قاسطین

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

قاسطین، کلمه‌ای عربی به معنای گروه ستمگر، عنوانی است برای معاویه و پیروانش در جنگ با امام علی (ع). پس از بیعت مسلمانان با امام علی (ع)، چون آن حضرت، معاویه را از حکومت شام خلع کرد، او علیه خلافت امام علی (ع) تمرد کرد و باعث برپا شدن جنگ صفین شد. در این جنگ حدود هفتاد هزار مسلمان کشته شد.

معنای لغوی

قاسط، اسم فاعل ثلاثی مجرد از مادۀ «ق ـ س ـ ط» است. این ماده در هیئت ثلاثی مزید (باب افعال: أَقْسَطَ يُقْسِطُ) به‌معنای دادگری و عدل و در هیئت ثلاثی مجرد (قَسَطَ يَقْسِطُ) به‌معنای ستمگری است. بدین سان، قاسط به معنای ستمگر و کلمه قاسطین که به‌لحاظ صرف و نحوی، جمع این کلمه در حالت جرّ و نصب است، به معنای گروه ستمگر است.[۱]

پیشینه کاربرد واژه

واژه قاسطون، در قرآن کریم به‌کار رفته است: وَأَمَّا الْقَاسِطُونَ فَکانُوا لِجَهَنَّمَ حَطَبًا (ترجمه: ولی منحرفان، هیزم جهنم خواهند بود.)[ جن–۱۵] [۲]

پس از قرآن، واژه قاسطون، در سخنان امیرالمؤمنین (ع) به‌کار رفته است: وامّا القاسطون فقد جاهدت (ترجمه: و با از حق برون‌شدگان ستیزیدم.) [۳] همچنین در خطبه شقشقیه آنجا امام (ع) که به سه دسته از دشمنانش که به جنگ با او پرداختند اشاره می‌کند یکی از آنها را چنین تعبیر می‌کند: ...و قسط آخرون [۴] که مقصود از اینها معاویه و یاران او هستند.[۵]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. ابن منظور، ج‏۷، ص۳۷۷؛ راغب، ص۶۷۰
  2. قرآن کریم، ترجمه محمدمهدی فولادوند.
  3. نهج البلاغه، ترجمه شهیدی، خطبه ۱۹۲، ص۲۲۱.
  4. نهج البلاغه، ترجمه شهیدی، خطبه ۳، ص۱۱.
  5. شهیدی، در ترجمه نهج البلاغه، ص۴۵۱، تعلیقه ۱۶.

منابع

  • قرآن کریم، ترجمه محمدمهدی فولادوند.برگرفته از سایت تنزیل
  • نهج البلاغه، ترجمه سیدجعفر شهیدی، تهران، علمی و فرهنگی، ۱۳۷۷.
  • راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، تحقیق و ضبط ابراهیم شمس‌الدین، بیروت، الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۳۰ق.
  • ابن منظور، لسان العرب، بیروت، دار صادر، ۲۰۰۳م.