عمر نوح
عُمرِ نُوح از ویژگیهای خاص و معجزات حضرت نوح(ع) دانسته شده که در قرآن و روایات به آن پرداخته شده است.[۱] نوح از پیامبران اُولُوا الْعَزْم بود[۲] که عمری بسیار طولانی داشت؛ ازاینرو، در برخی منابع از او با عنوان شَیْخُ الْاَنْبِیاء یاد شده است.[۳]
| معجزات و ارهاصات | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||
در منابع، زندگی نوح به سه دوره «پیش از بعثت»، «از بعثت تا طوفان» و «پس از طوفان» تقسیم شده است.[۴] درباره مجموع عمر او، حدود ۱۵ قول نقل شده که از ۹۵۰ تا ۳۰۰۰ سال را دربرمیگیرد.[۵] در برخی روایات، عمر نوح ۲۵۰۰ سال گزارش شده است.[۶] برخی عالمان، این قول را صحیحتر دانستهاند.[۷]
قرآن در آیه ۱۴ سوره عنکبوت، مدت دعوت نوح را ۹۵۰ سال بیان کرده است. این مدت از زمان بعثت تا طوفان نوح،[۸] بوده و او در این سالها قوم خود را به خدا دعوت میکرده است.[۹] برخی، این دوره را طولانیترین مدت دعوت در میان پیامبران دانستهاند؛[۱۰] بنابراین، ۹۵۰ سال تنها بخشی از زندگی نوح بوده است.[۱۱] علامه طباطبایی (درگذشت: ۱۳۶۰ش)، نیز گزارش تورات درباره ۹۵۰ سال بودن مجموع عمر نوح[۱۲] را با مفاد این آیه ناسازگار دانسته است.[۱۳]
درباره مدت زندگی نوح پیش از بعثت و پس از طوفان، گزارشهای متفاوتی در منابع آمده است.[۱۴] برای دوران پیش از بعثتش از ۴۰[۱۵] تا ۸۵۰ سال[۱۶] و برای دوران پس از طوفان از ۶۰[۱۷] تا ۱۲۰۰ سال[۱۸] ذکر شده است. البته برخی نیز در طولانیبودن عمر نوح تردید کردهاند.[۱۹]
در برخی منابع، طولانیبودن عمر نوح، از شواهد امکان طول عمر امام مهدی(عج)،[۲۰] و عاملی برای رفع تردید و پذیرش آسانتر آن دانسته شده است.[۲۱] عالمان دینی همچون سید مرتضی (درگذشت: ۴۳۶ق)،[۲۲] ابنمیثم بحرانی (درگذشت: ۶۷۹یا۶۹۹ق)[۲۳] و محمدباقر صدر، (درگذشت: ۱۴۰۰ق)[۲۴] برای طول عمر امام مهدی(ع) به عمر نوح استناد کردهاند.
تعبیر «عمر نوح» در ادبیات فارسی و عربی نیز به کار رفته است.[۲۵] شاعرانی همچون سنایی (درگذشت: ۵۴۵ یا ۵۵۵)،[۲۶] علی بن محمد اَنْوَری،[۲۷] مولوی (درگذشت: ۶۷۲ق)،[۲۸] اَوْحَدی مراغهای (درگذشت: ۷۳۸ق)،[۲۹] و سَلیم تهرانی (درگذشت: ۱۰۵۷ق)[۳۰] در سرودههای خود به آن اشاره کردهاند.
شاعران عربزبان نیز به این موضوع پرداختهاند؛ ازجمله، زَبّان بن سَیَّار فزَّاری، شاعر دوران جاهلیت،[۳۱] سید اسماعیل حِمْیَری (درگذشت: ۱۷۹ق)،[۳۲] ابوالعَتاهِیه (درگذشت: ۲۱۱ یا ۲۱۳ق)[۳۳] و اَصْمَعی (درگذشت: ۲۱۶ق).[۳۴] این تعبیر در محاورات عامیانه نیز به صورتهایی مانند «عمر نوح داشتن»[۳۵] برای اشاره به طولانیبودن عمر به کار میرود.
پانویس
- ↑ برای نمونه بنگرید به: قرطبی، الجامع لأحکام القرآن، ۱۳۶۴ش، ج۱۳، ص۳۳۲-۳۳۳؛ عسکری، الامام المهدی الموعود...، ۱۴۳۶ق، ج۲، ص۴۰۵-۴۱۱.
- ↑ طباطبایی المیزان، ۱۳۹۳ق، ج۱۶، ص۲۷۸.
- ↑ ثعلبی، قصص الانبیاء، ۱۴۲۵ق، ص۵۶.
