تفضیل امیرالمؤمنین (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
تفضیل امیرالمؤمنین(ع)
کتاب تفضیل امیرالمؤمنین.gif
اطلاعات کتاب
نویسنده: شیخ مفید (۴۱۳ق)
تاریخ نگارش: قرن چهارم
موضوع: فضائل امیر المؤمنین(ع)
سبک: روایی
زبان: عربی
ناشر: دار المفید
تاریخ نشر: ۱۴۱۴ق

تَفضیلُ أمیرالمؤمنین(ع) اثر شیخ مفید(درگذشت ۴۱۳ق)، است. موضوع کتاب درباره فضایل امیرمؤمنان حضرت علی(ع) و اثبات برتری اوست. شیخ مفید در این اثر با استناد به احادیث شیعه و سنی، فضیلت علی(ع) بر همه پیامبران جز پیامبر اسلام را به اثبات رسانده است. این اثر به زبان فارسی نیز ترجمه شده است.

معرفی نویسنده

نوشتار اصلی: شیخ مفید

محمد بن محمد بن نعمان مشهور به شیخ مفید از علمای شیعه دوازده امامی در نیمه دوم قرن چهارم و قرن پنجم هجری قمری بوده است. وی از شاگردان شیخ صدوق بود و سید رضی، سید مرتضی و شیخ طوسی از شاگردان او بوده‌اند.

نام‌های دیگر کتاب

برای این کتاب نام‌های دیگری نیز گفته شده است؛ از جمله:

  1. تفضیلُ علی(ع) عَلی الاُمّة
  2. تفضیلُ علی(ع) عَلی سائرِ الاُمة
  3. تفضیلُ أمیرالمؤمنین(ع) علی سائر الأئمّة
  4. تفضیلُ أمیرالمؤمنین(ع) عَلی سائر البَشَر
  5. تفضیلُ أمیرالمؤمنین(ع) علی سائر الأصحاب
  6. تفضیلُ أمیرالمؤمنین(ع) عَلی جَمیعِ الأنبیاءِ غَیرَ مُحمّد(ص).[۱]

تاریخچه نگارش

مسأله تفضیل امیر المؤمنین علی(ع) از مسائلی است که از قدیم میان متکلمان مسلمان مورد بحث بوده است. غیر از شیعیان گروههای دیگری از مسلمانان نیز قائل به مسأله تفضیل هستند اما در دایره شمول آن اختلاف نظر دارند. همان طور که ابن ابی الحدید در مقدمه شرح نهج البلاغه بیان داشته، میان گروههای معتزله در این مسأله اختلاف نظر است.[۲]

ازاین رو کتاب‌های فراوانی به وسیله علما و دانشمندان اسلامی درباره آن نگاشته شده است مانند:

  1. «التفضیل» نوشته ابوطالب عبیدالله بن احمد بن یعقوب بن نصر أنباری
  2. «التفضیل» نوشته فارس بن حاتم بن ماهویه قزوینی
  3. «تفضیل أمیر المؤمنین(ع)» نوشته ابوالفتح کراجکی
  4. «تفضیل علی(ع) علی أولی العزم من الرسل» نوشته علامه سید هاشم بحرانی
  5. «تفضیل أمیرالمؤمنین(ع) علی غیر النبی(ص)» نوشته سید محمد بن علامه سید دلدار علی نقوی
  6. «تفضیل أمیرالمؤمنین(ع) علی مَن عدا خاتم النبیین(ص)» نوشته علامه مجلسی.[۳]

ارزش کتاب

مؤلف در این کتاب با عباراتی ساده و روان به بررسی فضائل امیر مؤمنان علی(ع) پرداخته و کوشیده است با روش‌های متعدد به به استدلال بپردازد.[۴]

شیخ مفید در این کتاب در هشت فصل، فضیلت و برتری علی بن ابیطالب(ع) را بر تمام بشر، غیر از خاتم الأنبیاء حضرت محمد(ص) به اثبات رسانده است.[۵]

عناوین کتاب

شیخ مفید در این کتاب به این مباحث اشاره دارد:

  • حدیث طیر مشوی
  • استدلال به مقام حضرت علی(ع) در آخرت بر مقام آن حضرت در دنیا
  • استدلال به روایات شیعه
  • استدلال به روایات اهل تسنن
  • استدلال به جهاد آن حضرت بر مقام او
  • نظریات گروه‌های مختلف شیعه درباره مقام و منزلت امیر مؤمنان حضرت علی(ع)
  • استدلال به آیه مباهله بر تفضیل علی(ع) بر همه انسان‌ها به غیر از حضرت رسول خدا(ص)
  • استدلال به سخن حضرت رسول خدا که فرموده است:‌ای علی! دوستی با تو دوستی با من و دشمنی با تو دشمنی با من و جنگ با تو جنگ با من است.[۶]
ترجمه کتاب تفضیل امیرالمؤمنین(ع)

نسخه‌های خطی

ترجمه و چاپ

این کتاب در سال ۱۴۱۴ق در بیروت توسط دارالمفید و در قم به همت کنگره شیخ مفید چاپ شده است و با عنوان «اثبات برتری حضرت امیر مؤمنان علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام» توسط علی رضا بهاردوست و محمدحسین شمسائی به فارسی ترجمه شده است.

پانویس

  1. مفید، تفضیل امیرالمومنین، ص۷ و ۸.
  2. مفید، اثبات برتری حضرت امیرمؤمنان، ص ۱۳.
  3. مفید، تفضیل امیرالمؤمنین، ص۴ - ۷.
  4. حسینی جلالی، نگاهی به رساله تفضیل امیرالمؤمنین(ع) از شیخ مفید، ۱۳۸۰ش.
  5. کتابخانه دیجیتال نور.
  6. مفید، فهرست کتاب.
  7. مفید، تفضیل امیرالمؤمنین، ص۱۰.

منابع

  • مفید، محمد بن نعمان، تفضیل أمیرالمؤمنین(ع)، بیروت، دارالمفید، ۱۴۱۴ق.
  • مفید، محمد بن نعمان، تفضیل أمیرالمؤمنین(ع)، قم، کنگره شیخ مفید، ۱۴۱۳ق.
  • مفید، محمد بن نعمان، اثبات برتری حضرت امیر مؤمنان، ترجمه علیرضا بهاردوست و محمدحسین شمسائی، تهران، تاسوعا، ۱۳۷۹ش.
  • حسینی جلالی، سید محمد رضا؛ مترجم: جهانبخش، جویا، نگاهی به رساله تفضیل امیرالمؤمنین(ع) از شیخ مفید، کتاب ماه دین، فروردین ۱۳۸۰ - شماره ۴۱ و ۴۲.
  • کتاب‌شناخت سیره معصومان، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور.