پرش به محتوا

قصیده ابن‌عرندس حلی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی شیعه
Sarsm (بحث | مشارکت‌ها)
ویکی سازی
Sarsm (بحث | مشارکت‌ها)
ویکی سازی
خط ۳۹: خط ۳۹:


==محتوا==
==محتوا==
[[ابن‌عرندس]] در قصیده رائیه پس از عرض ارادات به [[اهل‌بیت(ع)|اهل‌بیت پیامبر(ص)]]، به بیان فضائل [[امام حسین علیه‌السلام|امام حسین(ع)]] می‌پردازد. وی سپس بیان مصائب شهادت امام حسین(ع) را با این عبارت آغاز می‌کند: چگونه او را در [[کربلا]] با لب تشنه به [[شهادت]] رساندند؛ درحالی که پدرش [[ساقی کوثر|ساقی حوض کوثر]] است و آب [[فرات]]، [[مهریه]] مادرش [[حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها|فاطمه(س)]] بوده است.<ref>علامه امینی، الغدیر، ۱۴۱۶ق، ج۷، ص۲۶-۲۷.</ref> او در ادامه، دفاع [[فهرست اصحاب امام حسین(ع)|اصحاب امام حسین(ع)]] و لحظات شهادت امام(ع) را به نظم کشیده است و پس از آن به [[اسیران کربلا|اسارت خاندان پیامبر(ص)]] می‌پردازد.<ref>علامه امینی، الغدیر، ۱۴۱۶ق، ج۷، ص۲۸.</ref> او سپس وقایع [[قیامت|روز قیامت]] از جمله تظلم‌خواهی حضرت فاطمه(س) را روایت می‌کند و می‌گوید: در روز قیامت فاطمه(س) درحالی وارد [[قیامت|محشر]] می‌شود که دو لباس در بر دارد؛ یکی به واسطه سَمّ تیره، و دیگری با خون رنگین شده است.<ref>علامه امینی، الغدیر، ۱۴۱۶ق، ج۷، ص۲۹.</ref> وی سپس به خوانخواهی [[امام مهدی عجل الله تعالی فرجه|امام مهدی(ع)]] برای جدش امام حسین(ع) اشاره می‌کند و در بخش پایانی، به بیان فضائل دیگر [[امامان شیعه|امامان]] می‌پردازد.<ref>علامه امینی، الغدیر، ۱۴۱۶ق، ج۷، ص۲۹-۳۱.</ref>
[[ابن‌عرندس]] در قصیده رائیه پس از عرض ارادات به [[اهل‌بیت(ع)|اهل‌بیت پیامبر(ص)]]، به بیان فضائل [[امام حسین علیه‌السلام|امام حسین(ع)]] می‌پردازد. وی سپس بیان مصائب شهادت امام حسین(ع) را با این عبارت آغاز می‌کند: چگونه او را در [[کربلا]] با لب تشنه به [[شهادت]] رساندند؛ درحالی که پدرش [[ساقی کوثر|ساقی حوض کوثر]] است و آب [[فرات]]، [[مهریه]] مادرش [[حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها|فاطمه(س)]] بوده است.<ref>علامه امینی، الغدیر، ۱۴۱۶ق، ج۷، ص۲۶-۲۷.</ref> او در ادامه، دفاع [[فهرست اصحاب امام حسین(ع)|اصحاب امام حسین(ع)]] و لحظات شهادت امام(ع) را به نظم کشیده است و پس از آن به [[اسیران کربلا|اسارت خاندان پیامبر(ص)]] می‌پردازد.<ref>علامه امینی، الغدیر، ۱۴۱۶ق، ج۷، ص۲۸.</ref> او سپس وقایع [[قیامت|روز قیامت]] از جمله تظلم‌خواهی حضرت فاطمه(س) را روایت می‌کند و می‌گوید: در روز قیامت فاطمه(س) درحالی وارد [[قیامت|محشر]] می‌شود که دو لباس در بر دارد؛ یکی به واسطه سَمّ تیره، و دیگری با خون رنگین شده است.<ref>علامه امینی، الغدیر، ۱۴۱۶ق، ج۷، ص۲۹.</ref> وی سپس به خوانخواهی [[امام مهدی عجل الله تعالی فرجه|امام مهدی(عج)]] برای جدش امام حسین(ع) اشاره می‌کند و در بخش پایانی، به بیان فضائل دیگر [[امامان شیعه|امامان]] می‌پردازد.<ref>علامه امینی، الغدیر، ۱۴۱۶ق، ج۷، ص۲۹-۳۱.</ref>


