الخرائج و الجرائح (کتاب)

از ويکی شيعه
(تغییرمسیر از الخرائج و الجرائح)
پرش به: ناوبری، جستجو
الخرائج و الجرائح
الخرائج و الجرائح .jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: سعید بن هبة الله قطب الدین راوندی ، متوفای ۵۷۳ هجری
تاریخ نگارش: قرن ششم
موضوع: کلام نقلی در معجزات
زبان: عربی
ناشر: مؤسسة امام مهدی
تاریخ نشر: ۱۴۰۹ ق
مجموعه: ۳ مجلد

الخرائج و الجرائح کتابی در ذکر معجزات پیامبر(ص) و ائمه(ع) نوشته سعید بن هِبة‌ُالله مشهور به قطب الدین راوندی، متوفای ۵۷۳ق است.

مؤلف

نوشتار اصلی: قطب الدین راوندی

قطب‌الدین ابوالحسین سعید بن عبدالله بن حسین بن هبةالله راوندی کاشانی (م ۵۷۳ق) معروف به «قطب راوندی»، محدث، مفسر، متکلم، فقیه، فیلسوف و مورخ شیعه در قرن ششم هجری و از شاگردان فضل بن حسن طبرسی (صاحب تفسیر مجمع البیان و پدر خواجه نصیر الدین طوسی است. وی تألیفات بسیاری دارد که معروف‌ترین آ‌ن‌ها الخرائج و الجرائح است. ابن شهر آشوب مازندرانی و شیخ منتجب الدین رازی از مشهورترین شاگردان او هستند.

علت نام گذاری

چنانکه از مقدمه کتاب برمی‌آید، مراد از خرائج و جرائح، معجزاتی است که از جانب معصومان صادر و خارج شده و اخباری که این معجزات را گزارش می‌کنند، از اعتبار کافی برخوردارند. او در مقدمه تصریح کرده است: «لأن معجزاتهم التی خرجت علی أیدیهم مصححة لدعاویهم لأنها تکسب المدعی صدق قوله.»

ویژگی‌ها

  • انواع مختلف معجزات کلامی و غیر کلامی در این کتاب آمده و به یک نوع اکتفا نشده است.
  • در ذکر روایات به قدر نیاز اکتفا شده و مقدمات و توضیحات غیرمرتبط با مطلب اصلی حذف گشته‌اند.

ساختار

مؤلف، همچنان که در مقدمه کتاب بیان کرده، کتاب خود را بدین ترتیب منظم کرده:

  1. مقدمه، شامل توضیحاتی پیرامون معجزه و انگیزه نگارش آن و فهرست ابواب کتاب.
  2. ابواب کتاب شامل پانزده باب، ۱۳ باب در معجزات پیامبر و ائمه دوازده‎گانه، یک باب در دلائل بر صحت ادعای نبوت پیامبر(ص) و ائمه (ع) و باب دیگر شامل دلائل قرآنی بر امامت دوازده امام.
  3. ملحقات کتاب شامل:
  • نوادر المعجزات، که کتابی روایی صرف است و هیچ بحث کلامی و... ندارد.
  • الموازاة بین معجزات نبینا صلی الله علیه و آله و أوصیائه علیهم السلام، و معجزات الأنبیاء المتقدمین، (برابری معجزات پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله با بقیه پیامبران).
  • کتاب امّ المعجزات، که بحثی مفصل در وجوه مختلف اعجاز قرآن دارد و شبهات مختلف را در مورد قرآن مطرح کرده و جواب داده است.
  • کتاب الفرق بین الحیل و المعجزات که راه تشخیص معجزه را از شعبده و... بیان کرده.
  • کتاب علامات و مراتب نبینا و أوصیائه صلوات الله علیهم أجمعین
  • در اواخر کتاب هم بحثی در علائم ظهور امام عصر عج دارد و علائم قبل از ظهور و هنگام ظهور را جداگانه بیان نموده است.

ترجمه

«ج‍ل‍وه‌ه‍ای‌ اع‍ج‍از م‍ع‍ص‍وم‍ی‍ن‌»، ترجمه «الخرائج و الجرائح»

از کتاب «الخرائج و الجرائح» دو ترجمه فارسی وجود دارد:

  • «کفایة المؤمنین فی معجزات الأئمة المعصومین»، ترجمه شده توسط علامه محمد شریف خادم (نسخه خطی).
  • «جلوه‌های اعجاز معصومین(ع)» ترجمه به‌وسیله غلام حسن محرمی با همکاری مجتبی طبری فراهانی (قم: انتشارات اسلامی‫، ۱۳۷۶ش).

چاپ

چاپ‌های مختلف «الخرائج و الجرائح» از این قرار است:

  • در سال ۱۳۰۱ق همراه با کتاب‌های کفایة الأثر و اربعین (تألیفعلامه مجلسی) چاپ شده است. در این چاپ، سید محمد باقر موحد ابطحی مقدمه مفصلی درباره زندگی‌نامه مؤلف و کتاب نگاشته است. تحقیق کتاب نیز بر عهده او بوده که تمام روایات و آیات قرآن را استخراج کرده و چون این کتاب از مصادر بِحارُ الانوار بوده، متن کتاب را نیز با منقولات علامه مجلسی در بحار تطبیق داده است. همچنین توضیح و تفسیر کلمات مشکل را ضمیمه و نسخه بدل‌های کتاب را نیز در پاورقی آورده است. در پایان هر جلد، فهرست مطالب و در پایان جلد سوم، فهرست‌های متنوع ده‌گانه‌ای ذکر شده است.
  • در سال ۱۳۰۵ق به صورت چاپ سنگی، با کتابت علی بن مؤمن طالقانی، توسط دارالطباعه نایب ابراهیم منتشر شده است.
  • در سال ۱۴۰۹ق در سه جلد، به زبان عربی، توسط مؤسسة امام مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف ) در قم به چاپ رسیده است.

پیوند به بیرون