تراثنا (فصلنامه)

تُراثنا فصلنامهای عربی در زمینه احیای میراث مکتوب اسلامی و شیعی است که از سال ۱۴۰۵ق (۱۹۸۵م) در قم منتشر میشود. این نشریه را مؤسسه آلالبیت لاحیاء التراث منتشر میکند و سید جواد شهرستانی مدیریت آن را بر عهده دارد. تراثنا در حوزه تصحیح و انتشار انتقادی آثار کهن، معرفی نسخههای خطی، کتابشناسی و انتشار پژوهشهای شیعهشناسی فعالیت میکند و در سالهای ۱۳۶۶ تا ۱۳۶۸ش، سه سال پیاپی جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران را دریافت کرده است.
انتشار و مدیریت
تراثنا، فصلنامهای به زبان عربی است که با هدف احیای میراث مکتوب امامیه فعالیت میکند.[۱] نخستین شماره آن در تابستان ۱۴۰۵ق (۱۹۸۵م) در قم منتشر شد. ناشر آن مؤسسه آلالبیت لاحیاء التراث[۲] و مدیر آن سید جواد شهرستانی نماینده آیتالله سیستانی در ایران است. سید عبدالعزیز طباطبایی (درگذشت: ۱۳۷۴ش)، سید محمدرضا حسینی جلالی (درگذشت: ۱۴۰۳ش)، محمدرضا جعفری اِشْکَوَری (درگذشت: ۱۴۳۱ق) و سید علی خراسانی (متولد ۱۳۶۷ق در نجف) نیز در انتشار آن همکاری داشتهاند.[۳] بهگزارش سایت بنیاد محقق طباطبایی، سردبیر نشریه سید محمدعلی حکیم است.[۴]
جایگاه بینالمللی و گستره توزیع
رسول جعفریان، پژوهشگر تاریخ، تراثنا را از نشریات تخصصی در زمینه احیای میراث اسلامی-شیعی دانسته و نقش آن را در معرفی مؤسسه آلالبیت مهم ارزیابی کرده است.[۵] بهگفته او، این نشریه در میان مراکز علمی و پژوهشی شیعه جایگاه قابل توجهی یافته و نسخههای آن به کتابخانههای بزرگ جهان اسلام و غرب ارسال میشود.[۶] در مقدمه یکی از شمارههای مجله نیز از توجه بیش از دویست مرکز علمی، دانشگاهی و پژوهشی در جهان به آن یاد شده است.[۷] کتابخانه دانشگاه استنفورد آمریکا، نسخههای چاپی تراثنا را از سال ۱۹۸۵م نگهداری میکند.[۸] فهرست و متن مقالات آن نیز از طریق وبگاه تراثنا،[۹] پایگاه مجلات تخصصی نور،[۱۰] و شبکه رافِد (وبسایت فرهنگی-اطلاعاتی شیعی)،[۱۱] در دسترس است.
جوایز
تراثنا در سالهای ۱۳۶۶ تا ۱۳۶۸ش، سه سال پیاپی جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران را دریافت کرد[۱۲] این نشریه در سال ۱۳۶۷ش نیز لوح بهترین ناشر سال را دریافت کرد.[۱۳]
ساختار و بخشهای اصلی مجله
تراثنا بخشهای مختلفی برای معرفی، تصحیح و بررسی میراث مکتوب دارد، از جمله:
- مِن ذَخائر التُّراث (از گنجینههای تراث): در این بخش، رسالهها و کتابهای کهن شیعی با تصحیح انتقادی و مقدمه تحقیقی منتشر میشوند.[۱۴] از نمونههای آن رساله «التَّعریف بِوُجوب حَقّ الوالدَین» اثر ابوالفتح کراجکی (متوفای ۴۴۹ق) است که در شماره ۴۹ فصلنامه منتشر شد.[۱۵]
