مقاله قابل قبول
استناد ناقص

ای اهل حرم میر و علمدار نیامد

از ویکی شیعه
ای اهل حرم میر و علمدار نیامد
اطلاعات شعر
نام شعر ای اهل حرم
شاعر نامشخص
موضوع عزاداری برای حضرت عباس(ع)
مناسبت تاسوعا و عاشورا
زبان فارسی
زمان سرایش ؟
تعداد ابیات ۲۲
اشعار مشهور

قصیده لامیه ابوطالبتائیه دعبلدوازده‌بند محتشمهمای رحمتقطعه‌ای از بهشتای اهل حرمبا آل علی هرکه درافتاد ورافتادمکن ای صبح طلوعها علی بشر کیف بشر


ای اهل حرم میر و علمدار نیامد بخشی از یک شعر معروف که شیعیان ایرانی در شب و روز تاسوعا و در مراسم عزاداری برای حضرت عباس(ع) می‌خوانند.[۱] این شعر مفصل است ولی دو بند اول به صورت دو دمه در هیئت‌های عزاداری تکرار می‌شود. سراینده این شعر مشخص نیست و منبع مکتوبی در این زمینه وجود ندارد. [۲] به گفته یکی از پژوهشگران آثار آیینی درباره این شعر دو روایت شفاهی وجود دارد که یکی آن را سروده حاج مرزوق، مداح عراقی‌الاصل ساکن تهران می‌داند و دیگری آن را از سروده‌های حاج اکبر ناظم.[۳] و بنابر نقلی دیگر این شعر سروده میرزا عبدالله خداداد از نوحه‌سرایان تهرانی است که با تخلص «دیوانه» شعر می‌سرود.[۴] زمان دقیق سرودن این شعر مشخص نیست.

متن کامل این شعر چنین است:

ای اهل حرم میر و علمدار نیامد علمدار نیامد. علمدار نیامد
سقای حسین سید و سالار نیامد علمدار نیامد. علمدار نیامد
از خیمه رسد واعطشا از لب طفلان در علقمه شد کشته عمو با لب عطشان
دستی که زده بوسه بر آن ساقی کوثر با نیزه و شمشیر جدا گشته ز پیکر
رخصت بده از داغ شقایق بنویسم از بغض گلوگیر دقایق بنویسم
می خواهم از آن ساقی عاشق بنویسم نم نم به خروش آیم و هق هق بنویسم
دل خون شد و از معرکه دلدار نیامد ای اهل حرم میر و علمدار نیامد
در هر قدمت هر نفست جلوۀ ذات است وصف تو فراتر ز شعور کلمات است
در حسرت لب‌های تو لب‌های فرات است عالم همه از این همه ایثار تو مات است
از علقمه با دیدۀ خونبار نیامد ای اهل حرم میر و علمدار نیامد
سقا تویی و اهل حرم چشم به راهت دل‌ها همه مست رجزگاه به گاهت
هرچند تو بودی و عطش بود و جراحت دلواپس طفلان حرم بود نگاهت
سقای ادب جلوۀ ایثار نیامد ای اهل حرم میر و علمدار نیامد
افتاد نگاه تو به مهتاب دلش ریخت وقتی به دل آب زدی آب دلش ریخت
فرق تو شکوفا شد و ارباب دلش ریخت با سجدۀ خونین تو محراب دلش ریخت
صد حیف که آن یار وفادار نیامد ای اهل حرم میر و علمدار نیامد
انگار که در علقمه غوغا شده آری خونبارترین واقعه برپا شده آری
در بزم جنون نوبت سقا شده آری دیگر پسر فاطمه تنها شده آری
این قافله را قافله سالار نیامد ای اهل حرم میر و علمدار نیامد
ای علقمه از عطر تو لبریز برادر ای قصه‌ی دست تو غم‌انگیز برادر
بعد از تو بهارم شده پاییز برادر برخیز حسین آمده برخیز برادر
عباس‌ترین حیدر کرار نیامد ای اهل حرم میر و علمدار نیامد

به گفته حسن رشیدی از مداحان تهرانی، در اصل شعر در مصرع دوم گفته شده بود که سقای حرم سید و سالار نیامد ولی بعدها با تکرارها مردم کلمه حسین جایگزین حرم شده است.[۵] زمان دقیق سرودن این شعر مشخص نیست.

جستارهای وابسته

پانویس

منابع

  • خدا توی این مداحی‌ها نیست، روزنامه صبح نو، تاریخ انشار: یکشنبه، ۲ مهر ۱۳۹۶ش.
  • روزنامه جام‌جم، شماره ۵۴۷۴، ۱۴ شهریور ۱۳۹۸ش.
  • سایت رجا نیوز. ۶ آذر ۱۳۹۲. تاریخ مرور ۲ آبان ۱۳۹۷ش.