ اللَّهِ وَ ابْنُ أَمِینِهِ قُتِلْتَ مَظْلُوماً وَ مَضَیْتَ شَهِیداً وَ أَشْهَدُ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى الطَّالِبُ بِثَأْرِکَ وَ مُنْجِزٌ مَا وَعَدَکَ مِنَ النَّصْرِ وَ التَّأْیِیدِ فِی هَلَاکِ عَدُوِّکَ وَ إِظْهَارِ دَعْوَتِکَ وَ أَشْهَدُ أَنَّکَ وَفَیْتَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَ جَاهَدْتَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَ عَبَدْتَ اللَّهَ مُخْلِصاً حَتَّى أَتَاکَ الْیَقِینُ لَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً قَتَلَتْکَ وَ لَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً خَذَلَتْکَ وَ لَعَنَ اللَّهُ أَمَةً أَلَبَّتْ عَلَیْکَ وَ أَبْرَأُ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى مِمَّنْ أَکْذَبَکَ وَ اسْتَخَفَّ بِحَقِّکَ وَ اسْتَحَلَّ دَمَکَ بِأَبِی أَنْتَ وَ أُمِّی یَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ لَعَنَ اللَّهُ قَاتِلَکَ وَ لَعَنَ اللَّهُ خَاذِلَکَ وَ لَعَنَ اللَّهُ مَنْ سَمِعَ وَاعِیَتَکَ‏ فَلَمْ یُجِبْکَ وَ لَمْ یَنْصُرْکَ وَ لَعَنَ اللَّهُ مَنْ سَبَى نِسَاءَکَ أَنَا إِلَى اللَّهِ مِنْهُمْ بَرِی‏ءٌ وَ مِمَّنْ وَالاهُمْ وَ مَالَأَهُمْ وَ أَعَانَهُمْ عَلَیْهِ أَشْهَدُ أَنَّکَ وَ الْأَئِمَّةَ مِنْ وُلْدِکَ کَلِمَةُ التَّقْوَى وَ بَابُ الْهُدَى وَ الْعُرْوَةُ الْوُثْقَى وَ الْحُجَّةُ عَلَى أَهْلِ الدُّنْیَا وَ أَشْهَدُ أَنِّی بِکُمْ مُؤْمِنٌ وَ بِمَنْزِلَتِکُمْ مُوقِنٌ وَ لَکُمْ تَابِعٌ بِذَاتِ نَفْسِی وَ شَرَائِعِ دِینِی وَ خَوَاتِیمِ عَمَلِی وَ مُنْقَلَبِی فِی دُنْیَایَ وَ آخِرَتِی؛ صلوات بر امام حسین(ع): خدایا بر حسین بن علی درود فرست، آن مظلوم شهید، کشته کافران، به خاک افتاده بدکاران، سلام بر تو ای اباعبدالله، سلام بر تو ای فرزند رسول خدا، سلام بر تو ای فرزند امیرمؤمنان، به یقین گواهی می‌دهم که تو امین خدا و فرزند امین خدایی، مظلومانه کشته شدی و شهید از دنیا رفتی و گواهی می‌دهم که خدای تعالی خواستار انتقام توست و وفا کننده به وعده‌ای که به تو داده بر یاری‌ات و حمایت در نابودی دشمنت و آشکار ساختن دعوتت و گواهی می‌دهم که تو به عهد خدا وفا کردی و در راه خدا جهاد نمودی و مخلصانه خدا را عبادت کردی تا آن‌که مرگ به سویت آمد، خدا لعنت کند امّتی که تو را کشتند و خدا لعنت کند امّتی را که دست از یاری‌ات کشیدند و خدا لعنت کند امّتی که بر ضدّ تو گرد آمدند، به پیشگاه خدا بیزاری می‌جویم، از کسی که تو را تکذیب کرد و حق تو را سبک شمرد و خونت را حلال دانست، پدر و مادرم به فدایت ای اباعبدالله، خدا لعنت کند قاتلت را و لعنت کند دریغ کننده از یاری‌ات را و خدا لعنت کند کسی را که فریادت را شنید و پاسخت را نداد و یاری‌ات نکرد و خدا لعنت کند کسی را که زنانت را اسیر کرد من به سوی خدا، از اینان بیزارم و از هرکه دوستشان داشت و از آنان پیروی نمود و یاری‌شان داد و گواهی می‌دهم که تو و امامان از فرزندانت، کلمه تقوا و دروازۀ هدایت و دستاویز محکم و حجّت بر اهل دنیایید و گواهی می‌دهم که من به شما مؤمن و به مقام شما یقین دارم و پیرو شمایم با تمام وجودم و در قوانین دینم و سرانجام عملم و بازگشت گاهم، در دنیا و آخرتم.
