جمکران (روستا)

مقاله ضعیف
پیوند کم
رده ناقص
بدون جعبه اطلاعات
بدون عکس
عدم رعایت شیوه‌نامه ارجاع
بدون استناد
شناسه ناقص
نارسا
عدم جامعیت
از ویکی شیعه
نمایی دور از مسجد جمکران

جَمْکَران در گذشته روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان قم بود. امروزه با توجه به توسعۀ شهر قم، جمکران بخشی از شهر قم محسوب می‌شود. شهرت جمکران به دلیل وجود مسجد جمکران در آن است.

تاریخچه

نام جمکران در کتاب‌ تاریخ‌ قم‌ (قرن‌ چهارم‌) بارها تکرار شده‌ است‌. به‌ گفته حسن بن محمد قمی در تاریخ قم[۱] جمکران‌ اولین‌ روستای قم‌ بوده‌ است‌ که‌ جم‌[۲] آن‌ را بنا کرد. او همچنین‌ انتساب‌ بنای جمکران‌ را به‌ سلیمان بن‌ داوود(ع) خلاف‌ واقعیت‌ ندانسته‌ و ساخت‌ محله‌ها و بناها و آتشکده‌هایی در این‌ روستا را به‌ شخصی به‌ نام‌ جلین‌ پسر ماکین‌ نسبت‌ داده‌ است‌.[۳]

اولین مسجدی که در منطقه قم در قرن اول هجری ساخته شد، در جمکران و به دست خطاب بن اسدی بوده است. همچنین خاندان اشعریون که بیشتر از صحابه امام علی(ع) بودند، در زمان هجرت به ایران در منطقه جمکران قم ساکن شدند.[۴]

در متون‌ عصر قاجار به‌ مزارع‌ و محصولات‌ کشاورزی جمکران‌ اشاره‌ شده‌ است‌.[۵]

برخی از مکان‌های تاریخی جمکران که اکنون باقی مانده‌اند عبارتند از: کوه و قلعه غز قال سی (غز قلعه‌سی)، قلعه‌گبری جمکران (قلعه‌گلی) و تپه‌های باستانی قُل درویش.

این روستا براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن ایران در سال ۱۳۸۵ش، ۸۳۶۸ نفر (۱۷۴۷خانوار) جمعیت داشته است.[۶]

پانویس

  1. تاریخ قم،ص۶۰-۶۱.
  2. جمشید شاهنشاه اسطوره‌ای ایران
  3. کتابچه تفصیل‌...،دارالایمان، ص۹۶ ۹۷.
  4. وبسایت مسجد جمکران.
  5. کتابچه تفصیل‌...،دارالایمان، ص۹۶ ۹۷.
  6. درگاه ملی آمار ایران

منابع

  • حسن‌ بن‌ محمد قمی، کتاب‌ تاریخ‌ قم‌، ترجمه حسن‌ بن‌ علی قمی، چاپ‌ جلال‌الدین‌ طهرانی، تهران‌، ۱۳۶۱ش‌.
  • کتابچه تفصیل‌ حالات‌ و املاک‌ و مستغلات‌ و قنوات‌ و بلوکات‌ دارالایمان‌ قم‌، در قم‌نامه‌: مجموعه مقالات‌ و متون‌ درباره قم‌، حسین‌ مدرسی طباطبائی، قم‌، کتابخانه آیةالله مرعشی نجفی، ۱۳۶۴ش‌.
  • وب سایت رسمی مسجد مقدس جمکران www.jamkaran.info.
  • وب سایت مرکز آمار ایران www.sci.org.ir.
  • وب سایت راسخون www.rasekhoon.net.