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۳۶۳ش، ج۸، ص۲۸۴؛ شیخ صدوق، أمالی، ۱۳۷۶ش، ص۵۱۱.
- ↑ برای نمونه بنگرید به: قرطبی، الجامع لأحکام القرآن، ۱۳۶۴ش، ج۱۳، ص۳۳۲-۳۳۳؛ عسکری، الامام المهدی الموعود...، ۱۴۳۶ق، ج۲، ص۴۰۵-۴۱۱؛ آل کاشف الغطاء، أصل الشیعة و أصولها، ۱۴۱۰ق، ص۱۵۰.
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۳۶۳ش، ج۸، ص۲۸۴؛ شیخ صدوق، کمالالدین، ۱۳۵۴ش، ج۲، ص۵۲۳.
- ↑ مجلسی، بحار الأنوار، ۱۳۶۲ش، ج۱۱، ص۲۹۰؛ عسکری، الامام المهدی الموعود...، ۱۴۳۶ق، ج۲، ص۴۱۰.
- ↑ طباطبایی المیزان، ۱۳۹۳ق، ج۱۶، ص۱۱۴.
- ↑ مظاهری، امکان طول عمر تا بی نهایت، ۱۳۸۳ش، ص۱۵۸؛ قطیفی، معالم مهدویة، ۱۴۳۸ق، ص۱۴۷.
- ↑ ثعلبی، قصص الانبیاء، ۱۴۲۵ق، ص۵۶.
- ↑ مظاهری، امکان طول عمر تا بی نهایت، ۱۳۸۳ش، ص۱۵۸-۱۵۹؛ عسکری، الامام المهدی الموعود...، ۱۴۳۶ق، ج۲، ص۴۱۰.
- ↑ کتاب مقدس، سفر پیدایش، باب ۹، آیه ۲۹.
- ↑ طباطبایی المیزان، ۱۳۹۳ق، ج۱۶، ص۱۱۴.
- ↑ برای نمونه بنگرید به: قرطبی، الجامع لأحکام القرآن، ۱۳۶۴ش، ج۱۳، ص۳۳۲-۳۳۳؛ عسکری، الامام المهدی الموعود...، ۱۴۳۶ق، ج۲، ص۴۰۵-۴۱۱.
- ↑ قرطبی، الجامع لأحکام القرآن، ۱۳۶۴ش، ج۱۳، ص۳۳۲-۳۳۳.
- ↑ شیخ صدوق، أمالی، ۱۳۷۶ش، ص۵۱۱.
- ↑ قرطبی، الجامع لأحکام القرآن، ۱۳۶۴ش، ج۱۳، ص۳۳۲-۳۳۳.
- ↑ آل کاشف الغطاء، أصل الشیعة و أصولها، ۱۴۱۰ق، ص۱۵۰.
- ↑ ترکاشوند، «عمر نوح؛ بازخوانی دروندینی»، وبگاه صدانت.
- ↑ مظاهری، امکان طول عمر تا بی نهایت، ۱۳۸۳ش، ص۱۶۰؛ عسکری، الامام المهدی الموعود...، ۱۴۳۶ق، ج۲، ص۴۱۱.
- ↑ صادقی تهرانی، الفرقان، ۱۴۰۶ق، ج۲۳، ص۳۴.
- ↑ سید مرتضی، شرح جمل العلم و العمل، ۱۴۱۹ق، ص۲۳۴.
- ↑ ابنمیثم، قواعد المرام، ۱۴۰۶ق، ص۱۹۱.
- ↑ صدر، بحث حول المهدی(ع)، ۱۴۱۷ق، ص۳۰-۳۱.
- ↑ برای نمونه بنگرید به: ثعالبی، ثمار القلوب، ۱۴۲۸ق، ص۴۲.
- ↑ سنایی، دیوان حکیم سنایی، ۱۳۸۱ش، ص۳۱۷ و ۶۰۸.
- ↑ انوری، دیوان انوری، ۱۳۶۴ش، ص۵۱۸.
- ↑ مولوی، کلیات دیوان شمس تبریزی، ۱۳۶۷ش، ص۸۷۵.
- ↑ اوحدی، کلیات اوحدی اصفهانی، ۱۳۴۰ش، ص۲۷۳.
- ↑ سلیم تهرانی، دیوان سلیم تهرانی، ۱۳۸۹ش، ص۱۸۳.
- ↑ «ألم تر حوشبا یبنی قصورا»، وبگاه قصیده.
- ↑ نوبختی، فرق الشیعه، ۱۳۸۱ش، ص۳۱.
- ↑ ابوالعتاهیه، دیوان ابیالعتاهیة، دار بیروت، ص۱۱۷.
