خاندان روحانی قمی
 از راست: سید محمد روحانی (کودک)، آقا احمد روحانی، میرزا فخرالدین روحانی، میرزا محمود روحانی، میرزا ابوالحسن روحانی، کودک نشسته: سید مهدی روحانی. ایستاده: کودک در آغوش: سید محمدصادق روحانی | |
| اطلاعات کلی | |
|---|---|
| نامهای دیگر | خاندان روحانی قمی |
| صدر خاندان | سید صادق روحانی قمی |
| خاستگاه | قم |
| مکان استقرار | قم |
| شخصیتها | |
| مراجع تقلید | سید صادق روحانی قمی • سید محمد روحانی • سید محمدصادق روحانی |
| عالمان | سید محمود روحانی • سید ابوالحسن روحانی • سید فخرالدین روحانی • سید احمد روحانی • سید مهدی روحانی |
خاندان روحانی قمی از خاندانهای علمی و روحانی شهر قم است که چندین نسل از عالمان و مراجع تقلید شیعه را در خود پرورش داده است.[۱] بنیانگذار این خاندان در قم، سید صادق روحانی قمی[۲] (۱۲۵۵–۱۳۳۸ق)،[۳] از شاگردان شیخ انصاری و میرزای شیرازی، معرفی شده است.[۴] مسجد و مدرسه سید صادق در قم از یادگارهای او بهشمار میرود.[۵]
اعضای این خاندان آثار و تألیفات خود را معمولاً با عناوینی مانند «حسینی قمی»، «حسینی روحانی قمی» و «حسینی روحانی» امضا میکردند؛ بااینحال، در منابع تاریخی و کتابهای شرححال، بیشتر با نام «روحانی» شناخته شدهاند.[۶]
سید صادق روحانی پنج فرزند پسر از دو همسر داشت؛ دو تن از آنان از همسر نخست، بانویی عربزبان و لبنانی، و سه تن دیگر از همسر دوم که اهل قم بود، متولد شدند.[۷] محمدعلی شاهآبادی، استاد عرفان امام خمینی، نیز از دامادان سید صادق روحانی بود.[۸] سید صادق روحانی در ۵ ربیعالاول ۱۳۳۸ق درگذشت و در قبرستان شیخان قم، به خاک سپرده شد.[۹]
| شخص | نسبت | معرفی | محل دفن |
|---|---|---|---|
| میرزا محمود روحانی (۱۳۰۷-۱۳۸۱ق) | فرزند | از شاگردان عبدالکریم حائری یزدی، سید ابوالحسن اصفهانی و میرزای نائینی[۱۰] | مسجد بالاسر حرم حضرت معصومه(س)[۱۱] |
| میرزا ابوالحسن روحانی (۱۳۰۹ق-۱۳۸۲ق) | فرزند | از عالمان شناختهشده قم و مشهور به تقوا[۱۲] و خدمات دینی و اجتماعی.[۱۳] سید مهدی روحانی نماینده مجلس خبرگان رهبری و سید هادی روحانی فرزندان او هستند.[۱۴] | وادیالسلام نجف، نزدیک مقام هود(ع) و صالح(ع).[۱۵] |
| میرزا فخرالدین روحانی (درگذشت: ۱۳۶۹ق) | فرزند | از عالمان قم که در جوانی درگذشت.[۱۶] | حرم حضرت معصومه(س)[۱۷] |
| میرزا ابوالقاسم روحانی ( ۱۳۱۶ق-۱۳۸۴ق | فرزند | از شاگردان میرزای نائینی، آقاضیاء عراقی و سید ابوالحسن اصفهانی؛ پس از بازگشت به قم به اقامه جماعت و تبلیغ دینی در مسجد امام حسن عسکری(ع) پرداخت. | قبرستان شیخانِ قم[۱۸] |
| آقا احمد روحانی (۱۳ شوال سال ۱۳۲۲ق-۲ صفر ۱۳۸۴ق) | فرزند | از عالمان حوزه نجف و کربلا، مبلغ دینی و امام جماعت مسجد بنیهاشمی تهران؛ صاحب آثاری مانند سر السعادة، کفایة النحو، تسلیة المریض و خاطرات.[۱۹] | قبرستان شیخان قم[۲۰] |
| سید محمد روحانی (۱۳۳۸ق-۱۹ ربیعالاول ۱۴۱۸ق) | نوه (فرزند میرزا محمود) | از مراجع تقلید شیعه و مؤلف آثاری همچون المرتقی الی الفقه الارقی، منتقی الاصول و الاشباه و النظائر فی القرآن الکریم. | منزل مسکونیاش در قم[۲۱] |
| سید محمدصادق روحانی (۱۳۰۵-۱۴۰۱ش) | نوه (فرزند میرزا محمود) | از شاگردان سید ابوالحسن اصفهانی، سید ابوالقاسم خویی و محمدحسین غروی اصفهانی[۲۲] و از مراجع تقلید شیعه[۲۳] و مؤلف مجموعه ۴۱ جلدی فقه الصادق(ع).[۲۴] | مسجد بالاسر حرم حضرت معصومه(س)[۲۵] |
| سید مهدی روحانی (۱۳۰۳-۱۳۷۹ش) | نوه (فرزند میرزا ابوالحسن) | از اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و نماینده مجلس خبرگان رهبری.[۲۶] | حرم حضرت معصومه(س)[۲۷] |
| دیگر نوادگان | نوه | از دیگر عالمان این خاندان میتوان به سید فضلالله روحانی، سید محمدعلی روحانی، سیدمهدی روحانی و سید محمدهادی روحانی اشاره کرد.[۲۸] همچنین شیخ نصرالله شاهآبادی، شیخ نورالله شاهآبادی، سید مصطفی برقعی و شیخ محسن حرمپناهی[۲۹] از نوادگان دختری سید صادق روحانی هستند. | — |
پانویس
- ↑ انصاری قمی، عالم ربانی «یادنامه آیتالله سید مهدی روحانی»، سایت تبیان.
- ↑ انصاری قمی، عالم ربانی «یادنامه آیتالله سید مهدی روحانی»، سایت تبیان.
- ↑ «آشنایی با مرحوم آیتاللهالعظمی حاج سید صادق قمی»، پایگاه اطلاعرسانی سید محمدصادق روحانی.
- ↑ جعفریان، صد سالگی حوزه قم، ۱۴۰۱ش، ج۳، ص۷۵۳-۷۱۱؛ انصاری قمی، عالم ربانی «یادنامه آیتالله سید مهدی روحانی»، سایت تبیان.
- ↑ کشفی، حدیث نصر، ۱۳۹۷ش، ص۶۹و۷۰.
- ↑ سعیدی، «خاندان روحانی»، دانشنامه جهان اسلام، ج۲۰، ص۴۴۴.
- ↑ کشفی، حدیث نصر، ۱۳۹۷ش، ص۷۹.
- ↑ سعیدی، «خاندان روحانی»، دانشنامه جهان اسلام، ج۲۰، ص۴۴۴.
- ↑ کشفی، حدیث نصر، ۱۳۹۷ش، ص۷۵.
- ↑ کشفی، حدیث نصر، ۱۳۹۷ش، ص۸۳و۸۴.
- ↑ «آشنایی با مرحوم آیتاللهالعظمی حاج سید صادق قمی»، پایگاه اطلاعرسانی سید محمدصادق روحانی.
- ↑ کشفی، حدیث نصر، ۱۳۹۷ش، ص۸۹.
- ↑ «آشنایی با مرحوم آیتاللهالعظمی حاج سید صادق قمی»، پایگاه اطلاعرسانی سید محمدصادق روحانی.
- ↑ شبیری زنجانی، جرعهای از دریا، ۱۳۹۲ش، ج۲، ص۷۰۲.