- فَهارس نُسَخ خطی (نشر الفهارس): این بخش به معرفی نسخههای خطی کتابخانههای عمومی و شخصی اختصاص دارد. معرفی کتابخانه هدایتی در قم با بیش از سه هزار نسخه خطی و انتشار نوشتههایی از سید عبدالعزیز طباطبایی درباره کتابخانههای نجف و دیگر مناطق در این بخش انجام شده است.[۱۶]
- کتابشناسی و معرفی آثار: این بخش از نخستین شمارهها به معرفی کتابهای اهلسنت درباره اهلبیت(ع) اختصاص داشت و با مدیریت سید عبدالعزیز طباطبایی منتشر میشد.[۱۷] مقالات او بعدها با عنوان اهل البیت فی المکتبة العربیة منتشر شد.[۱۸] طباطبایی در شماره ۳۴، در بخش «فی رحاب نهج البلاغة» مقاله «ما قیل فی نهج البلاغة من نظم ونثر» را منتشر کرد که به گردآوری اشعرا و متون درباره نهج البلاغة میپردازد.[۱۹] این مقالات هم بعدها با عنوان «نهج البلاغه عبر القرون» به چاپ رسید.[۲۰] «المعیار و الموازنة»، «دلائل الصدق»، «الغدیر فی التراث اسلامی»، طبقات ابنسعد، «ترجمة الامام الحسن»، «ترجمة الامام الحسين» و «مقتل الامام على بن ابى طالب ابن ابى الدنيا» از دیگر آثار معرفیشده در این بخش هستند.[۲۱]
- مقالات پژوهشی: انتشار پژوهشهایی در حوزه شیعهشناسی و عقاید.[۲۲]
- اخبار تراث: معرفی آثاری از منابع کهن که تصحیح یا تحقیق شده و بهصورت پراکنده انتشار یافتهاند.[۲۳]
پانویس
- ↑ «(تُراثُنا) عُقود من العَطاء هیئة التحریر»، مجله تراثنا، ج۱۳۷، ص۷.
- ↑ «Turāthunā»، کاتالوگ اینترنتی کتابخانهٔ استنفورد؛ «بیستوپنج سال از انتشار مجله تراثنا گذشت»، خبرآنلاین.
- ↑ جعفریان، «گفتگو با حجتالاسلاموالمسلمین حاج سید جواد شهرستانی درباره مجله تراثنا»، صد سالگی حوزه علمیه قم، ۱۴۰۰ش، ج۳، ص۵۰۰؛ جعفریان، کلک و کتاب، ۱۳۹۳ش، ج۱، ص۲۷۵.
- ↑ «تراثنا»، سایت بنیاد محقق طباطبایی.
- ↑ جعفریان، یاد یار و دیار، ۱۳۹۳ش، ص۴۰۱.
- ↑ جعفریان، کلک و کتاب، ۱۳۹۳ش، ج۱، ص۲۷۴-۲۷۵.
- ↑ «سنوات العطاء هیئة التحریر»، مجله تراثنا، شمارههای ۴۱ و ۴۲، ص۱۰.
- ↑ «Turāthunā»، کاتالوگ اینترنتی کتابخانهٔ استنفورد.
- ↑ «أرشيف المجلات»، سایت تراثنا.
- ↑ «مشخصات مجله»، پایگاه تخصصی مجلات نور.
- ↑ «مجلّة تراثنا»، شبکة رافد.
- ↑ پژوهشکده باقرالعلوم، مطالعات استراتژیک توسعه و فرهنگ دینی، ۱۳۹۱ش، ص۸۷.
- ↑ پژوهشکده باقرالعلوم، مطالعات استراتژیک توسعه و فرهنگ دینی، ۱۳۹۱ش، ص۸۷
- ↑ جعفریان، «گفتگو با حجتالاسلاموالمسلمین حاج سید جواد شهرستانی درباره مجله تراثنا»، صد سالگی حوزه علمیه قم، ۱۴۰۰ش، ج۳، ص۵۰۱؛ «انتشار شماره ۱۱۱ و ۱۱۲ تراثنا»، مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب.
- ↑ الطائی، «من ذخائر التراث؛ التعریف بوجوب حق الوالدین. الکراجکی»، تراثنا، ش۴۹، ص۱۸۷.
- ↑ «THE FIRST YEAR OF «TURATHUNA» (AREVIEW)»، مکتبة الرافد.
- ↑ «THE FIRST YEAR OF «TURATHUNA» (AREVIEW)»، مکتبة الرافد.
- ↑ جعفریان، «گفتگو با حجتالاسلاموالمسلمین حاج سید جواد شهرستانی درباره مجله تراثنا»، صد سالگی حوزه علمیه قم، ۱۴۰۰ش، ج۳، ص۵۰۱.
- ↑ ««ما قیل فی نهج البلاغة من نظم ونثر»، مجله تراثنا، ج۳۴، ص۶۰.
- ↑ طباطبایی یزدی، محقق طباطبایی و کتاب گرانسنگ «نهجالبلاغه عبرالقرون»، ص۱۹۱.
- ↑ جعفریان، «گفتگو با حجتالاسلاموالمسلمین حاج سید جواد شهرستانی درباره مجله تراثنا»، صد سالگی حوزه علمیه قم، ۱۴۰۰ش، ج۳، ص۵۰۳-۵۰۷.
- ↑ جعفریان، کلک و کتاب، ۱۳۹۳ش، ج۱، ص۲۷۴.
- ↑ جعفریان، کلک و کتاب، ۱۳۹۳ش، ج۱، ص۲۷۵.
منابع
- «أرشيف المجلات»، سایت تراثنا، تاریخ بازدید: ۲۰ مهر ۱۴۰۵ش.
- الطائی، حامد، «من ذخائر التراث؛ التعریف بوجوب حق الوالدین. الکراجکی»، تراثنا، سال سیزدهم، ش۴۹، ۱۴۱۸ق.
- «انتشار شماره ۱۱۱ و ۱۱۲ تراثنا»، مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب.
- «بیستوپنج سال از انتشار مجله تراثنا گذشت»، خبرآنلاین، تاریخ انتشار: ۱۳ شهریور ۱۳۸۹ش، تاریخ بازدید: ۱۳ مهر ۱۴۰۵ش.
- پژوهشکده باقرالعلوم، مطالعات استراتژیک توسعه و فرهنگ دینی، تهران، سازمان تبليغات اسلامی-شركت چاپ و نشر بينالملل، ۱۳۹۱ش.
- «(تُراثُنا) عُقود من العَطاء هیئة التحریر»، مجله تراثنا، سال سیوپنجم، ج۱۳۷، ۱۴۴۰ق.
- «تراثنا»، سایت بنیاد محقق طباطبایی، تاریخ بازدید: ۱۳ مهر ۱۴۰۵ش.
- جعفریان، رسول، کلک و کتاب، بینا، ۱۳۹۳ش.
- جعفریان، رسول، یاد یار و دیار: نوزده سفر نامه مکه + یک سفر نامه ریاض (سالهای ۱۳۷۳ تا ۱۳۹۳ش)، قم، مورخ، ۱۳۹۳ش.
- «سنوات العطاء هیئة التحریر»، تراثنا، سال یازدهم، شمارههای ۴۱ و ۴۲، ۱۴۱۶ق.
- جعفریان، رسول، «گفتگو با حجتالاسلاموالمسلمین حاج سید جواد شهرستانی درباره مجله تراثنا»، صد سالگی حوزه علمیه قم - صد سالگی حوزه: مجموعه مقالات به مناسبت صد ساله شدن حوزه علمیه قم نوروز ۱۳۰۱ - ۱۴۰۱، قم، نشر مورخ، ۱۴۰۰ش.
- طباطبایی یزدی، علی، محقق طباطبایی و کتاب گرانسنگ «نهجالبلاغه عبرالقرون»، پژوهشهای نهج البلاغه، زمستان ۱۳۸۰ و بهار ۱۳۸۱ - شماره ۲ و ۳.
- «مشخصات مجله»، پایگاه تخصصی مجلات نور، تاریخ بازدید: ۱۳ مهر ۱۴۰۵ش.
- «مجلّة تراثنا»، شبکة رافد، تاریخ بازدید: ۱۳ مهر ۱۴۰۵ش.
- «Turāthunā»، کاتالوگ اینترنتی کتابخانهٔ استنفورد، تاریخ بازدید: ۱۳ مهر ۱۴۰۵ش.
- «THE FIRST YEAR OF «TURATHUNA» (AREVIEW)»، تراثنا، شماره ۴، شبکه رافد، تاریخ بازدید: ۱۳ مهر ۱۴۰۵ش.