==متن و ترجمه==
==متن و ترجمه==

نسخهٔ ‏۱۴ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۱۵

قصیده ابن‌عرندس حِلّی
اطلاعات شعر
نام شعرقصیده ابن‌عَرَندَس
شاعرابن‌عرندس حلی
قالبقصیده
موضوعرثای امام حسین(ع)
زبانعربی
زمان سرایشقرن نُهم
مکانعراق
تعداد ابیات۱۰۳ بیت
کاربردمراسم عزاداری امام حسین(ع)
ترجمهفارسی
منبعالمنتخب طریحی
اشعار مشهور
قصیده لامیه ابوطالبتائیه دعبلدوازده‌بند محتشمهمای رحمتقطعه‌ای از بهشتای اهل حرمبا آل علی هرکه درافتاد ورافتادمکن ای صبح طلوعها علی بشر کیف بشر


قصیده ابن‌عَرَندَس حِلّی قصیده‌ای به زبان عربی در بیان مناقب اهل‌بیت(ع) و رثای شهادت امام حسین(ع) و یارانش که توسط ابن‌عرندس حلی شاعر قرن نهم قمری سروده شده است. این قصیده حاوی ۱۰۳ بیت شعر و مشتمل بر محسنات ادبی و احساسات است. در این قصیده، مصائب شهادت امام حسین(ع) در کربلا، اسارت اهل‌بیت او، تظلم‌خواهی حضرت فاطمه(س) در محشر و خون‌خواهی امام مهدی(عج) را به نظم درآمده است. شاعر در پایان قصیده به بیان فضائل دیگر امامان پرداخته است. این قصیده به فارسی ترجمه شده و شرحی بر آن نوشته شده است.

توصیف و جایگاه

قصیده رائیه ابن‌عرندس، قصیده‌ای در رثای شهادت امام حسین(ع) و اصحابش و بیان مناقب اهل‌بیت(ع) به زبان عربی است.[۱] به‌گفته برخی پژوهشگران در این قصیده که دارای ۱۰۳ بیت شعر است و در آن از مُحَسّنات لفظی و معنوی و صنایع ادبی و بلاغی، استفاده فراوانی شده است و شاعر احساسات و عواطف خود را به خوبی بروز داده است.[۲] می‌گویند اُنس ابن‌عرندس با قرآن موجب شده است که او برای بیان بهتر مقصود خود، از آیات قرآن بهره ببرد.[۳]

بین عوام شیعه مشهور است که اگر در مجلسی این اشعار خوانده شود، امام مهدی(عج) در آن حضور پیدا خواهد کرد.[۴] از این رو در برخی از مجالس عزاداری امام حسین(ع) از این اشعار خوانده می‌شود.[۵] از عبدالزهرا کَعبی نقل شده است هنگام قرائت این اشعار در حرم امام حسین(ع) شاهد حضور سیدی ناشناس بود که در اثنای شعرخوانی به شدت می‌گریست و پس از پایان مجلس دیگر مشاهده نشد.[۶]

شاعر

صالح بن عبدالوهاب بن عرندس حلی مشهور به ابن‌عرندس، متولد اواخر قرن هشتم قمری[۷] از فقیهان شیعه است که تألیفاتی در فقه و اصول فقه دارد. کتاب کشف اللئالی از جمله آثار وی است.[۸] ابن‌عرندس در مدح و رثای اهل‌بیت اشعار بسیاری سروده است.[۹] او را ادیبی ماهر و توانا و شاعری خوش‌قریحه و مسلط به صنایع و فنون ادبی دانسته‌ و علم و تقوا و محبت او به اهل‌بیت پیامبر(ص) را ستوده‌اند.[۱۰] وی را از جمله شُعرایی می‌دانند که اشعار خود را محدود به بیان فضائل اهل‌بیت پیامبر(ص) کرده است.[۱۱]

