مقاله ضعیف
رده ناقص
عدم رعایت شیوه‌نامه ارجاع
کپی‌کاری از منابع مردود
استناد ناقص
شناسه ارزیابی نشده
عدم جامعیت
نیازمند خلاصه‌سازی

علائم ظهور

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
اعتقادات شیعه
‌خداشناسی
توحید توحید ذاتیتوحید صفاتیتوحید افعالیتوحید عبادیصفات ذات و صفات فعل
فروع توسلشفاعتتبرک
عدل (افعال الهی)
حُسن و قُبحبداءامر بین الامرین
نبوت
خاتمیتپیامبر اسلاماعجازعدم تحریف قرآن
امامت
باورها عصمتولایت تكوینیعلم غیبخلیفة اللهغیبتمهدویتانتظار فرجظهور • رجعت
امامان
معاد
برزخمعاد جسمانیحشرصراطتطایر کتبمیزان
مسائل برجسته
اهل بیتچهارده معصومتقیهمرجعیتولایت فقیه

علائم ظهور یا نشانه‌های ظهور، رخدادهایی که بر اساس احادیث معصومان(ع)، قبل و یا در آستانه ظهور امام مهدی(ع) ‏ پدید می‌آید. از جمله این رخدادها صیحه آسمانی، خروج سفیانی و قیام یمانی است.

رابطه نشانه‌های ظهور با اشراط الساعة

در منابع دینی، قیام امام مهدی‏ (ع)، از نشانه‌های برپایی قیامت شمرده شده است. از این رو تعدادی از نشانه‏‌های ظهور، نشانه‏‌های قیامت هم شمرده می‌شود که از آن به اشراط الساعة تعبیر می‌شود.

در منابع دینی، رخدادهای طبیعی و غیرطبیعی و دگرگونی‏‌های سیاسی و اجتماعی فراوانی به عنوان نشانه‏‌های ظهور یاد شده است که درجه اعتبار و درستی همه آنها یکسان نیست. برخی از این روایات در منابع معتبر آمده و از جهت سند و دلالت محکم است. بعضی در کتاب‏‌های غیرمعتبر و به وسیله افراد غیرموثق یاد شده است. برخی از این نشانه‌ها، تنها نشانه ظهور، و بعضی، هم نشانه ظهور و هم نشانه برپایی قیامت‌اند.

نشانه‏‌های حتمی و غیرحتمی

منظور از «نشانه‏‌های حتمی» - در مقابل نشانه‏‌های غیرحتمی - آن است که پدیدار شدن آنها - بدون هیچ قید و شرطی - قطعی و الزامی خواهد بود؛ به گونه‏‌ای که تا آنها واقع نگردد، حضرت مهدی ‏(ع) ظهور نخواهد کرد. با این حال، حتمی و قطعی بودن وقوع این نشانه‌‏ها، به این معنا نیست که پدید نیامدن آنها محال است؛ بلکه به حسب فراهم بودن شرایط و مقتضیات و نبودن بازدارنده‏‌ها، پدید آمدن آنها - اگر خداوند اراده کند - قطعی خواهد بود.از روایات، حتمی بودن نشانه‏‌های پنج‌گانه ذیل استفاده می‌‏شود: خروج سفیانی، قیام یمانی، صیحه آسمانی ، قتل نفس زکیه و خسف بیداء. امام صادق ‏(ع) می‌‏فرماید: «پنج امر قبل از قیام قائم از نشانه‏‌ها است: صیحه آسمانی، خروج سفیانی، خسف در بیداء، خروج یمانی و قتل نفس زکیه».[۱]

در برابر نشانه‏‌های حتمی، نشانه‏‌های غیر حتمی قرار دارد؛ یعنی، مقید و مشروط به اموری است که در صورت تحقق آنها، به عنوان نشانه پدید می‌آید. به عبارت دیگر نشانه‏‌های غیرحتمی شاید پدید آید و شاید پدید نیاید و امام زمان‏ (ع) ظهور کند. بعضی از نشانه‏ هایی که به حتمی بودن آنها تصریح نشده، از این قرار است:

  • مرگ و میرها
  • زلزله‏ ها
  • جنگ‏ها و آشوب‏های فراگیر
  • خسوف و کسوف نابهنگام
  • بارش باران‏های فراوان و..

نشانه‏‌های متصل‏ و غیرمتصل به ظهور

بر اساس بعضی از روایات ، تعدادی از نشانه‏‌های ظهور، متصل به آن خواهد بود؛ به گونه‏‌ای که بین آنها و ظهور حضرت مهدی‏(عج) فاصله زیادی نیست. البته اینکه فاصله آن نشانه‏‌ها تا ظهور چه مدت و یا چند روز است، به طور دقیق روشن نیست. در مقابل نشانه ‏های غیرمتصل است که در طول تاریخ در دوران غیبت کبرا، اتفاق افتاده و خواهد افتاد.

نشانه‏‌های غیرعادی

تحقق نشانه‏‌های ظهور - همچون واقع شدن سایر پدیده‏‌ها - به روال طبیعی و عادی است؛ ولی پیشگویی برخی از آنها، به گونه‏‌ای در روایات بازتاب یافته که به نظر می‌‏رسد، رخ دادن آنها به طور عادی غیرممکن است و تحقق آنها به صورت غیرطبیعی در چهار چوب معجزه خواهد بود؛ مثلاً طلوع خورشید از مغرب و صیحۀ آسمانی، اگر همان معنای ظاهری آنها مقصود باشد، باید به صورت معجزه رخ دهد؛ زیرا پدیدار شدن چنین اموری، عادتاً ممکن نیست.

جستارهای وابسته

پانویس

  1. شیخ صدوق؛ کمال الدین و تمام النعمة، ج۲، ص۶۵۰.

منابع

  • شیخ صدوق؛ کمال الدین و تمام النعمه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۵۹ق.
  • شیخ مفید؛ الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، قم، کنگره شیخ مفید، ۱۴۱۳ق.

پیوند به بیرون