تخلی

تَخَلّی به معنای دفع ادرار و مدفوع است، که از آن در باب طهارت سخن رفته است. در فقه اسلامی برای تخلی احکام واجب، حرام، مستحب و مکروهی ذکر شده است:

• واجبات تخلی: پوشاندن عورت هنگام تخلّی از ناظر محترم (انسان بالغ یا غیر بالغ مُمَیِّز) و نیز پاک کردن محل خروج ادرار و مدفوع پس از آن برای عباداتی مثل نماز واجب است. در صورتی که محل تخلّی روبه‌قبله ساخته شده باشد، انحراف از آن، واجب است. در این حکم بنابر مشهور فرقی بین خانه و محیط باز نیست؛ هرچند برخی قدما نشستن بر محل تخلّی‌ای را که در خانه، رو یا پشت به قبله ساخته شده جایز دانسته‌اند.
• محرّمات تخلی: رو به قبله یا پشت به قبله بودن در حال تخلّی؛ همچنین تخلّی در ملک دیگری یا کوچه‌های بن‌بست بدون اجازه صاحبان آنها حرام است.
• مستحبّات تخلی: پنهان و پوشیده بودن تمام بدن از نگاه دیگران؛ پوشاندن سر؛ بردن نام خدا؛ پیش نهادن پای چپ هنگام ورود و پای راست هنگام خروج از محل تخلّی؛ خواندن دعاهای وارد شده؛ تکیه کردن بر پای چپ؛ تطهیر مخرج مدفوع پیش از مخرج ادرار؛ تنحنح (سرفه کردن)؛ استبراء پس از ادرار؛ انتخاب مکان مناسب برای ادرار کردن مانند مکانی که قدری بلند است به جهت مصون ماندن از ترشّح ادرار به بدن و لباس.
• مکروهات تخلی: تخلّی در راه‌ها؛ چاه‌های آب؛ زیر درختان میوه‌دار؛ توقّفگاه‌های کاروان‌ها و مسافران؛ جلوی درِ خانه‌ها و مانند آن همچون مغازه‌ها که موجب لعن و نفرین مردم می‌گردد؛ روی قبر مؤمنان و بین آنها؛ و اگر بی‌احترامی به صاحب قبر باشد حرام است؛ عورت را به سمت قرص ماه یا خورشید گرفتن؛ خوردن و آشامیدن؛ مسواک‌زدن؛ طولانی نشستن؛ سخن گفتن؛ درار کردن در حالت ایستاده، رو به باد، از بلندی مانند پشت بام، بر زمین سخت، در آب اعم از آب راکد و جاری و در لانه حیوانات مکروه است.