عمر نوح
عمر نوح از موضوعات اختلافی در منابع روایی و تفسیری است.[۱] بر اساس این منابع، زندگی او به سه دوره «پیش از بعثت»، «از بعثت تا طوفان» و «پس از طوفان» تقسیم میشود.[۲]
قرآن در آیه ۱۴ سوره عنکبوت، مدت تبلیغ حضرت نوح(ع) را بیان کرده است. بر اساس این آیه، آن حضرت ۹۵۰ سال از نبوت تا طوفان،[۳] به تبلیغ قوم خود پرداخت.[۴] بنابراین، این مدت تنها بخشی از زندگی اوست و نمیتوان آن را مجموع عمر حضرت نوح(ع) دانست.[۵] علامه طباطبایی، مفسر شیعی، نیز بر همین اساس، گزارش تورات درباره عمر ۹۵۰ ساله حضرت نوح(ع) را با آیه ناسازگار دانسته است.[۶]
درباره مجموع عمر آن حضرت، ۱۵ قول مختلف ذکر شده که از ۹۵۰ تا ۲۸۰۰ سال را شامل میشود.[۷] در میان این گزارشها، عمر ۲۵۰۰ ساله بر اساس روایات اهلبیت(ع)،[۸] صحیحتر دانسته شده است.[۹] شیخ صدوق از امام صادق(ع) نقل کرده که از این مدت، ۸۵۰ سال پیش از نبوت، ۲۰۰ سال برای ساخت کشتی و ۵۰۰ سال پس از طوفان سپری شد[۱۰] در روایت دیگری، ۸۵۰ سال پیش از نبوت و ۷۰۰ سال پس از طوفان ذکر شده است.[۱۱] در مقابل این اقوال، برخی در طولانیبودن عمر نوح اشکال کردهاند.[۱۲]
در برخی منابع، طولانیبودن عمر حضرت نوح(ع)، دلیلی بر امکان طول عمر امام مهدی(عج)،[۱۳] و عاملی برای رفع تردید و پذیرش آسانتر آن دانسته شده است.[۱۴] همچنین عالمان دینی متعددی همچون سید مرتضی (درگذشت: ۴۳۶ق)،[۱۵] ابنمیثم بحرانی (درگذشت: ۶۷۹یا۶۹۹ق)[۱۶] و محمدباقر صدر، (درگذشت: ۱۴۰۰ق)[۱۷] برای طول عمر امام زمان(ع) به عمر نوح استناد کردهاند.
تعبیر «عمر نوح» در ادبیات فارسی و عربی نیز به کار رفته است.[۱۸] شاعرانی همچون ناصرخُسرو، (درگذشت: ۴۶۸ق)،[۱۹] سنایی (درگذشت: ۵۴۵ یا ۵۵۵)،[۲۰] محمد بن محمد اَنْوَری، قرن ششم هجری قمری،[۲۱] مولوی (درگذشت: ۶۷۲ق)،[۲۲] اَوْحَدی مراغهای (درگذشت: ۷۳۸ق)،[۲۳] و سَلیم تهرانی (درگذشت: ۱۰۵۷ق)[۲۴] در سرودههای خود به این موضوع اشاره کردهاند.
شاعران عربزبان بسیاری، به این موضوع پرداختهاند. از جمله، زَبّان بن سَیَّار فزَّاری، شاعر دوران جاهلیت،[۲۵] سید اسماعیل حِمْیَری (درگذشت: ۱۷۹ق)،[۲۶] ابوالعَتاهِیه (درگذشت: ۲۱۱ یا ۲۱۳ق)[۲۷] و اَصْمَعی (درگذشت: ۲۱۶ق).[۲۸] در محاورات مردمی نیز عباراتی مانند «عمرت، عمر نوح باشد»،[۲۹] «مگر ما عمر نوح یا صبر ایوب داریم؟»[۳۰] به منظور بیان طولانیبودن عمر به کار میروند.
پانویس
- ↑ برای نمونه بنگرید به: قرطبی، الجامع لأحكام القرآن، ۱۳۶۴ش، ج۱۳، ص۳۳۲-۳۳۳؛ عسکری، الامام المهدي الموعود...، ۱۴۳۶ق، ج۲، ص۴۰۵-۴۱۱.
- ↑ کلینی، الكافي، ۱۳۶۳ش، ج۸، ص۲۸۴؛ شیخ صدوق، أمالی، ۱۳۷۶ش، ص۵۱۱.
