امامیه

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
شیعه
السعید۲.jpg
اصول دین (عقاید)
عقائد اصلی توحید • نبوت • معاد • عدل • امامت
سایر عقائد عصمت • ولایت • مهدویت: غیبت (غیبت صغری، غیبت کبریانتظار، ظهور و رجعت • بداء •
فروع دین (احکام عملی)
احکام عبادی نماز • روزه • خمس • زکات • حج • جهاد •
احکام غیرعبادی امر به معروف • نهی از منکر • تولی • تبری
منابع اجتهاد کتاب (قرآن) • سنت (روایات پیامبر و ائمه) • عقل • اجماع
اخلاق
فضائل عفو • سخاوت • مواسات •
رذائل كبر • عجب • غرور • حسد
منابع نامه امام علی به امام حسن • نهج البلاغه • صحیفه سجادیه • سایر کتابها
مسائل چالشی
جانشینی پیامبر • شفاعت • توسل • تقیه • عزاداری • متعه • عدالت صحابه
شخصیت‌ها
امامان شیعه امام علی(ع) • امام حسن(ع) • امام حسین(ع) • امام سجاد(ع) • امام باقر(ع) • امام صادق(ع) • امام کاظم(ع) • امام رضا(ع) • امام جواد(ع) • امام هادی(ع)  • امام عسکری(ع)  • امام مهدی(عج)
صحابه

حمزه • جعفر بن ابیطالب • سلمان فارسی • مقداد بن اسود • ابوذر غفاری • عمار یاسر • مالک اشتر • محمد بن ابی بکر • عقیل • عثمان بن حنیف • ابو ایوب انصاری • جابر بن عبدالله انصاری • ابن عباس • عبدالله بن جعفر • خزیمة بن ثابت • بلال • یاسر
زنان:

خدیجه • فاطمه(س) • زینب • ام کلثوم بنت علی • اسماء بنت عمیس • ام ایمن  • ام سلمه
علما ادیبان • اصولیان • شاعران • رجالیان • فقها • فیلسوفان • کتابشناسان • مفسران
زیارتگاه‌ها
مکه مکرمه و مسجد الحرام • مدینه منوره، مسجد النبی و بقیع • بیت المقدس و مسجد الاقصی • نجف اشرف، حرم امام علی و مسجد کوفه • کربلای معلی و حرم امام حسین • کاظمین و حرم کاظمین • سامرا و حرم عسکریین • مشهد مقدس و حرم امام رضا
دمشق و زینبیه • قم و حرم فاطمه معصومه  • شیراز و شاه چراغ • ری و شاه عبدالعظیم
اعیاد مذهبی
عید فطر • عید قربان (عید اضحی) • عید غدیر • عید مبعث • میلاد پیامبر • میلاد امامان
سوگواری‌ها
ایام فاطمیه • محرّم (سوگواری محرم، تاسوعا، عاشورا و اربعین)
رویدادها
رویداد مباهله • واقعه غدیر خم • سقیفه بنی‌ساعده • ماجرای فدک • رویداد خانه فاطمه • جنگ جمل • جنگ صفین • جنگ نهروان • واقعه کربلا • حدیث ثقلین • اصحاب کسا • آیه تطهیر • شیعه‌کُشی
کتاب‌ها
قرآن • نهج‌البلاغه • صحیفه سجادیه
کتب اربعه: الاستبصار • الکافی  • تهذیب الاحکام • من لایحضره الفقیه
مصحف فاطمه  • مصحف علی • اسرار آل محمد
وسائل الشیعه • بحار الأنوار • الغدیر • مفاتیح الجنان
مجمع البیان • تفسیر المیزان • کتاب‌های شیعه
فرق تشیع
دوازده‌امامی (اثنی‌عشری) • اسماعیلیان • زیدیه • کیسانیه

اِمامیه‌، از مذاهب زیرمجموعه مذهب شیعه در کنار زیدیه و اسماعیلیه که به آن مذهب جعفری یا اثنی عشری هم گفته می‌شود. پیروان آن معتقد به امامت دوازده امام معصوم پس از پیامبر اکرم(ص) هستند. از نظر شیعه امامیه، کاربرد مطلق کلمه شیعه اشاره به آنان دارد، ولی این اصطلاح در مباحث کلامی، عنوانی عام است که شامل هر سه گروه می‌شود.

