مقاله قابل قبول
شناسه ارزیابی نشده
نارسا
عدم جامعیت

اصحاب کساء

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
پوستری با نام پنج تن اصحاب کساء

اصحاب کِساء، یا اصحاب عبا، لقبی برای حضرت محمد(ص)، حضرت علی(ع)، فاطمه(س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) است. از آنجا که بنابر روایات، پس از نزول آیه تطهیر، محمد(ص) برای مشخص کردن مصداق اهل بیت عبای خویش را بر سر خود و چهار نفر دیگر کشید، این پنج نفر را اصحاب کساء نامیده‌اند. تعابیر خمسه اصحاب کساء، پنج تن آل عبا، پنج تن و آل عبا نیز به همین ماجرا اشاره دارند.

این رویداد بر فضلیت اصحاب کساء بر دیگران و اینکه این پنج نفر «بهترین افراد از مردم» و «کریم ترین مخلوقات و شریف ترین آنها نزد خدا» هستند دلالت دارد.

تعداد اصحاب کِساء

احادیثی که از طرق شیعه درباره حدیث کساء وارد شده است همه دلالت دارند که اصحاب کساء پنچ نفر هستند: محمد(ص) حضرت علی(ع)، فاطمه(س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع). طبق این روایات، ام سلمه نیز از پیامبر(ص) اجازه خواست که به جمع آنان بپیوندد، اما پیامبر(ص) به وی اجازه نداد.

نوشتار اصلی: حدیث کساء

امام صادق(ع) در حدیثی صریحاً می‌فرماید:

اصحاب کساء که کریم‌ترین مخلوقات و شریف‌ترین آنها نزد خدا بوده پنج تن می‌باشند. و در ادامه این پنج تن را نام می‌برد.[۱]

خامس آل عبا صفتی مشهور برای امام حسین (ع) است و در برخی زیارت‌نامه‌ها ایشان را خامس اصحاب کِساء می‌نامند.[۲]

پیامبر نزول آیه تطهیر را در پنج تن منحصر کرده است.[۳]

علامه حلی در مورد آیه تطهیر می‌گوید:

نزول آیه تطهیر در مورد پنج نفر اصحاب کساء از مُتواتِرات است و در مورد این مطلب کسی شک نمی‌کند؛ مگر اینکه شخص، معاند و مغرض باشد.[۴]

اصطلاح «اصحاب کِساء» بین مفسران و راویان معروف بود؛ یعنی به جای اینکه نام تک تک پنج تن را بیاورند، می‌گفتند این آیه در حق اصحاب کساء نازل شده است؛ برای نمونه در مورد‌ شأن نزول آیه وَيطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَیٰ حُبِّهِ مِسْکينًا وَيتِيمًا وَأَسِيرًا ﴿۸﴾[ انسان–۸] علامه مجلسی می‌گوید:

مفسرین و محدثین اجماع دارند که این سوره درباره اصحاب کساء نازل شده است.[۵]

پانویس

  1. شیخ صدوق، علل الشرائع، ۱۳۸۰ش، ج۱، ص۷۳۳.
  2. سید بن طاووس، إقبال الأعمال، ۱۴۰۹ق ج۲، ص۵۷۲.
  3. شیخ حر عاملی، اثبات الهداة، ۱۴۲۵ق، ج۲، ص۲۰۱.
  4. علامه حلی، نهج الحق و کشف الصدق، ۱۹۸۲م، ص۲۳۰.
  5. مجلسی، بحار الأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۳۵، ص۲۵۶.

منابع

  • قرآن.
  • شیخ صدوق، محمدبن علی، علل الشرایع، ترجمه ذهنی تهرانی، قم، انتشارات مومنین، ۱۳۸۰ش.
  • سید بن طاووس، علی بن موسی، اقبال الاعمال، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۴۰۹ق.
  • شیخ حر عاملی، محمد بن حسن، اثبات الهداة بالنصوص و المعجزات، بیروت، اعلمی، ۱۴۲۵ق.
  • علامه حلی، حسن بن یوسف بن مطهر، نهج الحق و کشف الصدق، بیروت، دارالکتاب اللبنانی، ۱۹۸۲م.
  • مجلسی، محمدباقر بن محمد تقی، بحارالانوار، بیروت، داراحیاءالتراث العربی، ۱۴۰۳ق.