- ↑ طباطبایی الميزان، ۱۳۹۳ق، ج۱۶، ص۱۱۴.
- ↑ مظاهری، امکان طول عمر تا بی نهایت، ۱۳۸۳ش، ص۱۵۸؛ قطیفی، معالم مهدوية، ۱۴۳۸ق، ص۱۴۷.
- ↑ مظاهری، امکان طول عمر تا بی نهایت، ۱۳۸۳ش، ص۱۵۸-۱۵۹؛ عسکری، الامام المهدي الموعود...، ۱۴۳۶ق، ج۲، ص۴۱۰.
- ↑ طباطبایی الميزان، ۱۳۹۳ق، ج۱۶، ص۱۱۴.
- ↑ برای نمونه بنگرید به: قرطبی، الجامع لأحكام القرآن، ۱۳۶۴ش، ج۱۳، ص۳۳۲-۳۳۳؛ عسکری، الامام المهدي الموعود...، ۱۴۳۶ق، ج۲، ص۴۰۵-۴۱۱.
- ↑ کلینی، الكافي، ۱۳۶۳ش، ج۸، ص۲۸۴؛ شیخ صدوق، أمالی، ۱۳۷۶ش، ص۵۱۱؛ شیخ صدوق، كمال الدين، ۱۳۵۴ش، ج۲، ص۵۲۳.
- ↑ مجلسی، بحار الأنوار، ۱۳۶۲ش، ج۱۱، ص۲۹۰.
- ↑ شیخ صدوق، أمالی، ۱۳۷۶ش، ص۵۱۱.
- ↑ شیخ صدوق، كمال الدين، ۱۳۵۴ش، ج۲، ص۵۲۳.
- ↑ ترکاشوند، «عمر نوح؛ بازخوانی دروندینی»، وبگاه صدانت.
- ↑ مظاهری، امکان طول عمر تا بی نهایت، ۱۳۸۳ش، ص۱۶۰؛ عسکری، الامام المهدي الموعود...، ۱۴۳۶ق، ج۲، ص۴۱۱.
- ↑ صادقی تهرانی، الفرقان في تفسير القرآن بالقرآن و السنة، ۱۴۰۶ق، ج۲۳، ص۳۴.
- ↑ سید مرتضی، شرح جمل العلم و العمل، ۱۴۱۹ق، ص۲۳۴.
- ↑ ابنمیثم، قواعد المرام، ۱۴۰۶ق، ص۱۹۱.
- ↑ صدر، بحث حول المهدي(ع)، ۱۴۱۷ق، ص۳۰-۳۱.
- ↑ برای نمونه بنگرید به: ثعالبی، ثمار القلوب في المضاف و المنسوب، ۱۴۲۸ق، ص۴۲.
- ↑ ناصر خسرو، دیوان ناصر خسرو، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، ص۵۸.
- ↑ سنایی، دیوان حکیم سنایی، ۱۳۸۱ش، ص۳۱۷ و ۶۰۸.
- ↑ انوری، دیوان انوری، ۱۳۶۴ش، ص۵۱۸.
- ↑ مولوی، کلیات دیوان شمس تبریزی، ۱۳۶۷ش، ص۸۷۵.
- ↑ اوحدی، کلیات اوحدی اصفهانی، ۱۳۴۰ش، ص۲۷۳.
- ↑ سلیم تهرانی، دیوان سليم تهراني، ۱۳۸۹ش، ص۱۸۳.
- ↑ «ألم تر حوشبا يبني قصورا»، وبگاه قصیده.
- ↑ نوبختی، فرق الشیعه، ۱۳۸۱ش، ص۳۱.
- ↑ ابو العتاهيه، ديوان أبي العتاهية، دار بیروت، ص۱۱۷.
- ↑ جاحظ، کتاب الحيوان، ۱۴۲۴ق، ج۶، ص۳۷۵.
- ↑ «همراه با پیرمرد دوستداشتنی»، وبگاه همشهری آنلاین.
- ↑ «داریوش ارجمند: مگر ما عمر نوح یا صبر ایوب داریم؟!»، وبگاه سرپوش.
منابع
- ابنمیثم، میثم بن علی، قواعد المرام في علم الكلام، قم، مكتبة آية الله العظمى المرعشي النجفي، ۱۴۰۶ق.
