فضائل الخمسة من الصحاح الستة (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
فضائل الخمسة من الصحاح الستة
کتاب فضائل الخمسة.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: سید مرتضی فیروزآبادی (متوفای ۱۴۱۰ق)
موضوع: اهل بیت (ع)
سبک: روایی
زبان: عربی
ناشر: اسلامیه
تاریخ نشر: ۱۳۹۲ ق
مجموعه: ۳ جلد

فَضائلُ الخَمسَة مِنَ الصّحاحِ الستّة وَ غَیرها مِنَ الکُتُب المُعتَبَرَة کتابی به زبان عربی، اثر عالم شیعه سید مرتضی فیروزآبادی (متوفای ۱۴۱۰ق) است. فضائل الخمسه دربردارنده احادیث، روایات فضائل و مناقب پنج تن آل عبا است. این اثر با استفاده از مهمترین کتاب‌های اهل سنت جمع‌آوری شده و بیشتر به مسأله امامت و ولایت خصوصا در مورد علی(ع) می‌پردازد.

درباره مؤلف

سید مرتضی بن محمد بن محمد باقر بن حسین حسینی فیروزآبادی، از علمای بزرگ حوزه علمیه نجف و قم در ربیع الاول سال ۱۳۲۹ق در نجف به دنیا آمد. نسب او به امام زین‌العابدین (ع) می‌‏رسد. پدرش سید محمد فیروزآبادی از فقهای نجف و از مراجع تقلید شیعه بود.

انگیزه تألیف‏

مؤلف در سفر حج با یکی از دانشمندان اهل سنت به بحث می‌نشیند و او به فیروزآبادی می‌گوید: شما شیعیان با ادله متقنی که در دست دارید، در نشر و تبلیغ، ضعیف هستید و آنطور که باید و شاید مذهب اهل بیت را بین مسلمانان اشاعه نمی‌‏دهید. همین سخن، انگیزه فیروزآبادی برای نگارش کتاب شد.

محتوای کتاب‏

کتاب مشتمل بر پنج مقصد است که هر مقصد به بیان فضائل یکی از پنج تن می‌پردازد. مقصد اول به پیامبر اکرم(ص) اختصاص دارد. مقصد دوم و سوم، مختص علی بن ابی‌طالب(ع) و فاطمه زهرا(س) است. مقصد چهارم و پنجم هر دو درباره حسنین(ع) است که مقصد چهارم به مناقب مشترک آن دو و مقصد پنجم به مناقب اختصاصی آنان می‌پردازد.

از آن‌جا که بیشتر اختلافات شیعه و اهل سنت به مسأله ولایت و امامت بازمی‌گردد، سه جلد کتاب تا بخشی از جلد دوم به مناقب امیرالمؤمنین(ع) اختصاص یافته است.

روش تألیف‏

مؤلف مطالب مربوط به مناقب اهل بیت را از کتب اهل سنت جمع‌آوری کرده و پس از نام منبع، به نقل روایت به طور کامل پرداخته است. البته وی سلسله اسناد را حذف کرده و فقط به راوی اصلی اشاره می‌‏کند. شیوه مؤلف آن بوده که سرتاسر کتاب‌های تفسیر و رجال و حدیث را با دقت کامل و حوصله فراوان ملاحظه نموده تا اگر در موردی غیر از ابواب فضایل و مطاعن، روایتی قابل استفاده بود، از وی فوت نشود.

منابع کتاب

فیروزآبادی علاوه بر یادآوری هر منبع در ابتدای روایت، تمامی منابع و مصادر خود را در ابتدای جلد اول و دوم کتاب با مشخصات نشر ذکر کرده است. این آثار عبارتند از: صحاح شش‌‏گانه و مسانید و سنن و کتب مختلف حدیث، تفسیر، تاریخ و رجال اهل سنت.

تلاش مؤلف بر آن است که روایات را از کتاب‌های طراز اول اهل سنت مانند صحاح سته و مسانید معتبر نقل کند و از کتبی مانند الفصول المهمة یا کفایة الطالب یا ینابیع المودة حدیثی نمی‌‌آورد، هر چند این کتاب‌ها هم تا اندازه‏‌ای از اعتبار برخوردار هستند.

ترجمه کتاب فضائل خمسه توسط محمدباقر ساعدى‏

ویژگی‌‌ها

از ویژگی‌‏های این اثر، تعدد و فراوانی ابواب و فصول آن است که حتی برای یک حدیث عنوان بابی گشوده و در واقع فهرستی از مناقب را ارائه داده است. این اثر در سرزمین‌های اسلامی مورد توجه قرارگرفته و علامه امینی با خریدن و فرستادن آن به کشورهای مختلف اسلامی در نشر آن نقش بسزایی داشته است.

ترجمه و چاپ

محمدباقر ساعدی این کتاب را با عنوان «‌فضائل پنج تن علیهم السلام در صحاح ششگانه اهل سنت‏‌» به فارسی ترجمه کرده است.
بخش حضرت زهرا(س) نیز با نام «حضرت فاطمه (س) در کتب اهل سنت» توسط علی شیروانی به فارسی برگردانده شده است.

فضائل الخمسة ۳ جلد بوده و در نجف اشرف، تهران و بیروت چندین بار به چاپ رسیده است.[۱] [۲]

پانویس

  1. کتابخانه دیجیتال نور.
  2. متن و فهرست ترجمه کتاب.

منابع

  • فیروزآبادی، سید مرتضی، فضائل الخمسة من الصحاح الستة، تهران، اسلامیه، ۱۳۹۲ ق.
  • فیروزآبادی، سید مرتضی، فضائل پنج تن علیهم السلام در صحاح ششگانه اهل سنت‏، مترجم محمدباقر ساعدی‏، قم، اهل البیت، ۱۳۷۴ ش.
  • کتاب‌شناخت سیره معصومان، مرکز تحقیقات رایانه ای علوم اسلامی نور.