ارکان حج: تفاوت میان نسخهها
←واجبات رکنی حج: مستند سازی |
|||
| خط ۹: | خط ۹: | ||
ارکان حج به واجبات یا مناسک اصلی حج گفته میشود که انجام ندادن عمدی یا سهوی آنها باعث باطل شدن حج میگردد.<ref>فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۴، ص۱۲۸.</ref> رکن در اصطلاح فقهی کاری است که ترک عمدی یا سهوی آن باعث باطل شدن [[عبادت|عباداتی]] از جمله [[نماز]] و [[حج]] میشود.<ref>فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۴، ص۱۲۶.</ref> | ارکان حج به واجبات یا مناسک اصلی حج گفته میشود که انجام ندادن عمدی یا سهوی آنها باعث باطل شدن حج میگردد.<ref>فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۴، ص۱۲۸.</ref> رکن در اصطلاح فقهی کاری است که ترک عمدی یا سهوی آن باعث باطل شدن [[عبادت|عباداتی]] از جمله [[نماز]] و [[حج]] میشود.<ref>فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۴، ص۱۲۶.</ref> | ||
به باور بیشتر فقیهان شیعه [[احرام]]، [[طواف]]، [[وقوف در عرفات]]، [[وقوف در مشعر الحرام]] و [[سعی صفا و مروه]] جزو ارکان حج به شمار میآیند.<ref> سبزواری، مهذب الأحکام، ج۱، ص۲۰۸.</ref> در مقابل نظر مشهور فقهای شیعه، افرادی چون [[شهید اول]] در [[الدورس]]،<ref>شهید اول، الدروس، ج۱، ص۳۲۸.</ref> | به باور بیشتر فقیهان شیعه [[احرام]]، [[طواف]]، [[وقوف در عرفات]]، [[وقوف در مشعر الحرام]] و [[سعی صفا و مروه]] جزو ارکان حج به شمار میآیند.<ref> سبزواری، مهذب الأحکام، ج۱، ص۲۰۸.</ref> در مقابل نظر مشهور فقهای شیعه، افرادی چون [[شهید اول]] در [[الدورس الشرعیة]]،<ref>شهید اول، الدروس، ۱۴۱۷ق، ج۱، ص۳۲۸-۳۲۹.</ref> [[صیمری]] در [[غایة المرام فی شرح شرایع الاسلام|غایة المرام]]،<ref>صیمری، غایة المرام، ۱۴۲۰ق، ج۱، ص۴۵۶.</ref> [[کاشف الغطاء]] در [[کشف الغطاء]]<ref>کاشف الغطاء، کشف الغطاء، ۱۴۲۲ق، ج۴، ص۴۷۰-۴۷۱.</ref> و [[محقق کرکی]] در [[جامع المقاصد]]<ref> محقق کرکی، جامع المقاصد، ۱۴۱۴ق، ج۳، ص۱۱۰.</ref> معتقد به رکن بودن [[نیت]]، [[تلبیه]] و [[ترتیب]] (به معنای رعایت ترتیب در افعال رکنی حج و یا رعایت ترتیب میان طواف و سعی<ref> گلپایگانی، کتاب الحج، ۱۴۰۳ق، ج۱، ص۱۷.</ref>) در اعمال حج شدهاند. | ||
==تفاوت با واجبات غیررکنی== | ==تفاوت با واجبات غیررکنی== | ||
نسخهٔ ۲۲ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۷:۱۷
| بخشی از احکام عملی و فقهی |
|---|
 |
 | این مقاله یک نوشتار توصیفی درباره یک مفهوم فقهی است و نمیتواند معیاری برای اعمال دینی باشد. برای اعمال دینی به منابع دیگر مراجعه کنید. |
ارکان حج مناسک یا واجبات اصلی حج است که ترک عمدی یا سهوی آنها موجب بطلان حج میشود. به باور بیشتر فقیهان شیعه پنج عمل احرام، طواف، وقوف در عرفات، وقوف در مشعر الحرام و سعی صفا و مروه از ارکان حج هستند. در مقابل، برخی دیگر از فقهای امامیه نیت، تلبیه و ترتیب در انجام افعال رکنی حج را نیز از ارکان حج شمردهاند. فقهای اهل سنت درباره تعداد ارکان حج، از دو تا شش رکن برای حج برشمردهاند.
در تفاوت واجبات رکنی و غیر رکنی حج گفته شده ترک واجبات رکنی به صورت عمدی یا سهوی و یا به دلیل جهل به حکم، باعث بطلان حج میشود؛ ولی ترک واجبات غیر رکنی حج هرچند به صورت عمدی، حج را باطل نمیکند و میتوان برای جبران آن نایب گرفت.
