امام علی (مجموعه تلویزیونی)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
امام علی(ع) (مجموعه تلویزیونی)


کارگردان داود میرباقری
نویسنده داود میرباقری
بازیگران

داریوش ارجمند، مهدی فتحی، بهزاد فراهانی، محمدرضا شریفی‌نیا،‌ پرویز پرستویی، سیروس گرجستانی، ویشکا آسایش، اصغر همت،‌ اکبر عبدی، سیروس گرجستانی، سعید نیکپور، انوشیروان ارجمند، عنایت شفیعی، عنایت بخشی، آتش تقی پور،

جهانگیر فروهر،
موسیقی فرهاد فخرالدینی
تدوین مهرزاد مینویی
کشور ایران
زبان فارسی

امام علی(ع)، مجموعه‌ای تلویزیونی به کارگردانی داود میرباقری که به حوادث اواخر دوران خلافت عثمان تا شهادت امام اول شیعیان می‌پردازد. این مجموعه در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران تهیه و محصول سال ۱۳۷۰-۱۳۷۵ش است.

داود میرباقری، کارگردان

تولید

مجموعه تلویزیونی، حاصل بازنویسی فیلمنامه‌ای از داود میرباقری با عنوان اولیه «خاری در گلو»ست که در سال ۱۳۷۰ش به سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران ارائه شد. فیلمنامه اولیه، بارها مورد بازنویسی و اصلاح قرار گرفته است. این مجموعه تلویزیونی، اولین پروژه مهم تاریخی و مذهبی سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران بوده است. «خاری در گلو»، اشاره‌ای است به خطبه شقشقیه علی بن ابی طالب. سریال امام علی (ع)، در سال ۱۳۷۳ش و با حضور ۱۵۰ بازیگر اصلی و بیش از ۵ هزار هنرور از نیروهای ارتش، مقابل دوربین رفت.[۱]

داستان

این مجموعه تلویزیونی به پنج سال انتهایی و دوران خلافت و زندگی علی بن ابی‌طالب(ع) می‌پردازد.

هزینه

مجموعه تلویزیونی امام علی(ع) در اوایل دهه هفتاد با بودجه‌ای در حدود ۲۷ میلیون تومان به عنوان یک تله‌تئاتر مقابل دوربین رفت. این مجموعه در طول مدت ساخت بیش از ۱۰ بار دچار اصلاح برآورد شد و در نهایت با بودجه‌ای معادل ۲۶۹ میلیون تومان به پایان تولید رسید. در این مجموعه داریوش ارجمند(در نقش مالک اشتر) ماهانه ۹۵ هزار تومان دستمزد می‌گرفت كه در نهایت دستمزد این هنرپیشه به ۱۴.۵ میلیون تومان رسید.[۲]

برخی از عوامل و بازیگران

  • نویسنده و کارگردان: داود میر باقری
  • تهیه‌کننده: محمد بیک‌زاده
  • مدیر فیلمبرداری: مازیار پرتو
  • آهنگساز: فرهاد فخرالدینی
  • تدوین: مهرزاد مینویی
  • غالب (ژانر): تاریخی - مذهبی

بازیگران

پخش این مجموعه

تلویزیون تا پیش از مجموعه امام علی(ع)، مجموعه دیگری با این گستردگی و وسعت تولید نکرده بود. این مجموعه مسیر را برای تولید آثاری عظیم با مایه‌های مذهبی هموار کرد. ساخت این اثر حدود چهار سال طول کشید و در نهایت پخش این مجموعه از سال ۱۳۷۵ در شبکه یک سیما آغاز شد.[۴]

واکنش ها

مجموعه تلویزیونی امام علی(ع) با نقدها و واکنش‌های مثبت و منفی بسیاری مواجه شد.

نقاط قوت

استفاده از زبان محاوره برای شخصیت‌های تاریخی (بر خلاف لحن کتابی مجموعه‌های مشابه) و همچنین دیالوگ‌های متفاوت و باورپذیر برای هر یک از دو قطب مثبت و منفی داستان، شخصیت‌پردازی و چهره‌پردازی(گریم) جاندار و محکم، جلوه‌های ویژه و همچنین انتخاب لشگری از بهترین بازیگران و چند نسل از هنرمندان ایران برای ایفای نقش‌ها، از نقاط قوت این مجموعه تلویزیونی به شمار می‌رود.

نقاط ضعف

مجموعه تلویزیونی امام علی(ع) به‌دلیل موضوعی که داشت، بیشتر واکنش‌ها را در حوزه مسایل تاریخی و شخصیت‌پردازی برانگیخت.

آهنگساز و خواننده تیتراژ مجموعه تلویزیونی امام علی(ع)

منتقدان معتقد بودند تصویر ارایه شده از خلیفه سوم و عایشه غیرواقعی و شخصیت‌پردازی یاران امام علی(ع)، مثل مالک، ابوذر و عمار فاقد ه گونه ظرافت و نکته‌سنجی، تک‌بعدی، غیرشاداب، جدی، عصبی و با چهره‌های تکیده و افسرده و حتی سیاه و فاقد فصاحت در کلامند؛ بر خلاف چهره‌های منفی داستان مثل معاویه، عمروعاص و ولید که پرانرژی و اهل شوخی و خنده و به کمک گریم، چهره‌هایی گیرا و دیالوگ‌های ادیبانه و در نهایت فصاحت و بلاغت به ایفای نقش می‌پرداختند.[۵]

یكی از مهم‌ترین نقدها به این مجموعه، این بود كه چرا نویسنده و كارگردان تمركز بیشتری روی شخصیت‌های منفی به خصوص ولید و قطام (منابع تاریخی نیز تا این حد به قطام اشاره ندارند) داشته و در مقابل، چندان به خود حضرت و اصحابش نپرداخته است.[۶]

عدم تصویرگری شهادت عمار یاسر در جنگ صفین با وجود اهمیت آن و ضعف صحنه‌سازی شهادت خود امام (در قیاس با قوت صحنه کشته‌شدن خلیفه سوم)، از دیگر نقدهای وارده به این مجموعه تلویزیونی بود.

میرباقری در گفت‌وگویی با هفته‌نامه سروش در واکنش به این انتقادات (۱۷شهریور ۷۵) گفت:

هشتاد درصد این مجموعه تخیل است كه در ارتباط با درک و دریافتم از تحقیقات در تاریخ اسلام به این نتایج رسیده‌ام. اگرچه بیست درصد مكتوب تاریخی اساس قرار گرفت، ولی چندان بی‌ربط با تخیلات نیست و منشأ آن به اسناد تاریخی برمی‌گردد.[۷]

موسیقی

موسیقی این مجموعه تلویزیونی که فرهاد فخرالدینی با استفاده از سروده «عبدالقادر مراغه‌ای» ساخته و اجرای تیتراژ که «صدیق تعریف» آن را خوانده، یکی از به یادماندنی‌ترین آثار تلویزیون جمهوری اسلامی ایران است.

پس از پخش این مجموعه در شبکه‌های ملی و محلی جمهوری آذربایجان، موسیقی تیتراژ آن مورد توجه بسیاری از مردم قرار گرفت و براساس آن سرودهای دینی به زبان آذری ساخته شد. در عروسی‌های مذهبی‌ای که در این کشور به عروسی‌های درویشی مشهور است، خوانندگان مذهبی این سرودها را می‌خوانند.[۸]

استقبال خارجی

تاکنون شبکه‌های تلویزیونی «الاعلام العراقی» (شبکه رسانه‌ای عراق)[۹] و «آینس» جمهوری آذربایجان اقدام به خرید و پخش این مجموعه ایرانی کرده‌اند.[۱۰]

پانویس

  1. پایگاه اطلاع رسانی جام جم سیما
  2. پایگاه خبری عصر ایران.
  3. فرهنگ سریال‌های تلویزیونی ایران از آغاز تا امروز؛ ماهنامه سینمایی «فیلم»، شماره ۲۴۵، ۱۵ آذر ۱۳۷۸.
  4. سایت تبیان
  5. پایگاه تحلیلی خبری پارسینه
  6. پایگاه اطلاع رسانی حوزه
  7. گزارشی از سریال امام علی(ع)، مجله سروش (شنبه ۱۷ شهریور ۱۳۷۵)، ش ۸۰۲، ص ۳۴.
  8. جام جم.
  9. ایرنا(خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران)
  10. بنیاد مطالعات قفقاز

منابع