- ابو العتاهيه، اسماعیل بن قاسم، ديوان أبي العتاهية، بیروت، دار بیروت، بیتا.
- «ألم تر حوشبا يبني قصورا»، وبگاه قصیده، تاریخ بازدید: ۳ شهریور ۱۴۰۵ش.
- انوری، محمد بن محمد، دیوان انوری، تهران، سکه، ۱۳۶۴ش.
- اوحدی، رکن الدین، کلیات اوحدی اصفهانی معروف به مراغی، تهران، امیرکبیر، ۱۳۴۰ش.
- ترکاشوند، امیرحسین، «عمر نوح؛ بازخوانی دروندینی»، وبگاه صدانت، تاریخ درج مطلب: ۱۲ نوامبر ۲۰۱۹م، تاریخ بازدید: ۳ شهریور ۱۴۰۵ش.
- ثعالبی، عبدالملک بن محمد، ثمار القلوب في المضاف و المنسوب، لبنان، المكتبة العصرية، ۱۴۲۸ق.
- جاحظ، عمرو بن بحر، کتاب الحيوان، بیروت، دار الكتب العلمية، ۱۴۲۴ق.
- «داریوش ارجمند: مگر ما عمر نوح یا صبر ایوب داریم؟!»، وبگاه سرپوش، تاریخ درج مطلب: ۲۸ بهمن ۱۳۹۶ش، تاریخ بازدید: ۳ شهریور ۱۴۰۵ش.
- سلیم تهرانی، محمد قلی، دیوان سليم تهراني، تهران، نگاه، ۱۳۸۹ش.
- سنایی، مجدود بن آدم، دیوان حکیم سنایی غزنوی بر اساس معتبرترین نسخهها، تهران، آزادمهر، ۱۳۸۱ش.
- سید مرتضی، علی بن حسین، شرح جمل العلم و العمل، تحقیق یعقوب جعفری مراغی، تهران، دار الأسوة للطباعة والنشر، ۱۴۱۹ق.
- شیخ صدوق، محمد بن علی، أمالی، تهران، کتابچی، ۱۳۷۶ش.
- شیخ صدوق، محمد بن علی، كمال الدين و تمام النعمة، تحقیق علیاکبر غفاری، تهران، دار الكتب الإسلامية، ۱۳۵۴ش.
- صادقی تهرانی، محمد، الفرقان في تفسير القرآن بالقرآن و السنة، بیروت، فرهنگ اسلامی، ۱۴۰۶ق.
- صدر، محمدباقر، بحث حول المهدي(عج)، بیروت، مركز الغدير للدراسات الإسلامية، ۱۴۱۷ق.
- طباطبایی محمد حسین، الميزان في تفسير القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمي للمطبوعات، ۱۳۹۳ق.
- عسکری، نجم الدین، الامام المهدي الموعود المنتظر عليه السلام عند علماء أهل السنة و الامامية، نجف، العتبة العلوية المقدسة، ۱۴۳۶ق.
- قرطبی، محمد بن احمد، الجامع لأحكام القرآن، تهران، ناصر خسرو، ۱۳۶۴ش.
- قطیفی، نزار آل سنبل، معالم مهدوية، نجف، مركز الدراسات التخصصية في الامام المهدى(ع)، ۱۴۳۸ق.
- کلینی، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الكتب الإسلامية، ۱۳۶۳ش.
- مجلسی، محمد باقر، بحار الأنوار: الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، بیروت، دار إحياء التراث العربي، ۱۳۶۲ش.
- مظاهری، محمد، امکان طول عمر تا بی نهایت، قم، ارغوان دانش، ۱۳۸۳ش.
- مولوی، محمد بن محمد، کلیات دیوان شمس تبریزی، تهران، امیرکبیر، ۱۳۶۷ش.
- «همراه با پیرمرد دوستداشتنی محله صفائیه | از آبرویت برای مردم خـرج کن!»، وبگاه همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اردیبشهت ۱۴۰۲ش، تاریخ بازدید: ۳ شهریور ۱۴۰۵ش.
- ناصر خسرو، دیوان ناصر خسرو، تهران، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، بیتا.
- نوبختی، حسن بن موسی، فرق الشیعه، ترجمه محمدجواد مشکور، تهران، علمی و فرهنگی، چاپ دوم، ۱۳۸۱ش.