حدیث قاروره‌

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

حدیث قاروره، حدیثی از پیامبر(ص) خطاب به ام المومنین ام سلمه در مورد روز شهادت امام حسین(ع). قاروره به معنای ظرف یا شیشه است، بسیاری از مورخین و محدثین اهل سنت نیز این حدیث را روایت کرده‌اند.

اصل حدیث

پیامبر (ص)، مقداری از خاک کربلا را به ام سلمه داده بود و او نیز آن را در شیشه‌ای ‏نگهداری می‌کرد. حضرت فرموده بود هر‌گاه دیدی که این خاک، به خون تبدیل شد، بدان ‏که فرزندم امام حسین (ع) به شهادت رسیده است. روزی ام سلمه در خواب، رسول خدا را با چهر‌‌ای ‏غمگین و لباسی خاک آلود دید، که حضرت به او فرمود: از کربلا و از دفن شهدا می‌آیم. ناگهان از خواب برخاست، نگاه به آن شیشه کرد، خاک را خونین یافت، دانست که‏ حسین(ع) شهید شده است. آنگاه شیون و زاری نمود و وقتی همسایه‌ها آمدند، ماجرا را برای آنان بیان کرد.[یادداشت ۱][۱]

صدای همسایه‌ها به شیون و غوغا برخاست به طوری که گریه و زاری شهر مدینه را چنان در بر گرفت که تا آن زمان دیده نشده بود.[۲] این ماجرا در روایات، به حدیث قاروره معروف است.

منابع اهل سنت

در منابع اهل سنت نیز این روایت نقل شده است، به نقل از برخی منابع اهل سنت، ابن عباس می‌گوید: روزی پیامبر (ص) هنگام ظهر خوابید؛ ناگهان بیدار شد در حالی که ناراحت و پریشان بود و در دستش ظرفی از خون بود، وقتی علت را جویا شدم فرمود: این خون حسین است.[۳]

برخی نیز از قول ام سلمه نقل کرده اند که امام حسین(ع) بر پیامبر(ص) وارد شد. من در این هنگام کنار درب وردی بودم، ناگاه در دست پیامبر(ص) شیئی دیدم که می‌بوسد در حالی که امام حسین(ع) بر روی زانوی پیامبر(ص) در خواب بود، پرسیدم این چیست که می‌بوسی واشک می‌ریزی؟ پیامبر(ص) فرمود: جبرئیل خاکی آورد که در آن خاک فرزندم به دست امتم به شهادت می‌رسد.[۴] سپس آن خاک را به دست من داد و فرمود: ای ام سلمه اگر دیدی این خاک به خون تبدیل شد بدان که فرزندم به شهادت رسیده است. ام سلمه آن را در ظرفی«قاروره» قرار داد و هر روز به آن نگاه می‌کرد. ام سلمه می‌گوید: در روزی اندوهبار، آن خاک به خون تبدیل شد.[۵] دراین حدیث حتی پیامبر(ص) به نام سرزمین کربلا نیز اشاره می‌کند.[۶]

پانویس

  1. بحار، ج۴۵، ص۸۹، ۲۲۷ و ۲۳۲، ج۴۴، ص۲۲۵، ۲۳۱، ۲۳۶ و ۲۳۹، اثبات الهداة، ج۵، ص۱۹۲، امالی ‏صدوق، ص۱۲۰.
  2. تاریخ ‏الیعقوبی، ج‏۲، ص:۲۴۶
  3. الاستیعاب، ج‏۱، ص:۳۹۶؛ أسدالغابة، ج‏۱، ص:۵۰۰؛ الإصابة، ج‏۲، ص:۷۱
  4. إمتاع‏ الأسماع، ج‏۱۲، ص:۲۳۸؛ الطبقات‏ الكبری، خامسة۱، ص:۴۲۷
  5. إمتاع‏ الأسماع، ج‏۱۲، ص:۲۳۸
  6. إمتاع‏ الأسماع، ج‏۱۴، ص:۱۴۶
  1. مِنْ مُعْجِزَاتِه (حسین بن علی(ع)‌) صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیهِ أَنَّهُ لَمَّا أَرَادَ الْعِرَاقَ قَالَتْ لَه‌ام سَلَمَةَ- لَا تَخْرُجْ إِلَی الْعِرَاقِ فَقَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ یقُولُ یقْتَلُ ابْنِی الْحُسَینُ بِأَرْضِ الْعِرَاقِ وَ عِنْدِی تُرْبَةٌ دَفَعَهَا إِلَی فِی قَارُورَةٍ فَقَالَ إِنِّی وَ اللَّهِ مَقْتُولٌ کذَلِک وَ إِنْ لَمْ أَخْرُجْ إِلَی الْعِرَاقِ یقْتُلُونِی أَیضاً وَ إِنْ أَحْبَبْتِ أَنْ أراک [أُرِیک] مَضْجَعِی وَ مَصْرَعَ أَصْحَابِی ثُمَّ مَسَحَ بِیدِهِ عَلَی وَجْهِهَا فَفَسَحَ اللَّهُ عَنْ بَصَرِهَا حَتَّی رَأَیا ذَلِک کلَّهُ وَ أَخَذَ تُرْبَةً فَأَعْطَاهَا مِنْ تِلْک التُّرْبَةِ أَیضاً فِی قَارُورَةٍ أُخْرَی وَ قَالَ ع إِذَا فَاضَتْ دَماً فَاعْلَمِی أَنِّی قُتِلْتُ فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ فَلَمَّا کانَ یوْمُ عَاشُورَاءَ نَظَرْتُ إِلَی الْقَارُورَتَینِ بَعْدَ الظُّهْرِ فَإِذَا هُمَا قَدْ فَاضَتَا دَماً فَصَاحَتْ. وَ لَمْ یقَلَّبْ فِی ذَلِک الْیوْمِ حَجَرٌ وَ لَا مَدَرٌ إِلَّا وُجِدَ تَحْتَهُ دَمٌ عَبِیطٌ. بحارالانوار، ج۴۵، ص۸۹

منابع

  • ابن اثیر، أسد الغابة فی معرفة الصحابة، بیروت، دار الفكر، ۱۴۰۹/۱۹۸۹.
  • ابن حجر عسقلانی، الإصابة فی تمییز الصحابة، تحقیق عادل احمد عبد الموجود و علی محمد معوض، بیروت، دارالكتب العلمیة، ط الأولی، ۱۴۱۵/۱۹۹۵.
  • ابن سعد، الطبقات الكبری، تحقیق محمد بن صامل السلمی، الطائف ، مكتبة الصدیق، ط الأولی، ۱۴۱۴.
  • ابن عبدالبر، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، تحقیق علی محمد البجاوی، بیروت، دار الجیل، ط الأولی، ۱۴۱۲/۱۹۹۲.
  • مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع، تحقیق محمد عبد الحمید النمیسی، بیروت، دار الكتب العلمیة، ط الأولی، ۱۴۲۰.
  • مسعودی علی، اثبات الوصیة، قم، ۱۴۰۴ق.
  • یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، بیروت ، دار صادر، بی‌تا.