وفات ابن‌عرندس را در حدود سال ۹۰۰ق یا سال ۸۴۰ق گفته‌اند.[۱۲] قبر او در حله، زیارتگاه شیعیان است.[۱۳]

محتوا

ابن‌عرندس در قصیده رائیه پس از عرض ارادات به اهل‌بیت پیامبر(ص)، به بیان فضائل امام حسین(ع) می‌پردازد. وی سپس بیان مصائب شهادت امام حسین(ع) را با این عبارت آغاز می‌کند: چگونه او را در کربلا با لب تشنه به شهادت رساندند؛ درحالی که پدرش ساقی حوض کوثر است و آب فرات، مهریه مادرش فاطمه(س) بوده است.[۱۴] او در ادامه، دفاع اصحاب امام حسین(ع) و لحظات شهادت امام(ع) را به نظم کشیده است و پس از آن به اسارت خاندان پیامبر(ص) می‌پردازد.[۱۵] او سپس وقایع روز قیامت از جمله تظلم‌خواهی حضرت فاطمه(س) را روایت می‌کند و می‌گوید: در روز قیامت فاطمه(س) درحالی وارد محشر می‌شود که دو لباس در بر دارد؛ یکی به واسطه سَمّ تیره، و دیگری با خون رنگین شده است.[۱۶] وی سپس به خوانخواهی امام مهدی(عج) برای جدش امام حسین(ع) اشاره می‌کند و در بخش پایانی، به بیان فضائل دیگر امامان می‌پردازد.[۱۷]

متن و ترجمه

متن قصیده رائیه ابن‌عرندس حلی:[۱۸]

خطای لوآ در mw.text.lua در خط 25: bad argument #1 to 'match' (string expected, got nil).

الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب الگو:ب

الگو:پایان شعر


چاپ و ترجمه و شرح

قصیده رائیه ابن‌عرندس در کتاب‌هایی همچون الغدیر علامه امینی و المنتخب طریحی ذکر شده است. این قصیده توسط مهدی امین‌فروغی با عنوان فیض روح‌القدس[۲۰] و محمد عظیمی با عنوان اشک ریزان در مصائب سید شهیدان ترجمه و به چاپ رسیده است.[۲۱]

قصیده وصال، ترجمه و شرح قصیده ابن‌عرندس است که انتشارات امیرالعلم آن را چاپ کرده است.[۲۲]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. شیخ‌الرئیس، و خلیفه شوشتری، «بینامتنیت واژگانی و شخصیتی رائیه ابن‌عرندس با قرآن کریم»، ص۱۳۵.
  2. شیخ‌الرئیس، و خلیفه شوشتری، «بینامتنیت واژگانی و شخصیتی رائیه ابن‌عرندس با قرآن کریم»، ص۱۳۶.
  3. شیخ‌الرئیس، و خلیفه شوشتری، «بینامتنیت واژگانی و شخصیتی رائیه ابن‌عرندس با قرآن کریم»، ص۱۴۲.
  4. السماوی، الطلیعه من شعراء الشیعه، ۱۴۲۲ق، ج۱، ص۴۲۰؛ علامه امینی، الغدیر، ۱۴۱۶ق، ج۷، ص۲۴.
  5. علوی، «قصيدة إبن العرندس»، وبسایت مقالات، دروس و آثار سیدمحمد علوی.
  6. غروی، المختار من کلمات الامام المهدی علیه‌السلام، ۱۴۱۴ق، ج۱، ص۴۲۱-۴۲۲.
  7. قزوینی، کتاب المزار، ۱۴۲۶ق، ص۲۳۱.
  8. جمعی از نویسندگان، موسوعه طبقات الفقهاء، ۱۳۷۶ش، ج۹، ص۱۱۲-۱۱۳.
  9. علامه امینی، الغدیر، ۱۴۱۶ق، ج۷، ص۲۴-۲۵؛ الیعقوبی، البابلیات، ۱۳۷۰ق، ج۱، ص۱۴۴.
  10. شیخ‌الرئیس، و خلیفه شوشتری، «بینامتنیت واژگانی و شخصیتی رائیه ابن‌عرندس با قرآن کریم»، ص۱۳۶.
  11. السماوی، الطلیعه من شعراء الشیعه، ۱۴۲۲ق، ج۱، ص۴۲۰؛ الیعقوبی، البابلیات، ۱۳۷۰ق، ج۱، ص۱۴۴.
  12. الیعقوبی، البابلیات، ۱۳۷۰ق، ج۱، ص۱۴۷.
  13. علامه امینی، الغدیر، ۱۴۱۶ق، ج۷، ص۲۴-۲۵؛ امین، اعیان الشیعه، ۱۳۶۸ش، ج۷، ص۳۷۵.
  14. علامه امینی، الغدیر، ۱۴۱۶ق، ج۷، ص۲۶-۲۷.
  15. علامه امینی، الغدیر، ۱۴۱۶ق، ج۷، ص۲۸.
  16. علامه امینی، الغدیر، ۱۴۱۶ق، ج۷، ص۲۹.
  17. علامه امینی، الغدیر، ۱۴۱۶ق، ج۷، ص۲۹-۳۱.
  18. الطریحی النجفی، الفخری (المنتخب للطریحی)، ۱۴۲۸ق، ج۲، ص۳۲۳-۳۲۷.
  19. «شعر زیبای ابن‌عرندس حلی در مدح اهل بیت(ع)»، وبگاه اکمال.
  20. شیخ‌الرئیس، و خلیفه شوشتری، «بینامتنیت واژگانی و شخصیتی رائیه ابن‌عرندس با قرآن کریم»، ص۱۳۷.
  21. «دمعه العینین فی رثاء الحسین (ع): اشک‌ریزان در مصائب سید شهیدان ترجمه قصیده رائیه ابن‌عرندس حلی»، خانه کتاب و ادبیات ایران.
  22. «قصیده وصال»، وبگاه کتابخانه مؤسسه امام خمینی.

