اتحاف السائل بما لفاطمة من المناقب و الفضائل (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
اتحاف السائل بما لفاطمة من المناقب و الفضائل
کتاب اتحاف السائل.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: قلقشندی (متوفای 1035)
موضوع: حضرت زهرا (س)
زبان: عربی
ناشر: مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی
تاریخ نشر: ۱۴۲۷ق
مجموعه: یک جلد

إتْحافُ السّائل بِما لِفاطمة مِنَ المَناقب وَ الفَضائل رساله‌ای کوتاه درباره زندگی، مناقب و فضائل حضرت زهرا(س)، اثر محمد بن عبدالله اکراوی قَلقَشندی (متوفای ۱۰۳۵ ق) عالم دینی اهل سنت است. قلقشندی در این کتاب به ولادت، ازدواج، ویژگی‌ها و شرح حال حضرت فاطمه زهرا(س) و برخی روایات و اخبار وارده درباره آن حضرت پرداخته است.

درباره مؤلف

قلقشندی از عالمان شافعی است که در سال ۹۷۵ق در اکرا منطقه‌ای در حجاز متولد شد و در قلقشنده از روستاهای قاهره سکونت داشت. او را واعظ و از علمای آشنا به تفسیر و حدیث وصف کرده‌اند. قلقشندی از حدود ۳۰ استاد بهره برد و آثار زیادی از جمله شرح جامع صغیر سیوطی، شرح الفیه و اتحاف السائل را بر جای گذاشت.[۱]

انتساب کتاب

مصحح کتاب در مقدمه تصریح می‌کند که انتساب کتاب به مؤلف صحیح بوده و انتساب آن به شخص دیگری با عنوان محمد بن عبدالرؤوف مناوی درست نیست. فهرست نویسانی چون کحاله در معجم المؤلفین، محبی در خلاصة الاثر، بغدادی در ایضاح المکنون و هدیة العارفین و کسانی که شرح حال قلقشندی را نوشته‌اند اتحاف السائل را از آن وی می‌دانند.[۲]

روش تألیف

مؤلف در بیان احادیث، تنها به راوی آخر اشاره کرده و سلسله اسناد را حذف کرده است. وی معمولا از منابع خود هم نام نمی‌برد هر چند مصحح در پاورقی‌ها به تفصیل از آنها یاد کرده است. وی از شهادت حضرت فاطمه(س) یادی نکرده است.[۳]

محتوای کتاب

کتاب از پنج باب تشکیل شده و در این ابواب به طور اجمال از زندگی شخصی و مناقب و آثار آن حضرت سخن به میان آمده است.

  • باب اول؛ درباره ولادت و وجه تسمیه نام‌های حضرت زهرا(س) و محبت پیامبر اسلام(ص).
  • باب دوم؛ در خصوص ازدواج حضرت زهرا(س) با حضرت امام علی(ع) و جهیزیه ایشان.
  • باب سوم؛ درباره مناقب و فضائل حضرت است که پنجاه حدیث در این باره ذکر شده است.
  • باب چهارم؛ ویژگی‌ها و فضیلت‌های ایشان نسبت به دیگران.
  • باب پنجم؛ اخبار و اشعار روایت شده از ایشان.[۴]

نسخ و چاپ

در مقدمه کتاب ازسه نسخه یاد شده است:

  1. نسخه‌ای با تحقیق عبداللطیف عاشور که کتاب را منتسب به عبدالرؤوف مناوی می‌داند.
  2. نسخه کتابخانه احمدیه در دانشگاه زیتونه تونس.
  3. نسخه دارالکتب المصریة.[۵]

این کتاب با تحقیق محمدکاظم موسوی در ۱۵۰ صفحه از سوی انتشارات مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی چاپ شده است.

پانویس

  1. قلقشندی، إتحاف السائل، ۱۴۲۷ ق، ص۱۱.
  2. قلقشندی، إتحاف السائل، ۱۴۲۷ ق، ص۱۲ و ۱۳.
  3. کتابخانه دیجیتال نور.
  4. قلقشندی، إتحاف السائل، ۱۴۲۷ ق، فهرست کتاب.
  5. قلقشندی، إتحاف السائل، ۱۴۲۷ ق، ص۱۳.

منابع

  • قلقشندی، محمد بن عبد الله، اتحاف السائل بما لفاطمة من المناقب و الفضائل، تحقیق محمدکاظم موسوی، تهران، مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، ۱۴۲۷ ق.
  • کتاب شناخت سیره معصومان، مرکز تحقیقات رایانه‌ای علوم اسلامی نور.