مقاله نامزد خوبیدگی

حدیث جابر

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

حدیث جابر حدیثی نبوی که شیعیان برای اثبات امامت و تعیین امامان خود به آن استناد می‌کنند. راوی این حدیث جابر بن عبدالله انصاری است. پیامبر(ص) در این حدیث به نام دوازده امام شیعیان و همچنین لقب امام پنجم تصریح کرده است.

متن حدیث

پس از نزول آیه اطاعت[یادداشت ۱]، جابر بن عبدالله انصاری از پیامبر(ص) پرسید: «یا رسول‌الله، ما خدا و رسول او را شناخته‌ایم، لازم است اولی‌الامر را نیز بشناسیم.» پیامبر در پاسخ او فرمود: «‌آنان جانشینان من و امامان مسلمانان بعد از من‌ هستند که اولِ ایشان علی بن ابی‌طالب است و بعد از او به ترتیب حسن، حسین، علی بن حسین و محمد بن علی که در تورات به باقر معروف است و تو در هنگام پیری او را خواهی دید و هر وقت او را دیدی، سلام مرا به او برسان. پس از محمد بن علی نیز به ترتیب، جعفر بن محمد، موسی بن جعفر، علی بن موسی، محمد بن علی، علی بن محمد، حسن بن علی و پس از ایشان فرزندش هم‌نام و هم‌کنیه من است. اوست که از نظر مردم پنهان می‌شود و غیبتش طولانی می‌گردد تا آن جا که فقط افرادی که ایمان راسخ دارند، بر عقیدهٔ به او باقی می‌مانند.[۱]

راوی و محتوا

این حدیث را جابر بن عبدالله انصاری از رسول خدا نقل کرده، از این رو به حدیث جابر شناخته می‌شود. در حدیث جابر به امامت امامان دوازده‌گانه شیعیان با ذکر نام هر یک تصریح شده است. پیامبر(ص) هنگام نام بردن از امام پنجم شیعه، به لقب او(باقر) اشاره کرده و از جابر خواسته هنگامی که امام باقر(ع) را ملاقات کرد، سلام وی را به او برساند. در این حدیث همچنین به غیبت امام دوازدهم شیعیان و طولانی بودن آن اشاره شده و امام غائب به خورشید پشت ابر تشبیه شده است.[۲]

منابع حدیث

این حدیث در برخی از منابع شیعی مانند کفایة الاثر،[۳] کمال الدین[۴] و بحارالانوار[۵] و نیز در برخی از منابع اهل‌سنت مانند ینابیع الموده[۶] آمده و بعضی از مفسران شیعه در ذیل بحث از آیه اطاعت آن را آورده‌اند.[۷]

جستار وابسته

پانویس

  1. طبرسی، اعلام الوری، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۱۸۲؛ قندوزی، ینابیع الموده، ۱۴۲۲ق، ج۳، ص۳۹۸-۳۹۹.
  2. طبرسی، اعلام الوری، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۱۸۱-۱۸۲.
  3. خزاز رازی، کفایه الاثر، ۱۴۰۱ق، ص۵۴-۵۵.
  4. صدوق، کمال الدین، ۱۳۹۵ق، ج۱‌، ص۲۵۴-۲۵۳.
  5. مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۳۶، ص۲۵۱.
  6. قندوزی، ینابیع الموده، ۱۴۲۲ق، ج۳، ص۳۹۸-۳۹۹.
  7. بحرانی، البرهان، ۱۴۱۶ق، ج۲، ص۱۰۳-۱۰۴؛ فیض کاشانی، الاصفی، ۱۴۱۸ق، ج۱، ص۲۱۷؛ طیب، اطیب البیان، ۱۳۷۸ش، ج۴، ص۱۱۶؛ شریف لاهیجی، تفسیر لاهیجی، ۱۳۷۳ش، ج۱، ص۴۹۶؛ قمی مشهدی، کنزالدقائق، ۱۴۱۵ق، ج۳، ص۴۳۸؛ عروسی حویزی، نورالثقلین، ۱۴۲۲ق، ج۱، ص۴۹۹.
  1. يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَطِيعُواْ اللّهَ وَأَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِي الأَمْرِ مِنكُمْ فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللّهِ وَالرَّسُولِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلاً﴿۵۹ نساء﴾؛ ای كسانى كه ايمان آورده‌ايد، خدا را اطاعت كنيد و پيامبر و اوليای امر خود را [نيز] اطاعت كنيد؛ پس هر گاه در امری [دينی] اختلاف‌نظر يافتيد، اگر به خدا و روز بازپسين ايمان داريد، آن را به [كتاب‌] خدا و [سنت‌] پيامبر [او] عرضه بداريد، اين بهتر و نيك‌فرجام‌تر است.

منابع

  • بحرانی، سیدهاشم، البرهان فی تفسیرالقرآن، تحقیق: قسم الدراسات الاسلامیه مؤسسة البعثه، بنیاد بعثت، تهران، ۱۴۱۶ق.
  • خزاز رازی، علی بن محمد، کفایة الاثر فی النص علی الائمة الاثنی عشر، تصحیح: عبداللطیف حسینی کوهکمری، قم، بیدار، ۱۴۰۱ق.
  • شریف لاهیجی، محمد بن علی، تفسیر شریف لاهیجی، تحقیق: محدث ارموی، تهران، دفتر نشر داد، ۱۳۷۳ش.
  • شیخ صدوق، محمد بن علی، کمال الدین و تمام النعمه، تصحیح: علی اکبر غفاری، تهران، اسلامیه، ۱۳۹۵ق.
  • طبرسی، فضل بن حسن، اعلام الوری باعلام الهدی، قم، آل البیت، ۱۴۱۷ق.
  • طیب، سید عبدالحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران، انتشارات اسلام، ۱۳۷۸ش.
  • عروسی حویزی، عبدعلی بن جمعه، تحقیق: سید هاشم رسولی محلاتی، تفسیر نورالثقلین، قم، انتشارات اسماعیلیان، ۱۴۱۵ق.
  • فیض کاشانی، محسن، الاصفی فی تفسیرالقرآن، تحقیق: محمدحسین درایتی و محمدرضا نعمتی، قم، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۴۱۸ق.
  • قمی مشهدی، کنزالدقائق و بحر الغرائب، تحقیق: حسین درگاهی، تهران، سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد اسلامی، ۱۳۶۸ش.
  • قندوزی، سلیمان بن ابراهیم، ینابیع الموده لذو القربی، قم، اسوه، ۱۴۲۲ق.
  • مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، داراحیاءالتراث العربی، ۱۴۰۳ق.