منابع

  • السماوی، محمد، الطلیعه من شعراء الشیعه، بیروت، دار المورخ العربی، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.
  • الطریحی النجفی، فخرالدین، الفخری (المنتخب للطریحی)، بیروت، مؤسسه التاریخ العربی، چاپ اول، ۱۴۲۸ق.
  • الیعقوبی، محمدعلی، البابلیات، نجف، مطبعه الزهراء، ۱۳۷۰ق.
  • امین، سید محسن، اعیان الشیعه، بیروت، دار التعارف للمطبوعات، ۱۳۶۸ش.
  • جمعی از نویسندگان، موسوعه طبقات الفقهاء، قم، مؤسسه امام صادق، ۱۳۷۶ش.
  • «دمعه العینین فی رثاء الحسین (ع): اشک‌ریزان در مصائب سید شهیدان ترجمه قصیده رائیه ابن‌عرندس حلی»، خانه کتاب و ادبیات ایران، تاریخ بازدید: ۱۱ تیر ۱۴۰۲ش.
  • «شعر زیبای ابن‌عرندس حلی در مدح اهل بیت(ع)»، وبگاه اکمال، تاریخ بازدید: ۱۲ تیر ۱۴۰۲ش.
  • شیخ‌الرئیس، علی، و خلیفه شوشتری، محمدابراهیم، «بینامتنیت واژگانی و شخصیتی رائیه ابن‌عرندس با قرآن کریم»، مجله ادب عربی، شماره۲، تیر ۱۳۹۹ش.
  • علامه امینی، عبدالحسین، الغدیر، قم، مرکز الغدیر للدراسات الاسلامیه، چاپ اول، ۱۴۱۶ق.
  • علوی، سیدمحمد، «قصيدة إبن العرندس»، وبسایت مقالات، دروس و آثار سیدمحمد علوی، تاریخ بازدید: ۱۷ تیر ۱۴۰۲ش.
  • غروی، محمد، المختار من کلمات الامام المهدی علیه‌السلام، قم، مهر، چاپ اول، ۱۴۱۴ق.
  • قزوینی، سید مهدی، کتاب المزار، تحقیق جودت قزوینی، بیروت، دار الرافدین، چاپ اول، ۱۴۲۶ق.
  • «قصیده وصال»، وبگاه کتابخانه مؤسسه امام خمینی، تاریخ بازدید: ۱۲ تیر ۱۴۰۲ش.

پیوند به بیرون