مقاله متوسط
عدم رعایت شیوه‌نامه ارجاع
جانبدارانه
شناسه ارزیابی نشده

حدیث رایت

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

نخستین امام شیعیان
علی بن ابی‌طالب (ع)

حرم امام علی1.jpg


زندگی
یوم‌الدار، شعب ابی‌طالب، لیلة المبیت، واقعه غدیر، سال‌شمار زندگی


میراث
نهج‌البلاغه، غرر الحکم، خطبه شقشقیه، خطبهٔ بی‌الف، خطبه بی‌نقطه، حرم


فضائل
فضائل اهل‌بیت، آیه ولایت • آیه اهل‌الذکر • آیه شراء • آیه اولی‌الامر • آیه تطهیر • آیه مباهله • آیه مودت • آیه صادقین-حدیث مدینه‌العلم • حدیث رایت • حدیث سفینه • حدیث کساء • خطبه غدیر • حدیث منزلت • حدیث یوم‌الدار • حدیث ولایتسدالابوابحدیث وصایت


یاران
عمار بن یاسر، مالک اشتر، ابوذر غفاری، عبیدالله بن ابی‌رافع، حجر بن عدی، دیگران

حدیث رایَت؛ عنوانی است برای حدیثی مشهور از حضرت محمد (ص) درباره شجاعت امام علی (ع) در غزوه خیبر. متکلمان شیعه از این حدیث برای اثبات برتری علی (ع) بر سایر اصحاب استفاده می‌کنند.

چیستی رایت

در عصر پیامبر(ص) و پس از آن، معمولاً در هر جنگ یک رایت (پرچم) اصلی و ده‏‌ها رایت کوچک برای قبیله‏‌ها و یگان‌‏ها و فرماندهان جزء اختصاص می‏‌یافت که آن را معمولاً شجاع‏‌ترین و قوی‏‌ترین جنگجو از میان آن یگان و قبیله حمل می‌کرد.[۱] نخستین بار این نوع پرچم (رایت) در جنگ خیبر بود که به دست پرچمداران داده شد.[۲]

متن حدیث

پیامبر(ص) رایت و پرچم جنگ خیبر را ابتدا به ابوبکر و در روز بعدش به عمر بن خطاب داد ولی آن دو توفیقی به دست نیاورده و بازگشتند. آن‌گاه رسول خدا (ص) فرمود:

«لَأُعْطِيَنَّ الرَّايَةَ غَداً رَجُلًا يُحِبُّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ، (وَ يُحِبُّهُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ) یَفَتَحَ اللَّهُ عَلَى‏ یدیه لیس بفَرَّار؛ همانا فردا این رایت را به مردی خواهم داد که خدا و رسول، را دوست دارد (و خدا و رسول هم، او را دوست دارند)، خدا خیبر را به دست او می‏‌گشاید. او هرگز نمی‌گریزد». پس علی(ع) را خواست و او که به درد چشم مبتلی بود را شفا داد و فرمود: «خُذْ هَذِهِ الرَّايَةَ فَامْضِ بِهَا حَتَّى يَفْتَحَ اللَّهُ عَلَيْك‏؛ این رایت را بگیر و آن را با خود ببر تا خدا خیبر را بر تو بگشاید." علی (ع) با آن پرچم به خیبر حمله کرد و آن را فتح کرد.[۳]

ابو رافع خادم رسول خدا (ص) درباره فتح خیبر این چنین می‏‌گوید: "با علی بن ابی طالب(ع) در حالی که رایت رسول خدا (ص) را در دست داشت به سوی یکی از قعله‌‏های خیبر رفتیم. همین که علی (ع) نزدیک قلعه رسید اهل آن بیرون آمدند و به جنگ پرداختند. در گیراگیر نبرد یکی از جهودان ضربتی بر او وارد آورد که سپر از دستش بیفتاد. علی (ع) درب قلعه را از جای کند و چون سپری در پشت آن به جنگ پرداخت و آن قدر کوشید تا خدای قلعه را بر او فتح کرد. [۴]