اصطلاح امامیه در گذر تاریخ دگرگونی‌هایی داشته و از این رو، باید معنای آن را در هر دوره تاریخی به صورت جداگانه بررسی کرد. به ظاهر، از اوایل سده ۲ق‌/۸م‌، این گروه مذهبی از سوی مخالفان با عنوان نکوهش‌آمیز رافضه خوانده شده است‌.[۱] در برخی روایات شیعه، گاه تفسیری ستایش‌آمیز از این عنوان ارائه شده است.[۲]

اصطلاح امامیه

«امامیه» اصطلاحی کلامی است و مراد از آن، مذهبی است که پیروان آن را امامی می‌گویند. پیروان این مذهب به شیعیان دوازده امامی هم مشهورند و ویژگی‌های اعتقادی و فقهی ویژه‌ای دارند و از جمله در اعتقادات، به سه اصل امامت، عصمت امام و نصب الهی امام باور دارند.[۳]

ابوالحسن اشعری، امامیه را یکی از اصناف شیعه دانسته و گفته است بدین سبب امامی نامیده شده‌اند که معتقدند امامت علی بن ابی طالب(ع) به واسطه نص معین شده است.[۴] [یعنی پیامبر(ص) به صراحت او را امام خوانده است].

شهرستانی، امامیه را یکی از فرقه‌های شیعه دانسته و نوشته است: امامیان کسانی‌اند که علی(ع) را بعد از پیامبر(ص) امامی می‌دانند که پیامبر(ص) به نحو آشکار به جانشینی خویش تعیین کرده است و معتقدند که در دین و اسلام چیزی مهم‌تر از تعیین امام نیست.[۵]

جستارهای وابسته

مطالعه بیشتر

پانویس

  1. مثلاً نک: الکوفی، تفسیر فرات الکوفی، ص۳۷۶
  2. مثلاً نک: الکوفی، تفسیر فرات الکوفی، ص۳۷۶؛ برقی‌، المحاسن، ج۱، ص۱۵۷.
  3. نک: المفید، الفصول المختارة، ص۲۹۶.
  4. الاشعری، مقالات الاسلامیین، صص۸۷-۸۸.
  5. الشهرستانی، الملل و النحل، ج۱، ص۱۶۲.

منابع

  • دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۱۰، تهران: مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۸۰ش، مدخل امامیه.
  • الامین، السید محسن، اعیان الشیعة، ج۱، حققه و اخرجه: السید حسن الامین، بیروت: دارالتعارف للمطبوعات، ۱۴۱۸ق/۱۹۹۸م.
  • البرقی، احمد بن محمد بن خالد، المحاسن، ج۱، تحقیق، تصحیح وتعلیق: السید جلال الدین الحسینی (المحدث) طهران:‌دار الکتب الإسلامیة، ۱۳۷۰ - ۱۳۳۰.
  • الاشعری، ابوالحسن، مقالات الاسلامیین واختلاف المصلین، بتحقیق محمد محیی الدین عبدالحمید، القاهرة: مکتبة النهضة المصریة، ۱۳۶۹ق/۱۹۵۰م.
  • الشهرستانی، الملل و النحل، تحقیق: محمد سید کیلانی، بیروت: دارالمعرفة، بی‌تا.
  • طباطبائی، سیدمحمدحسین، شیعه در اسلام، قم: دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۸۳ش.
  • الکوفی، فرات بن ابراهیم، تفسیر فرات الکوفی، تحقیق: محمد الکاظم، طهران: مؤسسة الطبع والنشر التابعة لوزارة الثقافة والإرشاد الإسلامی، ۱۴۱۰ - ۱۹۹۰ م.
  • المفید، الفصول المختارة، تحقیق: السید نور الدین جعفریان الاصبهانی، الشیخ یعقوب الجعفری، الشیخ محسن الأحمدی، بیروت:‌دار المفید للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۴۱۴-۱۹۹۳م.