زیارتگاه سخی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
زیارتگاه سخی
نمایی از زیارتگاه سخی در منطقه کارته سخی کابل.jpg
اطلاعات اوليه
بنيانگذار: احمدشاه بابا
تأسیس: اواخر قرن ۱۲ق
کاربری: زیارتگاه
مکان: کابل - افغانستان
مشخصات
وضعیت: فعال
معماری
بازسازی: حیات بیگم در ۱۲۹۸-۱۲۹۹ش

زیارتگاه سَخی شاه مردان، معروف به زیارت سخی مکانی در منطقه کارته‌سخی کابل پایتخت کشور افغانستان که خرقه منتسب به پیامبر اسلام به سال ۱۱۸۲ق در مسیر انتقال از بدخشان به قندهار مدتی در آن قرار گرفت. این مکان برای اهالی کابل و مناطق اطراف آن تقدس دارد.

موقعیت

زیارت سخی در دامنه کوه علی‌آباد و در منطقه کارته‌سخی در شمال غربی کابل واقع است.[۱] در نزدیکی این زیارتگاه کوه آسمائی (کوه تلویزیون) قرار دارد که مزار منسوب به سید حسن بن یحیی بن زید در دامنه آن واقع است.[۲] در نزدیکی این زیارتگاه در تپه سلام مسجد محمدیه قرار دارد. این مسجد را واعظ بهسودی در کنار مدرسه علمیه محمدیه ساخته است.[۳]

تاریخچه

نوشتار اصلی: خرقه مبارکه

خرقه منسوب به پیامبر اکرم از سال ۱۱۰۹ تا ۱۱۸۱ق در فیض‌آباد بدخشان بود.[۴] گفته شده است در اواخر سال ۱۱۸۱ق ولی‌الله خان اعتمادالدوله به دستور احمدشاه بابا، خرقه منسوب به پیامبر(ص) را از فیض آباد مرکز ولایت بدخشان به سمت قندهار انتقال داد. در اوایل سال ۱۱۸۲ق خرقه وارد کابل شد، آن را در منطقه علی‌آباد قرار دادند و محل آن را مانند محل سابق آن در قندهار زیارت شاه مردان نامیدند. این خرقه حدود ۸ ماه در این مکان قرار داشت. از آن پس این مکان تقدس یافت و مردم بسیاری از کابل و نواحی اطراف به زیارت خرقه می‌آمدند.[۵] سال انتقال خرقه ۱۱۸۰ق[۶] و ۱۱۸۲ق نیز ذکر شده است.[۷]

برخی این زیارتگاه را نظرگاه امام علی(ع) می‌دانند.[۸]

مراسم برافراشتن علم منسوب به حضرت علی(ع) در نوروز

در دیوار شمالی بنا، در جانب کوه، سنگ بزرگی است که به دو نیم شده است و به سنگ ذوالفقار معروف است. بر اساس باورهای محلی، زمانی که خرقه منسوب به پیامبر را از روی این سنگ به سمت قندهار حرکت دادند، سنگ از فراقش دو نیم شد.[۹] همچنین گفته شده زمانی که حاملان خرقه را در این مکان قرار دادند، حضرت علی(ع) را در خواب دیدند که شمشیر خود را در بالای سنگی که در پشت زیارتگاه است، قرار داد و نماز خواند. آنان از خواب بیدار شدند دیدند که سنگ مذکور دو نیم شده است.[۱۰]

بنا

بنای نخستین این زیارتگاه را احمدشاه بابا احداث کرد.[۱۱] در سال ۱۱۸۷ق چاه آبی در نزدیکی زیارتگاه حفر و درختانی غرس کردند. در سال ۱۲۹۸ش حیات بیگم مادر امان الله خان تعمیر آن را آغاز کرد و در سال ۱۲۹۹ش به پایان برد[۱۲] و گنبد دیگری ساخت. آیت‌الله میر علی احمد حجت نیز چند گنبد کوچک دیگر به آن افزود.[۱۳]

آیت‌الله حجت در سال ۱۳۴۳ش در جنوب روضه سخی، مسجدی بنا کرد.[۱۴] در اطراف این زیارتگاه قبرستانی است که در آن قبور سید علی احمد حجت،[۱۵] حیات بیگم مادر امان الله خان و سید ابوالحسن فاضل بهسودی قرار دارد.[۱۶]

هر ساله در نوروز عَلَمی منسوب به حضرت علی(ع) در این مکان برافراشته می‌شود و مراسمی با حضور اهالی کابل و نواحی اطراف برگزار می‌شود.[۱۷]

پانویس

  1. بختیاری، شیعیان افغانستان، ص۳۸۰
  2. آرامگاه‌های خاندان پیامبر(ص) در افغانستان، ص۱۰۱
  3. بختیاری، شیعیان افغانستان، ص۳۸۵
  4. وکیلی، تاریخ خرقه شریفه، ص۱۸
  5. وکیلی. تاریخ خرقه شریفه، ص۲۸
  6. بختیاری، شیعیان افغانستان، ص۳۸۰
  7. خامه یار، آثار منسوب به پیامبر خدا(ص) در افغانستان
  8. خامه یار، آثار منسوب به پیامبر خدا(ص) در افغانستان
  9. خامه یار، آثار منسوب به پیامبر خدا(ص) در افغانستان
  10. بختیاری، شیعیان افغانستان، ص۳۸۰-۳۸۱
  11. روایت‌نگاری خبرنگار تسنیم از زیارتگاه معروف سخی در کابل
  12. وکیلی، تاریخ خرقه شریفه، ص۲۸
  13. روایت‌نگاری خبرنگار تسنیم از زیارتگاه معروف سخی در کابل
  14. زیارتگاه سخی در نوروز
  15. آرامگاه‌های خاندان پیامبر(ص) در افغانستان، ص۱۰۰
  16. روایت‌نگاری خبرنگار تسنیم از زیارتگاه معروف سخی در کابل
  17. زیارتگاه سخی در نوروز

منابع