- ↑ جاحظ، کتاب الحیوان، ۱۴۲۴ق، ج۶، ص۳۷۵.
- ↑ موسوی آملی، «کنایههای قرآنی در فرهنگ ایرانی»، ص۳۹.
منابع
- آل کاشف الغطاء، محمدحسین، أصل الشیعة و أصولها، بیروت، دار الأضواء، چاپ اول، ۱۴۱۰ق.
- ابنمیثم، میثم بن علی، قواعد المرام فی علم الکلام، قم، مکتبة آیة الله العظمی المرعشی النجفی، ۱۴۰۶ق.
- ابوالعتاهیه، اسماعیل بن قاسم، دیوان ابیالعتاهیة، بیروت، دار بیروت، بیتا.
- «ألم تر حوشبا یبنی قصورا»، وبگاه قصیده، تاریخ بازدید: ۳ شهریور ۱۴۰۵ش.
- انوری، محمد بن محمد، دیوان انوری، تهران، سکه، ۱۳۶۴ش.
- اوحدی، رکنالدین، کلیات اوحدی اصفهانی معروف به مراغی، تهران، امیرکبیر، ۱۳۴۰ش.
- ترکاشوند، امیرحسین، «عمر نوح؛ بازخوانی دروندینی»، وبگاه صدانت، تاریخ درج مطلب: ۱۲ نوامبر ۲۰۱۹م، تاریخ بازدید: ۳ شهریور ۱۴۰۵ش.
- ثعالبی، عبدالملک بن محمد، ثمار القلوب فی المضاف و المنسوب، لبنان، المکتبة العصریة، ۱۴۲۸ق.
- ثعلبی، احمد بن محمد، قصص الانبیاء المسمی عرائس المجالس، بیروت، دار الکتب العلمیة، ۱۴۲۵ق.
- جاحظ، عمرو بن بحر، کتاب الحیوان، بیروت، دار الکتب العلمیة، ۱۴۲۴ق.
- سلیم تهرانی، محمدقلی، دیوان سلیم تهرانی، تهران، نگاه، ۱۳۸۹ش.
- سنایی، مجدود بن آدم، دیوان حکیم سنایی غزنوی بر اساس معتبرترین نسخهها، تهران، آزادمهر، ۱۳۸۱ش.
- سید مرتضی، علی بن حسین، شرح جمل العلم و العمل، تحقیق یعقوب جعفری مراغی، تهران، دار الأسوة للطباعة والنشر، ۱۴۱۹ق.
- شیخ صدوق، محمد بن علی، أمالی، تهران، کتابچی، ۱۳۷۶ش.
- شیخ صدوق، محمد بن علی، کمالالدین و تمام النعمة، تحقیق علیاکبر غفاری، تهران، دار الکتب الإسلامیة، ۱۳۵۴ش.
- صادقی تهرانی، محمد، الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن و السنة، بیروت، فرهنگ اسلامی، ۱۴۰۶ق.
- صدر، سید محمدباقر، بحث حول المهدی(عج)، بیروت، مرکز الغدیر للدراسات الإسلامیة، ۱۴۱۷ق.
- طباطبایی محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۳ق.
- عسکری، نجمالدین، الامام المهدی الموعود المنتظر علیه السلام عند علماء أهل السنة و الامامیة، نجف، العتبة العلویة المقدسة، ۱۴۳۶ق.
- قرطبی، محمد بن احمد، الجامع لأحکام القرآن، تهران، ناصر خسرو، ۱۳۶۴ش.
- قطیفی، نزار آل سنبل، معالم مهدویة، نجف، مرکز الدراسات التخصصیة فی الامام المهدی(ع)، ۱۴۳۸ق.
- کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران، دار الکتب الإسلامیة، ۱۳۶۳ش.
- کتاب مقدس: عهد عتیق و عهد جدید، لندن، دار السلطنه، ۱۹۲۵م.
- مجلسی، محمد باقر، بحار الأنوار: الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۳۶۲ش.
- مظاهری، محمد، امکان طول عمر تا بی نهایت، قم، ارغوان دانش، ۱۳۸۳ش.
- موسوی آملی، سید محسن، «کنایههای قرآنی در فرهنگ ایرانی»، مجله گلستان قرآن، شماره ۱۶۶، دی ۱۳۸۲ش.
- مولوی، محمد بن محمد، کلیات دیوان شمس تبریزی، تهران، امیرکبیر، ۱۳۶۷ش.
- نوبختی، حسن بن موسی، فرق الشیعه، ترجمه محمدجواد مشکور، تهران، علمی و فرهنگی، چاپ دوم، ۱۳۸۱ش.