واجبات رکنی حج
ارکان حج به واجبات یا مناسک اصلی حج گفته میشود که انجام ندادن عمدی یا سهوی آنها باعث باطل شدن حج میگردد.[۱] رکن در اصطلاح فقهی کاری است که ترک عمدی یا سهوی آن باعث باطل شدن عباداتی از جمله نماز و حج میشود.[۲]
به باور بیشتر فقیهان شیعه احرام، طواف، وقوف در عرفات، وقوف در مشعر الحرام و سعی صفا و مروه جزو ارکان حج به شمار میآیند.[۳] در مقابل نظر مشهور فقهای شیعه، افرادی چون شهید اول در الدورس الشرعیة،[۴] صیمری در غایة المرام،[۵] کاشف الغطاء در کشف الغطاء[۶] و محقق کرکی در جامع المقاصد[۷] معتقد به رکن بودن نیت، تلبیه و ترتیب (به معنای رعایت ترتیب در افعال رکنی حج و یا رعایت ترتیب میان طواف و سعی[۸]) در اعمال حج شدهاند.
تفاوت با واجبات غیررکنی
دو تفاوت میان ارکان حج و دیگر واجبات غیر رکنی حج وجود دارد:
- حج با ترک عمدی هر یک از ارکان آن باطل میشود؛[۹] جز وقوفین (وقوف در عرفات و مشعر) که ترک سهوی آن دو با هم نیز موجب بطلان حج میگردد.[۱۰] اما ترک واجبات غیررکنی حج هر چند عمدی باشد، حج را باطل نمیکند.[۱۱]
- طبق نظر برخی از فقها در صورت فراموشی رکن حج، تنها در صورت ممکن نبودن یا دشواری بازگشت به مکه، میتواند نایب بگیرد؛ ولی اگر غیررکن را فراموش کند، در هر صورت میتواند برای جبران آن نایب بگیرد.[۱۲]
پانویس
منابع
- بحرانی، یوسف بن احمد، الحدائق الناضرة فی احکام العترة الطاهره، به کوشش علی آخوندی، قم، نشر اسلامی، ۱۳۶۳ ش.
- حلی، یحیی بن سعید، الجامع للشرائع، مؤسسة سید الشهداء(ع) العلمیة، ۱۴۰۵ق
- سبزواری، سید عبدالاعلی، مهذب الاحکام، مؤسسة المنار، قم
- نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، دار احیاء التراث العربی. هفتم، بیروت،
پیوند به بیرون
| اقسام |
|  | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| محرمات احرام | |||||||
| مراحل اعمال |
| ||||||
| زمانها | |||||||
| مکانها |
| ||||||
| مرتبط | حج ناتمام امام حسین(ع) • فاجعه منا (۱۳۹۴) • سوره حج • فهرست کتابهای درباره حج • سقایة الحاج • عمرة القضاء • حج خونین • استلام حجر • آیه سقایة الحاج • دانشنامه حج و حرمین شریفین • متعة الحج • روحانی کاروان • امیر الحاج • مراسم برائت از مشرکین • حجة الوداع • تعظیم شعائر • بعثه حج • آیه حج • آیه ۲ سوره مائده • خسی در میقات | ||||||
- ↑ فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۴، ص۱۲۸.
- ↑ فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۴، ص۱۲۶.
- ↑ سبزواری، مهذب الأحکام، ج۱، ص۲۰۸.
- ↑ شهید اول، الدروس، ۱۴۱۷ق، ج۱، ص۳۲۸-۳۲۹.
- ↑ صیمری، غایة المرام، ۱۴۲۰ق، ج۱، ص۴۵۶.
- ↑ کاشف الغطاء، کشف الغطاء، ۱۴۲۲ق، ج۴، ص۴۷۰-۴۷۱.
- ↑ محقق کرکی، جامع المقاصد، ۱۴۱۴ق، ج۳، ص۱۱۰.
- ↑ گلپایگانی، کتاب الحج، ۱۴۰۳ق، ج۱، ص۱۷.
- ↑ نجفی، جواهر الکلام، ج۱۸، ص۱۳۶.
- ↑ حلی، الجامع للشرائع، ص۱۸۰-۱۸۱.
- ↑ ابن فهد حلی، المهذب البارع، ج۲، ص۲۰۶.
- ↑ ابن فهد حلی، المهذب البارع، ج۲، ص۲۰۶.