پرش به محتوا

جوشیدن آب انگور

از ویکی شیعه
(تغییرمسیر از عصیر عنبی)

جوشیدن آب انگور یا غلیان عَصیر عِنَبی، پیش از آنکه دو سوم آن به تبخیر برود، حرام است.[۱] به تصریح فقیهان، هر نوع نوشیدنی مست‌کننده و نیز فقّاع و آب انگورِ جوشیده‌شده، تا پیش از آنکه دو سوم آن به وسیله آتش از میان برود (تبخیر شود)، نجس محسوب می‌شوند؛ هرچند به‌خودی خود به‌جوش آمده باشد.[۲] روایات فراوانی نیز بر حرمت خوردن آب انگورِ جوشیده دلالت دارد.[۳] در کتاب‌های فقهی، درباره جوشیدن انگور در بخش‌های مختلفی مانند طهارت،[۴] خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها،[۵] و حدود[۶] بحث شده است.

مطابق نظر فقها، مصرف آب انگور پیش از جوش آمدن، در هر شرایطی حلال است. فرایند جوش آمدن که موجب حرمت آن می‌شود، عبارت است از به جوش آمدن آب انگور به نحوی که اصطلاحاً قُل‌قُل (زیر و رو) کند. درصورتی‌که پس از این مرحله، آب انگور به سرکه تبدیل شود، مجدداً حلال خواهد بود. همچنین، چنانچه آب انگور با حرارت آتش به جوش آید، تا زمانی که دو سوم آن تبخیر نشده باشد، حرام است؛ اما پس از تبخیر دو سوم، حلال می‌گردد. نشانه‌ی این حدِ شرعی، شیرین شدن آب انگور و غلیظ شدن آن است که به دیواره‌ی ظرف می‌چسبد.[۷]

به گفته مشهور فقیهان، آب انگور از نظر همه احکام مثل خمر است؛ یعنی در احکام حرمت و نجاست و حتی حدّ شرعیِ نوشیدن هم همانند خمر محسوب می‌شود.[۸]

پانویس

  1. مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۸۵ش، ج۳، ص۱۳۸.
  2. برای نمونه نگاه کنید به: علامه حلی، مختلف الشیعة، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۴۶۹؛ نجفی، مجمع الرسائل، ۱۴۱۵ق، ص۴۱.
  3. برای نمونه نگاه کنید به: شیخ طوسی، تهذیب‌الاحکام، ۱۴۰۷ق، ج۹، ص۱۲۲. شیخ صدوق، علل الشرائع، ۱۳۸۳ق، ج۲، ص۴۷۷.
  4. نگاه کنید به: شهید الثانی، الروضة البهیة، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۵۴؛ خمینی، تحریر الوسیلة، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۱۱۸.
  5. نگاه کنید به: شهید الثانی، الروضة البهیة، ۱۳۹۰ش، ج۴، ص۱۲۹؛ خمینی، تحریر الوسیلة، ۱۳۹۰ش، ج۲، ص۱۶۶.
  6. نگاه کنید به: شهید الثانی، الروضة البهیة، ۱۳۹۰ش، ج۴، ص۳۲۹؛ خمینی، تحریر الوسیلة، ۱۳۹۰ش، ج۲، ص۴۷۸.
  7. برای نمونه نگاه کنید به: ابن‌براج، المهذب، ۱۴۰۶ق، ج۲، ص۴۳۳؛ محقق حلی، نکت النهایة، ۱۴۲ق، ج۳، ص۱۰۹؛ میرزای قمی، جامع الشتات، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۴۶.
  8. برای نمونه نگاه کنید به: شهید ثانی، تحریر الروضة، ۱۳۹۲ق، ص۵۶۰.

منابع

  • ابن‌براج، عبدالعزیز بن نحریر، المهذب، قم، نشر جامعه مدرسی حوزه علمیه، ۱۴۰۶ق.
  • خمینی، سید روح‌الله، تحریر الوسیلة، قم، دارالکتب العلمیة، چاپ دوم، ۱۳۹۰ش.
  • شهید ثانی، زین‌الدین بن علی، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، قم، مجمع الفکر الاسلامی، ۱۳۹۰ش.
  • شهید ثانی، زین‌الدین بن علی، تحریر الروضه فی شرح اللمعة الدمشقیة، ترجمه مهدی دادمرزی، قم، نشر طه، ۱۳۹۲ش.
  • شیخ صدوق، محمد بن علی، علل الشرائع، نجف، مکتب الحیدریه، ۱۳۸۳ق.
  • شیخ طوسی، محمد بن حسن، تهذیب‌الاحکام، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.
  • علامه حلّی، حسن بن یوسف، مختلف الشیعة، قم، مؤسسة النشر الاسلامی التابعة لجماعة المدرسین، چاپ دوم، ۱۴۱۳ق.
  • مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل‌بیت(ع)، زیرنظر: سید محمود هاشمی شاهرودی، قم، مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، ۱۳۸۵ش.
  • محقق حلی، جعفر بن حسن، نکت النهایة، قم، نشر جامعه مدرسی حوزه علمیه، ۱۴۱۲ق.
  • میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن، جامع الشتات في أجوبة السؤالات، تهران، مؤسسه کیهان، ۱۴۱۳ق.
  • نجفی، محمدحسن، مجمع الرسائل، مشهد، مؤسسه صاحب الزمان(عج)، ۱۴۱۵ق.