عبدالله بن محمد اشتر علوی
عبدالله بن محمد (درگذشت ۱۵۱ق/ ۷۶۸م)، از رجال مشهور علوی که نسبش به امام حسن(ع) میرسد. پدر عبدالله، محمد بن عبدالله بن حسن و مادرش سلمه دختر محمد بن حسن بن حسن(ع) بود.[۱] عبدالله در مدینه به دنیا آمد و بهدلیل برگشتگی پلک چشمش به «اشتر» معروف بود.[۲] نخستین بار در سال ۱۴۰ق در منابع ذکر شده که عبدالله قصد داشت خلیفه منصور عباسی را در مکه بکشد، ولی پدرش از این اقدام مخالفت کرد.[۳]
به روایت طبری[۴] پس از قیام نفس زکیه در سال ۱۴۵ق، عبدالله بههمراه گروهی از زیدیان به خراسان و سپس سند مهاجرت کرد. او در سند نزد عمر بن حفص صفری که به دعوت علویان گرایش داشت، بیعت کرد. پس از شکست نفس زکیه و کشته شدن او، عبدالله در سند یا راجگان[۵] پناه جست و تشیع در این منطقه گسترش یافت.[۶]
منصور عباسی پس از اطلاع از حضور عبدالله در سند، هشام بن عمرو تغلبی را برای دستگیری او فرستاد. پس از مدتی، عبدالله در نبردی با برادر هشام و ۱۰ تن از یارانش کشته شد[۷] و سر او به منصور فرستاده شد.[۸] ابنصوفی[۹] و ابنعنبه[۱۰] نوشتهاند که اشتر در کابل در کوهی به نام علج کشته شد. به نقل ابناثیر، قتل اشتر علوی در سال ۱۵۱ق رخ داد.[۱۱]
در مورد فرزند عبدالله، ابوالحسن محمد، برخی منابع[۱۲] نوشتهاند که او پس از کشته شدن پدرش به مدینه فرستاده شد اما به روایت ابوالفرج اصفهانی[۱۳] از ابنمسعده، فرزند اشتر پس از مرگ پدر، چندان همراه ابنمسعده در سند ماند تا منصور درگذشت (۱۵۸ق) و آنگاه در خلافت مهدی عباسی به مدینه رفت.. خاندان عبدالله اشتر[۱۴] به «بنیاشتر» یا «اشتریه» شهرت پیدا کردند و در کوفه و اطراف آن ساکن شدند،[۱۵] ولی نسل آنها به مرور زمان از بین رفت.[۱۶]
پانویس
- ↑ بخاری، سرالسلسله العلویه، ۱۳۸۱ق، ص۷-۸.
- ↑ بیهقی، لباب الانساب، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۲۲۵.
- ↑ طبری، تاریخ طبری، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۵۲۵.
- ↑ طبری، تاریخ طبری، ۱۳۸۷ق، ج۸، ص۳۳-۳۶.
- ↑ حبیبی، تاریخ افغانستان بعد از اسلام، ۱۳۴۵ش، ج۱، ص۴۰۸.
- ↑ حبیبی، تاریخ افغانستان بعد از اسلام، ۱۳۴۵ش، ج۱، ص۴۰۸.
- ↑ طبری، تاریخ طبری، ۱۳۸۷ق، ج۸، ص۳۵-۳۶.
- ↑ ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ۱۳۶۸ق، ص۳۱۱-۳۱۲.
- ↑ ابنصوفی، المجدی، ۱۴۰۹ق، ص۳۹.
- ↑ ابنعنبه، عمده الطالب، ۱۳۸۰ق، ص۱۰۵.
- ↑ ابناثیر، الکامل فی التاریخ، ۱۳۸۵ق، ج۷، ص۵۹۷.
- ↑ طبری، تاریخ طبری، ۱۳۷۸ق، ج۸، ص۳۶.
- ↑ ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ۱۳۶۸ق، ص۳۱۴.
- ↑ بخاری، سرالسلسله العلویه، ۱۳۸۱ق، ص۸.
- ↑ بیهقی، لباب الانساب، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۲۲۵.
- ↑ ابنعنبه، الفصول الفخریه، ۱۳۸۷ق، ص۱۰۸.
منابع
- ابناثیر، علی بن محمد بن محمد بن عبدالکریم شیبانی جزری، الکامل فی التاریخ، بیروت، دار صادر، دار بیروت، ۱۳۸۵ق.
- ابنصوفی، علی، المجدی، به کوشش احمد مهدوی دامغانی، قم، ۱۴۰۹ق.
- ابنعنبه، احمد، عمده الطالب، به کوشش محمد حسن آل طالقانی، نجف، ۱۳۸۰ق / ۱۹۶۱م.
- ابنعنبه، احمد، الفصول الفخریه، به کوشش جلال الدین محدث ارموی، تهران، ۱۳۸۷ق /۱۳۴۶ش.
- ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، به کوشش احمد صقر، قاهره، ۱۳۶۸ق /۱۹۴۹م.
- بخاری، سهل، سرالسلسله العلویه، به کوشش محمد صادق بحرالعلوم، نجف، ۱۳۸۱ق /۱۹۶۲م.
- بیهقی، علی، لباب الانساب، به کوشش مهدی رجایی، قم، ۱۴۱۰ق.
- حبیبی، عبدالحی، تاریخ افغانستان بعد از اسلام، کابل، ۱۳۴۵ش.
- طبری، محمد بن جریر بن یزید، تاریخ الأمم و الملوک، بیروت، دار التراث، چاپ دوم، ۱۳۸۷ق.
- مسعودی، علی، مروج الذهب، به کوشش محمد محیی الدین عبدالحمید، قاهره، ۱۳۸۴ق /۱۹۶۴م.
پیوند به بیرون
- منبع مقاله: دائرة المعارف بزرگ اسلامی