الصَّلَاةُ عَلَى عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ سَیِّدِ الْعَابِدِینَ ع اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ سَیِّدِ الْعَابِدِینَ الَّذِی اسْتَخْلَصْتَهُ لِنَفْسِکَ وَ جَعَلْتَ مِنْهُ أَئِمَّةَ الْهُدَى الَّذِینَ‏ یَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ یَعْدِلُونَ‏ الَّذِی اخْتَرْتَهُ لِنَفْسِکَ وَ طَهَّرْتَهُ مِنَ الرِّجْسِ وَ اصْطَفَیْتَهُ وَ جَعَلْتَهُ هَادِیاً مَهْدِیّاً اللَّهُمَّ فَصَلِّ عَلَیْهِ أَفْضَلَ مَا صَلَّیْتَ عَلَى أَحَدٍ مِنْ ذُرِّیَّةِ أَنْبِیَائِکَ حَتَّى یَبْلُغَ بِهِ مَا تُقِرُّ بِهِ عَیْنَهُ فِی الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ إِنَّکَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ؛‌ صلوات بر امام سجاد(ع): خدایا بر علی بن الحسین، سرور عبادت‌کنندگان درود فرست که او را برای خود برگزیدی و از نسل او امامان هدایت را قرار دادی، امامانی که به حق هدایت می‌کنند و به حق باز می‌گردند، او را برای خود انتخاب کردی و از پلیدی پاکش ساختی و برگزیدی و او را راهنما و راه یافته قرار دادی. پس بر او درود فرست، بهترین درودی که بر یکی از فرزندان پیامبرانت فرستادی تا او را به مقامی رسانی که دیده‌اش به آن در دنیا و آخرت روشن شود که تو توانمند و فرزانه‌ای.
الصَّلَاةُ عَلَى مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ ع اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ بَاقِرِ الْعِلْمِ وَ إِمَامِ الْهُدَى وَ قَائِدِ أَهْلِ التَّقْوَى وَ الْمُنْتَجَبِ مِنْ عِبَادِکَ اللَّهُمَّ وَ کَمَا جَعَلْتَهُ عَلَماً لِعِبَادِکَ وَ مَنَاراً لِبِلَادِکَ وَ مُسْتَوْدَعاً لِحِکْمَتِکَ وَ مُتَرْجِماً لِوَحْیِکَ وَ أَمَرْتَ بِطَاعَتِهِ وَ حَذَّرْتَ عَنْ مَعْصِیَتِهِ فَصَلِّ عَلَیْهِ یَا رَبِّ أَفْضَلَ مَا صَلَّیْتَ عَلَى أَحَدٍ مِنْ ذُرِّیَّةِ أَنْبِیَائِکَ وَ أَصْفِیَائِکَ وَ رُسُلِکَ وَ أُمَنَائِکَ یَا رَبَّ الْعَالَمِینَ؛ صلوات بر امام باقر(ع): خدایا درود فرست بر محمّد بن علی، شکافنده دانش و پیشوای هدایت و رهبر اهل تقوا و برگزیده از بندگانت. خدایا چنان‌که او را قرار دادی برای بندگانت نشانه و برای کشورهایت مشعل نور و محلّ سپردن حکمتت و تفسیرکنندۀ وحی‌ات و به فرمان بردن از او فرمان دادی و از نافرمانی‌اش برحذر داشتی، پس بر او درود فرست، ای پروردگار برترین درودی که بر یکی از فرزندان پیامبرانت و برگزیدگانت و رسولانت و امین‌هایت فرستادی، ای پروردگار جهانیان.