فضیلت امام علی(ع) در خیبر

در جنگ خیبر، برخی از صحابه همچون ابوبکر و عمر از فتح دژ یهودیان عاجز بودند تا این که رسول خدا (ص)، علی (ع) را مأمور فتح آن نمود. به طوری که علی (ع) با کشتن سردار قهرمان یهود مرحب خیبری و برادرش یاسر و چند پهلوان دیگر یهود و هجوم به داخل قلعه و نابود کردن همه مقاومت‌‌ها، خیبریان را به تسلیم بدون قید و شرط مجبور کرد.[۵]

سند حدیث

حدیث رایت در اکثر کتاب‌های حدیثی و تاریخی شیعی و سنی آمده و به حد تواتر رسیده است. این حدیث از دلائل استوار تقدم و افضلیت علی(ع) بر سایر صحابه است.‌[۶]

برخی از صحابه که حدیث رایت را ذکر کرده‏‌اند عبارتند از: عمر بن خطاب،[۷] عایشه، [۸] عبدالله بن عباس، انس بن مالک‌[۹] جابر بن عبدالله انصاری.‌[۱۰]

متن حدیث رایت با الفاظ گوناگونی در کتب مختلف اهل سنت از جمله سیرة النبویه،[۱۱] مستدرک،[۱۲] مجمع الزوائد،‌[۱۳] مسند احمد بن حنبل،[۱۴] کنزالعمال،[۱۵] و حلیة الاولیاء،[۱۶] آمده است.

جستارهای وابسته

پانویس

  1. طبری، تاریخ، ج۳، ص۳۸۷
  2. ابن سعد، طبقات الکبری، ج۲، ص۷۷
  3. ابن هشام، سیره النوبویه، ج۲، ص۳۳۴؛ حاکم نیشابوری، مستدرک، ج۳، ص۳۷
  4. ذهبی، میزان الاعتدال، ج۲، ص۲۱۸؛ ابن حجر، فتح الباری، ج۹، ص۱۸
  5. ابن هشام، سیره النوبویه، ج۲، ص۳۱۶
  6. امین عاملی، اعیان الشیعه، ج‌۱، ص۳۳۷ به بعد
  7. زرکلی، الاعلام، ج‌۵، ص۲۰۳
  8. ابن سعد، طبقات الکبری، ج‌۸، ص۳۹
  9. ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج‌۱، ص۳۷۶
  10. طبری، ذیل المذیل طبری، ص۲۷
  11. ابن هشام، سیره النوبویه، ج‌۲، ص۳۳۴
  12. حاکم نیشابوری، مستدرک، ج‌۴، ص۳۵۶
  13. هیثمی، مجمع الزوائد، ج‌۹، ص۱۰۸
  14. احمد بن حنبل، مسند، ج‌۱، ص۲۳
  15. متقی هندی، کنزالعمال، ج‌۵، ص۲۸۴
  16. حافظ ابو نعیم، حلیة الاولیاء، ج‌۴، ص۳۵۶

منابع

  • امین عاملی، اعیان الشیعه، تحقیق حسن امین، دارالتعارف، بیروت.
  • ابن حجر عسقلانی، تهذیب التهذیب، دارالفکر، بیروت.
  • ابن حجر عسقلانی، فتح الباری، دارالمعرفه، بیروت.
  • ابن سعد، طبقات الکبری، دارصادر، بیروت.
  • ابن هشام، السیره النبویه، تحقیق محمدمحی الدین عبدالحمید، مکتبه محمدعلی صبیح، قاهره.
  • احمد بن حنبل، مسند احمد، دار صادر، بیروت.
  • حافظ ابو نعیم، حلیة الاولیاء، تحقیق سعید زغول، مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی.
  • حاکم نیشابوری، مستدرک، تحقیق یوسف عبدالرحمن مرعشلی.
  • ذهبی، میزان الاعتدال، تحقیق علی محمد بجاوی، دارالمعرفه، بیروت.
  • زرکلی، الاعلام، دارالعلم للملایین، بیروت.
  • طبری، تاریخ طبری، موسسه اعلمی للمطبوعات، بیروت.
  • طبری، ذیل المذیل طبری، موسسه اعلمی، بیروت.
  • متقی هندی، کنزالعمال، تحقیق بکری حیانی، الرساله، بیروت.
  • هیثمی، مجمع الزوائد، دارالکتب العلمیه، بیروت.