الشجرة المبارکة فی انساب الطالبیة (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
الشجرة المبارکة فی انساب الطالبیة
کتاب الشجرة المبارکه.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: فخر رازی (متوفای ۶۰۶ ق)
موضوع: انساب، امیرمؤمنان
سبک: نسب‌شناسی
زبان: عربی
مجموعه: ۱ جلد
اطلاعات نشر
ناشر: مکتبة آیةالله المرعشی النجفی
تاریخ نشر: ۱۴۱۹ ق

ألشّجَرَةُ المُبارَکة فی أنسابِ الطّالِبیة، کتابی به زبان عربی درباره انساب آل ابی طالب، به خصوص تبارنامه فرزندان و اعقاب امیرمؤمنان علی (ع) به زبان عربی. نویسنده اثر را فخرالدین رازی (م.۶۰۶ ق) دانسته‌اند؛ هر چند برخی با این قول مخالفند.

درباره مؤلف

نوشتار اصلی: فخرالدین رازی

فخرالدین ابوعبدالله محمّد بن عمر بن حسین رازی شافعی، مشهور به فخر رازی، عالم، فیلسوف، متکلم و مفسر مشهور قرآن کریم، در سال ۵۴۴ق به دنیا آمد. او در موضوعات مختلفی از خود آثاری بر جای گذاشته که مشهورترین آن، تفسیر کبیر است. وی در ذی الحجه سال ۶۰۶ق درگذشت.[۱]

انتساب کتاب

برخی از محققان معاصر، در انتساب شجرة المبارکة به فخر رازی تشکیک کرده و این کتاب را از او ندانسته‌اند.[۲]

محتوای کتاب

مؤلف در ابتدا از فرزندان علی(ع)، از حضرت فاطمه(س) و از دیگر همسران حضرت علی یعنی خولة بنت قیس، ام البنین و صهباء تغلبیة نام می‌برد و پس از آن اعقاب امام حسن (ع) و نیز اعقاب آنان را نسل به نسل معرفی می‌کند.

در بخشی دیگر به معرفی نسب اولاد امام حسین (ع) که همان ائمه طاهرین (ع) هستند پرداخته و از اعقاب جعفر کذّاب، موسی مبرقع، اسماعیل پسر امام صادق (ع)، اعقاب زید شهید و اعقاب محمد دیباج نیز یاد می‌شود.

در بخش بعدی، نسب‌نامه فرزندان محمد بن حنفیه ذکر شده و در بخش دیگر به نسب فرزندان قمر بنی هاشم، ابوالفضل العباس(ع) پرداخته می‌شود. مؤلف در ادامه از نسب اولاد جعفر بن ابی طالب و نسب عقیل بن ابی طالب نیز یاد می‌کند.

در پایان نیز، فهرستی از اَعلامِ مرد صاحب نسب و نیز فهرستی از اعلام زنان ایشان، فهرستی از القاب ایشان و همچنین فهرستی از اماکن و بقاع که در متن کتاب آمده ارائه شده است.[۳]

تحقیق و چاپ

کتاب الشجرة المبارکة در سال ۱۴۰۹ق به کوشش آقای سید مهدی رجایی، و به وسیله کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی در قم و منتشر گردید.

پانویس

  1. فخر رازی، الشجرة المبارکة، ۱۴۱۹ق، ص۹-۱۱.
  2. حسن انصاری، دشواره کتاب الشجرة المبارکة منسوب به فخر رازی: بررسی احتمالات گوناگون.
  3. فخر رازی، الشجرة المبارکة، ۱۴۱۹ق، به نقل از مقدمه و فهرست کتاب.

منابع

  • فخر رازی، محمد بن عمر، الشجرة المبارکة فی أنساب الطالبیة، قم، مکتبة آیةالله المرعشی النجفی، ۱۴۱۹ق.
  • کتاب شناخت سیره معصومان، مرکز تحقیقات رایانه‌ای علوم اسلامی نور.