الصَّلَاةُ عَلَى جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ ع اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ الصَّادِقِ خَازِنِ الْعِلْمِ الدَّاعِی إِلَیْکَ بِالْحَقِّ النُّورِ الْمُبِینِ اللَّهُمَّ وَ کَمَا جَعَلْتَهُ مَعْدِنَ کَلَامِکَ وَ وَحْیِکَ وَ خَازِنَ عِلْمِکَ وَ لِسَانَ تَوْحِیدِکَ وَ وَلِیَّ أَمْرِکَ وَ مُسْتَحْفِظَ دِینِکَ فَصَلِّ عَلَیْهِ أَفْضَلَ مَا صَلَّیْتَ عَلَى أَحَدٍ مِنْ أَصْفِیَائِکَ وَ حُجَجِکَ إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ؛ صلوات بر امام صادق(ع): خدایا درود فرست، بر جعفر بن محمدصادق، خزانه‌دار دانش، دعوت کننده به سوی تو بر پایه حق، آن نور آشکار؛ خدایا چنان‌که او را قرار دادی معدن کلامت و وحی‌ات و خزانه‌دار دانشت و زبان توحیدت و سرپرست فرمان و قانونت و نگه‌دارنده دینت، پس بر او درود فرست، بهترین درودی که بر یکی از برگزیدگانت و حجّت‌هایت فرستادی که تو ستوده و بزرگواری.
الصَّلَاةُ عَلَى مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ ع اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى الْأَمِینِ الْمُؤْتَمَنِ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ الْبَرِّ الْوَفِیِّ الطَّاهِرِ الزَّکِیِّ النُّورِ الْمُبِینِ الْمُجْتَهِدِ الْمُحْتَسِبِ الصَّابِرِ عَلَى الْأَذَى فِیکَ اللَّهُمَّ وَ کَمَا بَلَّغَ عَنْ آبَائِهِ مَا اسْتَوْدَعَ مِنْ أَمْرِکَ وَ نَهْیِکَ وَ حَمَلَ عَلَى الْمَحَجَّةِ وَ کَابَدَ أَهْلَ الْعِزَّةِ وَ الشِّدَّةِ فِیمَا کَانَ یَلْقَى مِنْ جُهَّالٍ قَوْمِهِ رَبِّ فَصَلِّ عَلَیْهِ أَفْضَلَ وَ أَکْمَلَ مَا صَلَّیْتَ عَلَى أَحَدٍ مِمَّنْ‏ أَطَاعَکَ وَ نَصَحَ لِعِبَادِکَ إِنَّکَ غَفُورٌ رَحِیمُ؛ صلوات بر امام کاظم(ع): خدایا درود فرست بر امین مورد اعتماد، موسی بن جعفر، نیکوکار وفادار، پاک و پاکیزه، نور آشکار، تلاش کننده و عمل‌کننده برای خدا، شکیبا بر آزار در راه تو. خدایا چنان‌که از سوی پدرانش، آنچه از امر و نهی تو، به او سپرده شده بود، به مردم رساند و بندگانت را به راه روشن واداشت و از اهل تکبّر و سرسختی، در اموری که از نادانان ملّت خود می‌دید، متحمّل زحمت و مصیبت شد، پس بر او درود فرست، برترین و کامل‌ترین درودی که بر یکی از فرمانبران و خیرخواهان بندگانت فرستادی، به درستی که تو آمرزنده و مهربانی.
الصَّلَاةُ عَلَى عَلِیِّ بْنِ مُوسَى الرِّضَا ع اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى عَلِیِّ بْنِ مُوسَى الرِّضَا الَّذِی ارْتَضَیْتَهُ وَ رَضِیتَ بِهِ مَنْ شِئْتَ مِنْ خَلْقِکَ اللَّهُمَّ وَ کَمَا جَعَلْتَهُ حُجَّةً عَلَى خَلْقِکَ وَ قَائِماً بِأَمْرِکَ وَ نَاصِراً لِدِینِکَ وَ شَاهِداً عَلَى عِبَادِکَ وَ کَمَا نَصَحَ لَهُمْ فِی السِّرِّ وَ الْعَلَانِیَةِ وَ دَعَا إِلَى سَبِیلِکَ‏ بِالْحِکْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ فَصَلِّ عَلَیْهِ أَفْضَلَ مَا صَلَّیْتَ عَلَى أَحَدٍ مِنْ أَوْلِیَائِکَ وَ خِیَرَتِکَ مِنْ خَلْقِکَ إِنَّکَ جَوَادٌ کَرِیمُ؛ صلوات بر امام رضا(ع): خدایا درود فرست بر علی بن موسی که او را پسندیدی و به وسیله او هرکه را از آفریدگانت خواستی، خشنود ساختی و چنان ‌که او را قرار دادی، حجّت بر بندگانت و قیام‌کننده به فرمانت و یاور دینت و گواه بر بندگانت و چنان ‌که برای آنان، در نهان و آشکار خیرخواهی نمود و با حکمت و اندرز پسندیده، به راهت خواند، پس بر او درود فرست، برترین درودی که بر یکی از اولیایت و برگزیدگان از آفریدگانت فرستادی که تو بخشنده‌ی کریمی.
