وضوی ارتماسی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

وُضوی اِرتِماسی از شیوه‌های وضو است که در آن انسان پس از نیت،[۱] صورت و سپس دست‌ها را به قصد وضو داخل در آب می‌کند.[۲] در روش دیگرِ وضوی ارتماسی ابتدا صورت و دست‌ها را در آب فرو برده سپس نیت وضو می‌کند و از آب بیرون می‌آورد.[۳] در وضوی ارتماسی پس از صورت و دست‌ها، مسح انجام می‌شود.[۴]

ارتماس اصطلاحی فقهی به معنای فرو کردن سر یا دیگر اعضا در آب است.[۵] ترتیب در وضوی ارتماسی مانند وضوی غیرارتماسی است که ابتدا صورت، سپس دست راست و بعد دست چپ شسته می‌شود.[۱]

در وضوی ارتماسی صورت و دست‌ها از بالا به پایین شسته می‌شود؛ صورت از طرف پیشانی و دست‌ها از آرنج در آب فرو می‌رود. البته اگر هنگام بیرون آوردن دست و صورت از آب، قصد وضو کند باید صورت را از طرف پیشانی و دست‌ها را از طرف آرنج بیرون آورد.[۶]

به فتوای امام خمینی در وضوی ارتماسی تنها دو بار می‌توان دست و صورت را در آب فرو کرد؛ مرتبه اول واجب، و مرتبه دوم جایز است و بیش از آن جایز نیست.[۷]

برخی فقیهان برای این‌که مسح سر و پاها در وضوی ارتماسی، با آب وضو باشد، شرط‌هایی را قرار داده‌اند که در صورت نبود آن‌ها، وضوی ارتماسی صحیح نیست:

  • امام خمینی معتقد بود برای آنکه مسح سر و پاها با آب وضو انجام گیرد، وضوی ارتماسی تنها زمانی است که دست‌ها در آب قرار گرفته و سپس نیت وضو کند و بعد دست‌ها را از آب بیرون بیاورد.[۸]
  • آیت‌الله خوئی و آیت‌الله تبریزی معتقد بودند دست چپ را نمی‌توان به‌صورت ارتماسی شست.[۹]
  • آیت‌الله سیستانی مسح با‌ خیسی دستی که ارتماسی شسته شده را دارای اشکال نمی‌داند ولی آن‌را خلاف احتیاط دانسته است.[۱۰]
  • آیت‌الله مکارم شیرازی معتقد است باید هنگامی که دست راست و چپ را وضوی ارتماسی می‌دهد، قصد کند که بعد از خارج شدن از آب تا وقتی که آب روی دست‌ها جریان دارد، جزو وضو است.[۱۱]

شستن برخی از اعضا به صورت ارتماسی و بعضی دیگر به صورت ترتیبی جایز دانسته شده است.[۱۲]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ میرزای قمی، جامع الشتات فی اجوبة السؤالات ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۳۲.
  2. «وضوی ارتماسی»، مرکز تنظیم و نشر آثار آیت الله بهجت.
  3. امام خمینی، توضیح المسائل، ۱۴۲۶ق، ص۶۱.
  4. خامنه‌ای، اجوبة الاستفتائات، ۱۴۲۴ق، ص۲۱.
  5. هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه، ۱۴۲۶ق، ج۱، ص۳۴۶.
  6. «طریقه وضوی ارتماسی»،، پایگاه اطلاع‌رسانی آیت الله مکارم شیرازی.
  7. امام خمینی، توضیح المسائل‌ (محشی)، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۱۹۹.
  8. امام خمینی. رساله نجاة العباد، ۱۳۸۵ش، ص۲۰.
  9. امام خمینی، توضیح المسائل‌ (محشی)، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۱۶۰.
  10. امام خمینی، توضیح المسائل‌ (محشی)، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۱۶۰.
  11. امام خمینی، توضیح المسائل‌ (محشی)، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۱۶۱.
  12. هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه، ۱۴۲۶ق، ج۱، ص۳۴۷.

منابع

  • امام خمینی، سید روح‌الله، رساله نجاة العباد، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۵ش.
  • «وضوی ارتماسی»، مرکز تنظیم و نشر آثار آیت‌الله بهجت، تاریخ بازدید: ۸ اردیبهشت ۱۴۰۰ش.
  • «طریقه وضوی ارتماسی»،، پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله مکارم شیرازی، تاریخ بازدید: ۸ اردیبهشت ۱۴۰۰ش.
  • امام خمینی، سید روح‌الله، توضیح المسائل‌ (محشی)، (همراه با فتاوای فقهای بزرگ)، قم، جامعه مدرسین، ۱۴۲۴ق.
  • امام خمینی، سید روح‌الله، توضیح المسائل‌، محقق، مسلم قلی‌پور گیلانی‌، بی‌جا، بی‌نا، ۱۴۲۶ق.
  • خامنه‌ای، علی، اجوبة الاستفتاءات، قم، مرکز نشر آیت الله خامنه‌ای، ۱۴۲۴ق.
  • میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن‌، جامع الشتات فی اجوبة السؤالات‌، تهران، کیهان‌، ۱۴۱۳ق.
  • هاشمی شاهرودی، محمود، فرهنگ فقه مطابق با مذاهب اهل بیت، قم، مؤسسة دائرة المعارف اسلامی، ۱۴۲۶ق.