- ↑ کشفی، حدیث نصر، ۱۳۹۷ش، ص۹۲.
- ↑ آشنایی با مرحوم آیت الله العظمی حاج سید صادق قمی، پایگاه اطلاعرسانی سید محمدصادق روحانی.
- ↑ آشنایی با مرحوم آیت الله العظمی حاج سید صادق قمی، پایگاه اطلاعرسانی سید محمدصادق روحانی.
- ↑ «آشنایی با مرحوم آیتاللهالعظمی حاج سید صادق قمی»، پایگاه اطلاعرسانی سید محمدصادق روحانی.
- ↑ «آشنایی با مرحوم آیتاللهالعظمی حاج سید صادق قمی»، پایگاه اطلاعرسانی سید محمدصادق روحانی.
- ↑ کشفی، حدیث نصر، ۱۳۹۷ش، ص۱۰۳.
- ↑ رئیسزاده، سید محمد روحانی، دانشنامه جهان اسلام، ج۲۰، ص۴۴۹-۴۵۰.
- ↑ «زندگینامه سید محمدصادق روحانی»، پایگاه اطلاعرسانی سید محمدصادق روحانی.
- ↑ «زندگینامه سید محمدصادق روحانی»، پایگاه اطلاعرسانی سید محمدصادق روحانی.
- ↑ «دوره ۴۱ جلدی فقه الصادق»، پایگاه اطلاع رسانی دفتر سید محمدصادق روحانی.
- ↑ «پیکر آیتالله سید صادق روحانی در قم تشییع و به خاک سپرده شد»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ انصاری قمی، عالم ربانی «یادنامه آیتالله سید مهدی روحانی»، سایت تبیان.
- ↑ انصاری قمی، عالم ربانی «یادنامه آیتالله سید مهدی روحانی»، سایت تبیان.
- ↑ انصاری قمی، عالم ربانی «یادنامه آیتالله سید مهدی روحانی»، سایت تبیان.
- ↑ انصاری قمی، عالم ربانی «یادنامه آیتالله سید مهدی روحانی»، سایت تبیان.
منابع
- «آشنایی با مرحوم آیتاللهالعظمی حاج سید صادق قمی»، پایگاه اطلاعرسانی سید محمدصادق روحانی.
- بنایی، علی، شناختنامه قم، قم، نور مطاف، ۱۳۹۰ش.
- «زندگینامه سید محمدصادق روحانی»، پایگاه اطلاعرسانی سید محمدصادق روحانی.
- «پیکر آیتالله سید صادق روحانی در قم تشییع و به خاک سپرده شد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ انتشار: ۲۷ آذر ۱۴۰۱ش.
- «آیتالله روحانی درگذشت»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ انتشار: ۲۵ آذر ۱۴۰۱ش.
- انصاری قمی، عالم ربانی «یادنامه آیتالله سید مهدی روحانی»، سایت تبیان، تاریخ درج مطلب: ۱۳۷۹ش.
- جعفریان، رسول، صد سالگی حوزه قم، قم، مورخ، ۱۴۰۱ش.
- حداد عادل، غلامعلی، فریده سعیدی، «خاندان روحانی»، دانشنامه جهان اسلام، تهران، بنیاد دائرةالمعارف اسلامی.
- حداد عادل، غلامعلی، محمد رئیسزاده، سیدمحمد روحانی، دانشنامه جهان اسلام، تهران، بنیاد دائرةالمعارف اسلامی.
- شبیری زنجانی، سید موسی، جرعهای از دریا، قم، انتشارات مؤسسه کتابشناسی شیعه، چاپ سوم، ۱۳۹۲ش.
- کشفی، سید حسین، حدیث نصر «خاطرات فقیه مجاهد مرحوم آیتالله حاجآقا نصرالله شاهآبادی،، قم، مؤسسه کتابشناسی شیعه، ۱۳۹۷ش.