الصَّلَاةُ عَلَى مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ مُوسَى ع اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ مُوسَى عَلَمِ التُّقَى وَ نُورِ الْهُدَى وَ مَعْدِنِ الْوَفَاءِ وَ فَرْعِ الْأَزْکِیَاءِ وَ خَلِیفَةِ الْأَوْصِیَاءِ وَ أَمِینِکَ عَلَى وَحْیِکَ اللَّهُمَّ وَ کَمَا هَدَیْتَ بِهِ مِنَ الضَّلَالَةِ وَ اسْتَنْقَذْتَ بِهِ مِنَ الْحَیْرَةِ وَ أَرْشَدْتَ بِهِ مَنِ اهْتَدَى وَ زَکَّیْتَ مَنْ تَزَکَّى فَصَلِّ عَلَیْهِ أَفْضَلَ مَا صَلَّیْتَ عَلَى أَحَدٍ مِنْ أَوْلِیَائِکَ إِنَّکَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ؛‌ صلوات بر امام جواد(ع): خدایا درود فرست بر محمّد بن علی بن موسی، نشانه تقوا و نور هدایت و معدن وفا و نژاد پاکان و جانشین اوصیا و امین تو بر وحی‌ات. خدایا چنان‌که به وسیله او مردم را از گمراهی به عرصه هدایت آوردی و از سرگردانی رهایی بخشیدی و به وجود او راهنمایی کردی هرکه را که هدایت یافت و تربیت نمودی هرکه را که تربیت شد، پس بر او درود فرست، برترین درودی که بر یکی از اولیایت و باقیمانده اوصیایت فرستادی، به درستی که تو توانمند و فرزانه ای.
الصَّلَاةُ عَلَى عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ ع اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ وَصِیِّ الْأَوْصِیَاءِ وَ إِمَامِ الْأَتْقِیَاءِ وَ خَلَفِ أَئِمَّةِ الدِّینِ وَ الْحُجَّةِ عَلَى الْخَلَائِقِ أَجْمَعِینَ اللَّهُمَّ کَمَا جَعَلْتَهُ نُوراً یَسْتَضِی‏ءُ بِهِ الْمُؤْمِنُونَ فَبَشَّرَ بِالْجَزِیلِ مِنْ ثَوَابِکَ وَ أَنْذَرَ بِالْأَلِیمِ مِنْ عِقَابِکَ وَ حَذَّرَ بَأْسَکَ وَ ذَکَّرَ بِأَیَّامِکَ وَ أَحَلَّ حَلَالَکَ وَ حَرَّمَ حَرَامَکَ وَ بَیَّنَ شَرَائِعَکَ وَ فَرَائِضَکَ وَ حَضَّ عَلَى عِبَادَتِکَ وَ أَمَرَ بِطَاعَتِکَ وَ نَهَى عَنْ مَعْصِیَتِکَ فَصَلِّ عَلَیْهِ أَفْضَلَ مَا صَلَّیْتَ عَلَى أَحَدٍ مِنْ أَوْلِیَائِکَ وَ ذُرِّیَّةِ أَنْبِیَائِکَ یَا إِلَهَ الْعَالَمِینَ قَالَ أَبُو مُحَمَّدٍ الْیَمَنِیُّ فَلَمَّا انْتَهَیْتُ إِلَى الصَّلَاةِ عَلَیْهِ أَمْسَکَ فَقُلْتُ لَهُ فِی ذَلِکَ فَقَالَ لَوْ لَا أَنَّهُ دِینٌ أَمَرَنَا اللَّهُ تَعَالَى أَنْ نَفْعَلَهُ وَ نُؤَدِّیَهُ إِلَى أَهْلِهِ لَأَحْبَبْتُ الْإِمْسَاکَ وَ لَکِنَّهُ الدِّینُ اکْتُبْ؛ صلوات بر امام هادی(ع): خدایا درود فرست بر علی بن محمد، جانشین اوصیا و پیشوای پرهیزگاران و یادگار امامان دین و حجّت بر همه آفریدگان. خدایا چنان‌که او را نوری قرار دادی که مؤمنان به وسیله او روشنی جویند، پس به پاداش شایانت مژده داد و به کیفر دردناکت بیم داد و از توانمندی‌ات بر حذر داشت و آیاتت را به یاد مردم انداخت و حلالت را حلال نمود و حرامت را حرام کرد و قوانین و واجباتت را بیان فرمود و مردم را به بندگی‌ات ترغیب نمود و به طاعتت فرمان داد و از نافرمانی‌ات بازداشت، پس بر او درود فرست، برترین درودی که بر یکی از اولیایت و نسل پیامبرانت فرستادی، ای معبود جهانیان.
