جعفر بن علی بن ابی‌طالب

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
جعفر بن علی بن ابی طالب
آرامگاه شهدای کربلا2.jpg
آرامگاه شهدای کربلا
اطلاعات یاران امامان
خویشاوندان
سرشناس:
امام علی(ع)؛ امام حسن(ع)؛ امام حسین (ع)؛ عباس بن علی(ع)
ولادت: حدود ۳۹ یا ۴۱ق
وفات: ۶۱ق ، کربلا؛
علت وفات: شهادت در رکاب امام حسین (ع)
از یاران: امام حسین (ع)

جعفر بن علی بن ابی طالب پسر امیرالمومنین و ام البنین که در واقعه کربلا حضور داشت و به همراه برادرانش عباس و عبدالله و عثمان در روز عاشورا به شهادت رسید.

تولد و نسب

جعفر، فرزند امام علی(ع) و فاطمه بنت حزام بن خالد معروف به «ام البنین» است. امام علی به خاطر علاقه فراوانی که به برادرش جعفر بن ابی طالب داشت، نام او را جعفر نهاد.[۱]

برخی معتقدند او هنگام شهادت ۱۹ سال داشته[۲] که بنابراین پس از شهادت پدر به دنیا آمده است. برخی نیز معتقدند هنگام شهادت ۲۱ ساله بوده[۳] که بر این اساس دو سال از عمر خود را در زمان حیات امام علی سپری کرده است.

شهادت

جعفر از همان ابتدای حرکت امام حسین (ع) از مدینه، با ایشان همراه شد.[۴] بنابر نقل مورخان، عصر روز عاشورا، حضرت عباس برادران خود (عبدالله، جعفر و عثمان) را ترغیب کرد تا قبل از او به میدان بروند و گفت: به پیش بروید تا من، اخلاص و خیرخواهی شما در راه خدا و رسولش را ببینم، چراکه شما فرزند ندارید.[۵] پس جعفر به میدان رفت در حالی که چنین رجز می‌خواند:

إِنِّی أَنَا جَعْفَرٌ ذُو الْمَعَالِی ابْنُ عَلِی الْخَیرِ ذُو النَّوَالِ‏
ذَاكَ الْوَصِی ذُو السَّنَا وَ الْوَالِی حَسْبِی بِعَمِّی جَعْفَرٍ وَ الْخَالِ
أَحْمِی حُسَیناً ذَا النَّدَى الْمِفْضَال‏
منم جعفر دارای افتخارها و شرف‌ها، فرزند علی نیکوکار و بخشنده.
آن علی که وصی پیامبر و فردی بلند مرتبه و ولیّ است. افتخار به عمویم جعفر و دایی‌ام مرا بس است.
من از حسین صاحب کرم و بزرگواری حمایت می‌کنم.[۶]

سرانجام خولی بن یزید اصبحی تیری به سوی او انداخت که به شقیقه یا چشم او اصابت کرد[۷] و به نقلی هانی بن ثبیت حضرمی او را به شهادت رساند.[۸]

نام او در زیارت الشهدا

در زیارت الشهدا از جعفر بن علی تجلیل شده است:

«السَّلَامُ عَلَی جَعْفَرِ بْنِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ الصَّابِرِ نَفْسُهُ مُحْتَسِباً وَ النَّائِی عَنِ الْأَوْطَانِ مُغْتَرِباً الْمُسْتَسْلِمِ لِلْقِتَالِ الْمُسْتَقْدِمِ لِلنِّزَالِ الْمَکثُورِ بِالرِّجَالِ»
سلام بر جعفر بن امير المؤمنين، هم او كه در راه خشنودى خدا با جان شكيبايى نمود و در بلاد غربت خود را آماده‌ى جنگ نمود و براى نبرد پيش رفت مردان جنگى زيادى بر او حمله‌ور شدند [و او را كشتند].

جستارهای وابسته

پانویس

  1. ابصار العین، ص۶۹
  2. اعیان الشیعه، ج۴، ص۱۲۹
  3. ابصار العین، ص۶۹
  4. دینوری، الاخبار الطوال، ص۳۳۷
  5. مفید، الارشاد، ج۲، ص۱۰۹
  6. مناقب ابن شهرآشوب، ج۴، ص۱۰۷
  7. مناقب ابن شهرآشوب، ج۴، ص۱۱۶
  8. تاریخ طبری، ج۵، ص۴۴۹

منابع

  • الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد، شیخ مفید، چاپ کنگره شیخ مفید، اول، قم، ۱۴۱۳ق.
  • تاریخ الأمم و الملوک، محمد بن جریر طبری،‌دار التراث، بیروت، دوم، ۱۳۸۷ ق.
  • المناقب، ابن شهرآشوب، علامه، قم، ۱۳۷۹ ق.
  • أعیان الشیعة، سید محسن امین عاملی،‌دار التعارف، بیروت، ۱۴۰۳ ق.
  • إبصار العین فی أنصار الحسین، سماوی، دانشگاه شهید محلاتی، قم، اول، ۱۴۱۹ ق.