غزوه ابواء

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۲۳°۰۶′۳۳″شمالی ۳۹°۰۵′۴۰″شرقی / ۲۳٫۱۰۹۲۶°شمالی ۳۹٫۰۹۴۳۳°شرقی / 23.10926; 39.09433

ابواء.jpg

غَزوه اَبواء یا وَدّان نخستین غزوه پیامبر(ص) بود که در صفر سال دوم هجری روی داد. هدف این غزوه مقابله با اقدامات تهدیدآمیز قبیله ضمره بود. قبیله ضمره با آگاهی از حضور پیامبر در منطقه تقاضای صلح کردند و پیامبر نیز در بین راه و در منزلگاه ابواء با آنان پیمان صلح بست.

منطقه ابواء

نوشتار اصلی: ابواء

اَبْواء نام روستای بزرگی در نزدیک ودّان میان راه مکه و مدینه قرار دارد.[۱] آمنه بنت وهب مادر گرامی پیامبر(ص) در این مکان دفن شده است.[۲]

زمان غزوه

این غزوه که به ودّان نیز شهرت دارد، نخستین غزوه پیامبر با مشرکان است که در سال دوم هجری روی داد. برخی زمان این غزوه را در ماه صفر سال دوم هجری که یازدهمین ماه هجرت بود نوشته‌اند[۳] و برخی وقوع آن را پس از دوازده ماه اقامت در مدینه ثبت کرده‌اند.[۴]

پیامبر(ص) در حالی که سعد بن عباده را در شهر جانشین خود قرار داده بود با ۶۰ سوار از مهاجران به قصد کاروان قریش و قبایل ساکن منطقه چون بنی‌ضمرة بن کنانه از مدینه بیرون رفت. در این غزوه فردی از انصار حضور نداشت.[۵] در این روز پرچم در دست حمزة بن عبدالمطلب بود.[۶]

با حضور در سرزمین ابواء پیامبر نشانی از قریش ندید.در آنجا بنی ­ضمره برای آشتی و صلح به حضور پیامبر(ص) آمدند و مخشی بن عمرو ضمری كه در آن زمان ریاست قبیله مذكور را به عهده داشت پیمان صلحی با مسلمانان امضاء کرد.[۷]

مفاد پیمان صلح

در این قرارداد صلح مقرر شد که:

  1. (على ألا يكثروا عليه) نیرویی را بر علیه یکدیگر جمع نکنند.
  1. (لا يعينوا عليه أحدا) در جمع آوری نیرو، کمک کننده دشمن یکدیگر نباشند. [یادداشت ۱]

در نهایت، پیامبر اسلام با گذشت پانزده شب از آغاز سفر، به مدینه بازگشت.[۸]

پانویس

  1. ابن رسته، ج۷، ص۱۷۸
  2. ابن هشام، ج۱، ص۱۷۷
  3. واقدی‌، المغازی، مهدوی دامغانی‌، محمود، ص۸، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، چاپ دوم، ۱۳۶۹ش‌
  4. طبرسی، فضل بن حسن، إعلام الوری، ص۷۲،‌دار الکتب الإسلامیة، تهران
  5. سیره نبوی، ترجمه سید هاشم رسولی محلاتی، تهران، کتابچی، ۱۳۷۵ش.، چاپ پنجم، ج۱، ص۳۹۲ و انساب الأشراف، تحقیق سهیل ذکار و ریاض زرکلی، بیروت، دارالفکر، ۱۴۱۷ق.، چاپ اول، ج۱، ص۲۸۸
  6. تاریخ ابن خلدون‌، آیتی، عبد المحمد، ج۱، ص۴۰۸، العبر تاریخ ابن خلدون، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، چاپ اول، ۱۳۶۳ش؛ إعلام الوری، ص۷۲؛ المغازی، ص۸‌؛ علامه مجلسی، بحار الأنوار، ج۱۹، ص۱۸۷، مؤسسة الوفاء، بیروت، ۱۴۰۴ ق
  7. ابن هشام، ج۱، ص۳۹۲ و ابن اثیر، الکامل، ترجمه ابوالقاسم حالت، تهران، مؤسسه مطبوعاتی علمی، ۱۳۷۱ش.، ج۷، ص۱۲۵
  8. واقدی، المغازی، ۱۴۰۹، ج۱، ص ۱۲.
  1. همین محتوا با الفاظی متفاوت در منابع دیگر، ذکر شده است. ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج ۲،‌ص ۶.

منابع

  • واقدی، محمد بن عمر؛ المغازی، تحقیق مارسدن جونس، بیروت، مؤسسة الأعلمى‏، چاپ سوم، ۱۴۰۹.
  • ابن سعد، محمد بن سعد بن منيع‏، الطبقات الكبرى‏، تحقيق محمد عبد القادر عطا، بيروت، دارالكتب العلمية، ۱۴۱۰ق.
  • ابن هشام، عبدالملک؛ سیره نبوی، ترجمه سید هاشم رسولی محلاتی، تهران، کتابچی، چاپ پنجم، ۱۳۷۵ش.
  • بلاذری، احمد بن یحیی؛ انساب الأشراف، تحقیق سهیل ذکار و ریاض زرکلی، بیروت، دارالفکر، چاپ اول، ۱۴۱۷ق.
  • ابن اثیر، عزالدین علی؛ الکامل، ترجمه ابوالقاسم حالت، تهران، مؤسسه مطبوعاتی علمی، ۱۳۷۱ش.
  • طبرسی، فضل بن حسن، إعلام الوری،‌دار الکتب الإسلامیة، تهران
  • سایت پژوهه