الصَّلَاةُ عَلَى الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ ع اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدِ الْبَرِّ التَّقِیِّ الصَّادِقِ الْوَفِیَّ النُّورِ الْمُضِی‏ءِ خَازِنِ عِلْمِکَ وَ الْمُذَکِّرِ بِتَوْحِیدِکَ وَ وَلِیِّ أَمْرِکَ وَ خَلَفِ أَئِمَّةِ الدِّینِ الْهُدَاةِ الرَّاشِدِینَ وَ الْحُجَّةِ عَلَى أَهْلِ الدُّنْیَا فَصَلِّ عَلَیْهِ یَا رَبِّ أَفْضَلَ مَا صَلَّیْتَ عَلَى أَحَدٍ مِنْ أَصْفِیَائِکَ وَ حُجَجِکَ وَ أَوْلَادِ رُسُلِکَ یَا إِلَهَ الْعَالَمِینَ؛ صلوات بر امام حسن عسکری(ع): خدایا درود فرست بر حسن بن علی بن محمّد، نیکوکار، پرهیزگار، صادق، وفادار، نور تابنده، خزانه‌دار دانشت، به یاد اندازه‌ی توحیدت و سرپرست فرمان و قانونت و یادگار پیشوایان دین، آن راهنمایان رشد یافته و حجّت بر اهل دنیا، پس بر او درود فرست ای پروردگار، برترین درودی که بر یکی از برگزیدگان و حجّت‌هایت و اولاد رسولانت فرستادی، ای معبود جهانیان.
الصَّلَاةُ عَلَى وَلِیِّ الْأَمْرِ الْمُنْتَظَرِ ع اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى وَلِیِّکَ وَ ابْنِ أَوْلِیَائِکَ الَّذِینَ فَرَضْتَ طَاعَتَهُمْ وَ أَوْجَبْتَ حَقَّهُمْ وَ أَذْهَبْتَ عَنْهُمُ الرِّجْسَ وَ طَهَّرْتَهُمْ تَطْهِیراً اللَّهُمَّ انْتَصِرْ بِهِ لِدِینِکَ وَ انْصُرْ بِهِ أَوْلِیَاءَکَ وَ أَوْلِیَاءَهُ وَ شِیعَتَهُ وَ أَنْصَارَهُ وَ اجْعَلْنَا مِنْهُمْ اللَّهُمَّ أَعِذْهُ مِنْ شَرِّ کُلِّ بَاغٍ وَ طَاغٍ وَ مِنْ شَرِّ جَمِیعِ خَلْقِکَ وَ احْفَظْهُ مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ وَ عَنْ یَمِینِهِ وَ عَنْ شِمَالِهِ وَ احْرُسْهُ وَ امْنَعْهُ أَنْ یُوصَلَ إِلَیْهِ بِسُوءٍ وَ احْفَظْ فِیهِ رَسُولَکَ وَ آلَ رَسُولِکَ وَ أَظْهِرْ بِهِ الْعَدْلَ وَ أَیِّدْهُ بِالنَّصْرِ وَ انْصُرْ نَاصِرِیهِ وَ اخْذُلْ خَاذِلِیهِ وَ اقْصِمْ بِهِ جَبَابِرَةَ الْکَفَرَةِ وَ اقْتُلْ بِهِ الْکُفَّارَ وَ الْمُنَافِقِینَ وَ جَمِیعَ الْمُلْحِدِینَ حَیْثُ کَانُوا وَ أَیْنَ‏ کَانُوا مِنْ مَشَارِقِ الْأَرْضِ وَ مَغَارِبِهَا وَ بَرِّهَا وَ بَحْرِهَا وَ امْلَأْ بِهِ الْأَرْضَ عَدْلًا وَ أَظْهِرْ بِهِ دِینَ نَبِیِّکَ عَلَیْهِ وَ آلِهِ السَّلَامُ وَ اجْعَلْنِی اللَّهُمَّ مِنْ أَنْصَارِهِ وَ أَعْوَانِهِ وَ أَتْبَاعِهِ وَ شِیعَتِهِ وَ أَرِنِی فِی آلِ مُحَمَّدٍ مَا یَأْمُلُونَ وَ فِی عَدُوِّهِمْ مَا یَحْذَرُونَ إِلَهَ الْحَقِّ آمِینَ.