مادر حضرت مریم
مادر حضرت مریم(س) حَنَّه نام داشت.[۱] طبق تفاسیر قرآن، آیات ۳۵ و ۳۶ سوره آل عمران به وی اشاره دارد، اگرچه نام او در متن قرآن ذکر نشده است.[۲] مفسران قرآن با استناد به آیه ۲۸ سوره مریم، پدر و مادر حضرت مریم(س) را از پاکدامنان بنیاسرائیل دانستهاند.[۳] در برخی منابع تاریخی و تفسیری آمده است که حنّه پس از سالها نازایی، با دعای خالصانه از خداوند درخواست فرزند کرد؛ دعای او مستجاب شد و حضرت مریم(س) را به دنیا آورد.[۴]
عیاشی در کتاب تفسیر خود چند روایت درباره مادر حضرت مریم نقل نموده است:
از امام صادق(ع) روایت کرده است که خداوند به همسر حنّه، تولد پیامبری بزرگ را بشارت داد؛ حنّه این بشارت را به تولد پسری تعبیر کرد، اما پس از ولادت مریم(س)، روشن شد که عیسی(ع) همان فرزند موعود الهی است که از مریم(س) متولد خواهد شد.[۵]
همچنین با استناد به روایتی از امام باقر(ع) نقل کرده است که حنّه پس از تولد مریم(س)، او را به خدا سپرد و از شر شیطان برایش پناه خواست؛ از اینرو ابلیس از نفوذ بر حضرت مریم(س) ناامید شد.[۶] وی همچنین در چند روایت، نذر حنّه برای اختصاص فرزندش به عبادت و خدمت در مسجد را نقل کرده است.[۷]
در تاریخ طبری، حنّه دختر فاقود بن قُبَيْل و از نسل حضرت سلیمان(ع) دانسته شده است.[۸] طبق نقل راوندی از امام باقر(ع)، همسر حنّه عِمران نام داشت و از پیامبران بنیاسرائیل بوده است و حنّه و همسر زکریا(ع) دو خواهر بودند.[۹] در منابع تاریخی و تفسیری، نام خواهر حَنّه، به صورتهای عیشا[۱۰] (یا اشیاع[۱۱] یا ایشاع) یا الیصابات(الیزابت)[۱۲] یا حَنّانه[۱۳] آمده است. طبق نقل علامه مجلسی، حضرت یحیی(ع) از خواهر حنّه متولد شد و از این رو، حضرت مریم(س) و حضرت یحیی(ع) خالهزاده بودند.[۱۴]
پانویس
- ↑ طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۵۸۵.
- ↑ برای نمونه بنگرید به: علامه طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ۱۳۹۳ق، ج۳، ص۱۷۰ و ۱۷۱؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۲، ص۵۲۲.
- ↑ برای نمونه بنگرید به: مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۱۳، ص۵۰.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۲، ص۵۲۳.
- ↑ نهاوندی، العبقری الحسان فی احوال مولانا صاحب الزمان، ۱۳۸۶ش، ج۴، ص۷۶۱.
- ↑ عیاشی، تفسیر عیاشی، ۱۳۸۰ق، ج۱، ص۱۷۱.
- ↑ عیاشی، تفسیر عیاشی، ۱۳۸۰ق، ج۱، ص۱۷۰-۱۷۲.
- ↑ طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۵۸۵.
- ↑ قطب راوندی، قصص الانبیا، ۱۴۰۹ق، ص۲۱۴.
- ↑ علامه مجلسی، حیوة القلوب، ۱۳۸۴ش، ج۲، ص۱۰۶۱.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۲، ص۵۲۲.
- ↑ بلاغی، حجة التفاسیر و بلاغ الإکسیر، ۱۳۴۴ش، ج۰(مقدمه)، ص۵۴۰.
- ↑ قطب راوندی، قصص الانبیا، ۱۴۰۹ق، ص۲۱۴.
- ↑ علامه مجلسی، حیوة القلوب، ۱۳۸۴ش، ج۲، ص۱۰۶۱.
منابع
- بلاغی، عبدالحجه، حجة التفاسیر و بلاغ الإکسیر، قم، چاپخانه حکمت، ۱۳۴۴ش.
- طبری، محمد بنجریر، تاریخ الأمم و الملوک، بیروت، دارالتراث، ۱۳۸۷ق.
- علامه طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۳ق.
- علامه مجلسی، محمد باقر، حیوة القلوب، قم، سرور، ۱۳۸۴ش.
- عیاشی، محمد بنمسعود، تفسیر عیاشی، تهران، مکتب العلمیة الاسلامیة، ۱۳۸۰ق.
- قطب راوندی، سعید، قصص الانبیا، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی۱۴۰۹ق.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیه، ۱۳۷۴ش.
- نهاوندی، علی اکبر، العبقری الحسان فی احوال مولانا صاحب الزمان، قم، مسجد مقدس جمکران، ۱۳۸۶ش.