مقاله قابل قبول
عدم رعایت شیوه‌نامه ارجاع
نارسا
عدم جامعیت

اصحاب کساء

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
پوستری با نام پنج تن اصحاب کساء

اصحاب کساء، یا اصحاب عبا، لقبی برای حضرت محمد(ص)، حضرت علی(ع)، فاطمه(س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع). از آنجا که بنابر روایات، پس از نزول آیه تطهیر، محمد(ص) برای مشخص کردن مصداق اهل بیت عبای خویش را بر سر خود و چهار نفر دیگر کشید، این پنج نفر را اصحاب کساء نامیده‌اند. تعابیر خمسه اصحاب کساء، پنج تن آل عبا، پنج تن و آل عبا نیز به همین ماجرا اشاره دارند.

این رویداد بر فضلیت اصحاب کساء بر دیگران و اینکه این پنج نفر «بهترین افراد از مردم» و «کریم ترین مخلوقات و شریف ترین آنها نزد خدا» هستند دلالت دارد.

تعداد اصحاب کساء

احادیثی که از طرق شیعه درباره حدیث کساء وارد شده است همه دلالت دارند که اصحاب کساء پنچ نفر هستند: محمد(ص) حضرت علی(ع)، فاطمه(س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع). طبق این روایات، ام سلمه نیز از پیامبر(ص) اجازه خواست که به جمع آنان بپیوندد، اما پیامبر(ص) به وی اجازه نداد.

نوشتار اصلی: حدیث کساء

امام صادق(ع) در حدیثی صریحاً می‌فرماید:

اصحاب کساء که کریم‌ترین مخلوقات و شریف‌ترین آنها نزد خدا بوده پنج تن می‌باشند. و در ادامه این پنج تن را نام می‌برد.[۱]

خامس آل عبا صفتی مشهور برای امام حسین (ع) است و در برخی زیارت‌نامه‌ها ایشان را خامس اصحاب کساء می‌نامند.[۲]

پیامبر نزول آیه تطهیر را در پنج تن منحصر کرده است.[۳]

علامه حلی در مورد آیه تطهیر می‌گوید:

نزول آیه تطهیر در مورد پنج نفر اصحاب کساء از متواترات است و در مورد این مطلب کسی شک نمی‌کند؛ مگر اینکه شخص، معاند و مغرض باشد.[۴]

اصطلاح «اصحاب کساء» بین مفسران و راویان معروف بود؛ یعنی به جای اینکه نام تک تک پنج تن را بیاورند، می‌گفتند این آیه در حق اصحاب کساء نازل شده است؛ برای نمونه در مورد‌ شأن نزول آیه وَيطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَیٰ حُبِّهِ مِسْکينًا وَيتِيمًا وَأَسِيرًا ﴿۸﴾[ انسان–۸] علامه مجلسی می‌گوید:

مفسرین و محدثین اجماع دارند که این سوره درباره اصحاب کساء نازل شده است.[۵]

پانویس

  1. ابن بابویه، علل الشرائع، ج۱، ص۷۳۳.
  2. ابن طاووس، إقبال الأعمال، ج۲، ص۵۷۲.
  3. شیخ حر عاملی، اثبات الهداة بالنصوص و المعجزات، ج۲ ص۲۰۱.
  4. علامه حلی، نهج الحق و کشف الصدق، ص۲۳۰.
  5. بحار الأنوار، ج۳۵، ص۲۵۶.

منابع

  • قرآن.
  • ابن بابویه، محمدبن علی، علل الشرایع، ترجمه ذهنی تهرانی، انتشارات مومنین، قم، ۱۳۸۰ش.
  • ابن حجر، احمدبن محمد ابن علی ابن حجر هیثمی، صواعق المحرقه، مکتبة القاهرة، مصر، ۱۳۸۵ق.
  • ابن طاووس، علی بن موسی، اقبال الاعمال، دارالکتب الاسلامیه، تهران، ۱۴۰۹ق.
  • شیخ حر عاملی، محمد بن حسن، اثبات الهداة بالنصوص و المعجزات، اعلمی، بیروت، ۱۴۲۵ق.
  • علامه حلی، حسن بن یوسف بن مطهر، نهج الحق و کشف الصدق، دارالکتاب اللبنانی، بیروت، ۱۹۸۲م.
  • مجلسی، محمدباقر بن محمد تقی، بحارالانوار، داراحیاءالتراث العربی، بیروت، ۱۴۰۳ق.
  • مسلم بن حجاج، صحیح مسلم، دارالمعرفه، بیروت، ۱۴۲۳ق، ۲۰۰۳م.
  • هلالی، سلیم بن قیس، کتاب سلیم بن قیس الهلالی، مصحح انصاری زنجانی، خوئینی محمد، الهادی، قم، ۱۴۰۵ق.