[۳۵] صلوات بر امام زمان(ع): خدایا درود فرست بر دوستت و فرزند دوستانت، آنان‌ که فرمان‌برداری از آن‌ها را واجب کردی و حقّشان را لازم قرار دادی و پلیدی را از آن‌ها بردی و پاکشان نمودی، پاک‌کردنی درخور و شایسته. خدایا یاری‌اش کن و به وسیله او برای دینت یاری رسان و به دست او یاری فرما دوستانت و دوستانش و شیعیان و یاورانش را و ما را از آنان قرار ده؛ خدایا به او پناه ده، از شرّ هر متجاوز و سرکش و از شرّ همه آفریدگانت و او را حفظ کن، از پیش رویش و از پشت سرش و از جانب راستش و از طرف چپش و نگهبانی‌اش کن و بازدار او را از اینکه پیش‌آمد بدی به او رسد و پیامبرت و خاندان پیامبرت را در وجود او حفظ فرما و عدالت را به او آشکار کن و وی را با پیروزی حمایت کن، یاورش را یاری ده و دریغ کننده از یاری‌اش را خوار گردان. و به دست او گردنکشان کفر را درهم شکن و کافران و منافقان و تمام بی‌دینان را به قتل برسان، هر کجا که هستند، در مشرق‌های زمین و مغرب‌هایش، در خشکی‌ها و دریاهایش و به وسیله او زمین را از عدالت پر کن و دین پیامبرت (بر او و خاندانش درود باد) را به او آشکار ساز و قرار ده مرا خدایا از یاران و مددکاران و پیروان و شیعیانش و درباره خاندان محمّد به من بنمایان، آنچه را که آرزو دارند و درباره دشمنانشان آنچه را که بیم دارند، ای معبود حق آمین.[۳۶]

پانویس

  1. ارفع، پژوهشی درباره‌ی زیباترین درودها بر محمد و آل محمد(ع)، ۱۳۹۲ش، ص۱۱.
  2. طوسى، مصباح المتهجّد، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۳۹۹.
  3. طوسى، مصباح المتهجّد، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۳۹۹.
  4. کفعمى، البلد الأمین، ۱۴۱۸ق، ج۱، ص۳۰۳.
  5. مجلسی، بحارالانور، ۱۴۰۳ق، ج۵۷، ص۲۱۴.
  6. مهدی‌پور، حضرت معصومه(ع)، آرام دل، ص۱۴۱.
  7. ارفع، پژوهشی درباره‌ی زیباترین درودها بر محمد و آل محمد(ع)، ۱۳۹۲ش، ص۱۲.
  8. ارفع، پژوهشی درباره‌ی زیباترین درودها بر محمد و آل محمد(ع)، ۱۳۹۲ش، ص۱۲.
  9. ارفع، پژوهشی درباره‌ی زیباترین درودها بر محمد و آل محمد(ع)، ۱۳۹۲ش، ص۱۲.
  10. حسنی، خدیجة بنت خوپلد(ع)، ۱۴۳۲ق، ص۱۵۹-۱۶۰.
