مقاله متوسط
رده ناقص
عدم رعایت شیوه‌نامه ارجاع
شناسه ارزیابی نشده

ساقی کوثر

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

ساقی کوثر، از القاب علی بن ابی طالب(ع)، به معنای کسی که از حوض کوثر دیگران را سیراب می‌کند.

ساقی کوثر، ترکیبی اضافی از ساقی و کوثر است. این ترکیب در قرآن نیامده است. ساقی به معنای آب دهنده یا کسی است که به دیگری شراب یا آب دهد[۱][۲] در گذشته ساقی به کسی می‌گفتند که آب را در پیاله می‌ریخت و به دیگری می‌داد. کوثر نیز به معنای خیر کثیر است.[۳]

برخی از مفسران واژه کوثر را در نخستین آیه سوره کوثر، همان حوض پیامبر(ص) می‌دانند، که آب آن از شیر سفیدتر و از عسل گواراتر است[۴]، بنابر روایات شیعه و اهل سنّت، امام علی (ع) ساقی این حوض است.[۵]

در اشعار نیز بارها از حضرت علی (ع) به عنوان ساقی کوثر یاد شده است.[۶]

مردی زکنندۀ در خیبر پرس اسرار کرم ز خواجه قنبر پرس
گر طالب فیض به صدفی حافظ سرچشمه آن ز ساقی کوثر پرس[۷]

پانویس

  1. فرهنگ لغت عمید، ذیل واژه «ساقی».
  2. دهخدا، لغت نامه ذیل واژه «ساقی».
  3. نک: خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ۱۳۷۷ش، ج۲، ص۱۲۶۹.
  4. سیوطی، الدرالمنثور، سیوطی، ذیل کوثر، آیه۱
  5. نک: اخطب خوارزم، المناقب، ۱۴۱۴ق، ج۱، ص۲۹۴؛ طبری، ذخائرالعقبی، ۱۳۵۶ق، ج۱، ص۸۶
  6. نک: دیوان اشعار ابن یمین، ص۳۹-۴۰؛ حافظ شیرازی، دیوان، ص۷۴۳؛ مولوی، کلیات شمس تبریزی، غزل ۳۲۱۳، ص۱۱۸۹؛ عطار نیشابوری، منطق الطیر، ص۲۶.
  7. حافظ شیرازی، دیوان، ص۷۴۳.

منابع

  • دیوان خواجه شمس الدین محمد حافظ شیرازی، باهتمام سیدمحمدرضا جلالی نائینی و نذیر احمد، تهران، امیرکبیر، ۱۳۶۱ش.
  • ابن یمین فریومدی، دیوان اشعار، تصحیح حسینعلی باستانی راد، بی‌جا، انتشارات کتابخانه سنائی، ۱۳۴۴ش.
  • عطار نیشابوری، فریدالدین محمد، منطق الطیر (مقامات الطیور)، به اهتمام سیدصادق گوهرین، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۵۶ش.
  • سیوطی، عبدالرحمان بن ابی بکر، الدرالمنثور فی التفسیر بالمأثور، چاپ نجدت نجیب، بیروت ۱۴۲۱ق/۲۰۰۱م.
  • موفق بن احمد اخطب خوارزم، المناقب، چاپ مالک محمودی، قم، ۱۴۱۴ق.
  • طبری، احمدبن عبدالله، ذخائرالعقبی فی مناقب ذوی القربی، قاهره ۱۳۵۶، چاپ افست بیروت (بی‌تا.)
  • حسن عمید، فرهنگ لغت عمید، سرپرست تألیف و ویرایش: فرهاد قربان‌زاده، ناشر: اَشجَع، چاپ نخست، ۱۳۸۹ش.
  • خرمشاهی، بهاءالدین، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، دوستان - ناهید، تهران، ۱۳۷۷ش. مدخل کوثر، ص۱۹۰۸-۱۹۰۹.