  11. طوسى، مصباح المتهجّد، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۴۰۵.
  12. طوسى، مصباح المتهجّد، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۳۹۹.
  13. ابن‌طاووس،إقبال الأعمال، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۰۰.
  14. ابن‌طاووس، جمال الأسبوع،۱۳۳۰ق، ص۴۸۳.
  15. کفعمى، البلد الأمین، ۱۴۱۸ق، ج۱، ص۳۰۳.
  16. مجلسى، بحار الأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۹۱، ص۷۳.
  17. مجلسى، زاد المعاد، ۱۴۲۳ق، ص۳۰۹.
  18. قمی، هدیة الزائرین، ۱۳۸۳ش، ص۴۲۰.
  19. ارفع، پژوهشی درباره‌ی زیباترین درودها بر محمد و آل محمد(ع)، ۱۳۹۲ش، ص۱۲.
  20. طوسى، مصباح المتهجّد، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۴۰۰.
  21. ارفع، پژوهشی درباره‌ی زیباترین درودها بر محمد و آل محمد(ع)، ۱۳۹۲ش، ص۱۱.
  22. ارفع، پژوهشی درباره‌ی زیباترین درودها بر محمد و آل محمد(ع)، ۱۳۹۲ش، ص۱۱.
  23. طوسى، مصباح المتهجّد، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۴۰۰.
  24. طوسى، مصباح المتهجّد، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۴۰۱.
  25. طوسى، مصباح المتهجّد، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۴۰۱.
  26. طوسى، مصباح المتهجّد، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۴۰۱.
  27. طوسى، مصباح المتهجّد، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۴۰۱.
  28. طوسى، مصباح المتهجّد، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۴۰۲.
  29. طوسى، مصباح المتهجّد، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۴۰۳.
  30. طوسى، مصباح المتهجّد، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۴۰۰-۴۰۶.
  31. طوسى، مصباح المتهجّد، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۴۰۰ و ۴۰۴.
  32. طوسى، مصباح المتهجّد، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۴۰۵.
  33. طوسى، مصباح المتهجّد، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۴۰۵.
  34. طوسى، مصباح المتهجّد، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۴۰۵.
  35. طوسى، مصباح المتهجّد، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۳۹۹-۴۰۶.
  36. «صلوات بر پیامبر و جانشینان آن حضرت»، وبگاه حسین انصاریان.

منابع

  • «صلوات بر پیامبر و جانشینان آن حضرت»، وبگاه حسین انصاریان.
  • ابن‌طاووس، على بن موسى، إقبال الأعمال، تهران، دار الکتب الإسلامیه، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق.
  • ابن‌طاووس، على بن موسى، جمال الأسبوع بکمال العمل المشروع، قم، دار الرضى، چاپ اول، ۱۳۳۰ق.
  • ارفع، سیدکاظم، پژوهشی درباره‌ی زیباترین درودها بر محمد و آل محمد(ع)، تهران، پیام عدالت، ۱۳۹۲ش.
  • حسنی، نبیل، خدیجة بنت خوپلد(ع)، کربلا، العتبة‌الحسینیة المقدسة، ۱۴۳۲ق.
  • شیخ طوسى، محمد بن حسن‏، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، بیروت، مؤسسة فقه الشیعة‏، ۱۴۱۱ق.
  • قمی، عباس، هدیة الزائرین و بهجة الناظرین، قم، سبطین، ۱۳۸۳ش.
  • کفعمى، ابراهیم بن على، البلد الأمین و الدرع الحصین، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، چاپ اول، ۱۴۱۸ق.
  • مجلسى، محمد باقر، بحار الأنوار، تحقیق جمعى از محققان‏، بیروت، دار إحیاء التراث العربی‏، چاپ دوم‏، ۱۴۰۳ق.
  • مجلسى، محمد باقر‏، زاد المعاد- مفتاح الجنان‏، تحقیق علاءالدین اعلمى، ‏بیروت، موسسة الأعلمی للمطبوعات‏، چاپ اول، ۱۴۲۳ق.
  • مجلسی، محمدباقر، بحارالانور: الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار(ع)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.
  • مهدی‌پور، علی اکبر، حضرت معصومه(ع)، تهران، آرام دل، بی‌تا.