حیات القلوب (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
حیاة القلوب
کتاب حیات القلوب.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: علامه مجلسی (متوفای ۱۱۱۰ ق)
موضوع: پیامبر اکرم(ص)، امامت
سبک: روایی
زبان: فارسی
مجموعه: ۵ جلد
اطلاعات نشر
ناشر: سرور
تاریخ نشر: ۱۳۸۴ ش

حَیاتُ القُلوب کتابی به زبان فارسی نوشته محمد باقر مجلسی (درگذشت ۱۱۱۰ق) عالم شیعی قرن ۱۱و ۱۲ است. این کتاب در برگیرنده سرگذشت مفصل انبیای الهی، تاریخ زندگانی پیامبر اسلام(ص) و امامان شیعه(ع) است. مجلسی در این کتاب به نبوت عامه، خلافت بلافصل امام علی(ع)، وجوب وجود امام، منصوب بودن و عصمت نیز پرداخته است. حیات القلوب به روش نقلی و عقلی و با بهره‌گیری از روایات نگاشته شده است.

موضوع کتاب

این کتاب دربردارنده قصه‌های انبیاء(ع) و جانشینان آنان و بعضی از قصص مذکور در قرآن و سنت رسول اکرم(ص) و وقایع مربوط به عصر بعثت و قبل از آن و همچنین بعد از بعثت تا هجرت و از هجرت تا رحلت و نیز مسئله امام‌شناسی و وجوب وجود ائمّه(ع) و آیات درباره امامت است.

انگیزه تألیف

علامه مجلسی در مقدمه کتاب، انگیزه خود را از نگاشتن این کتاب، ارائه کتابی جامع و همه جانبه در زمینه تاریخ زندگی رسول اکرم(ص)، سیره و اخلاق و معجزات و احوال و سرگذشت جنگ‌های پیامبر و نیز دلایل امامت و خلافت امامان شیعه و اخلاق و آداب پسندیده امامان و حضرت فاطمه(س) بیان کرده است.

البته تنها این مسئله انگیزه این نگارش نبوده است. بلکه از آنجا که بیشتر کتاب‌هایی که در این موضوع تا آن زمان به زبان فارسی نگاشته شده بود، بیشتر به روایاتی پرداخته شده بود که از کتابهای اهل سنت بود، احادیثی که بدون توجه به صحت یا عدم صحت سند یا محتوای آن گردآوری شده بود و تهمت‌ها و نسبتهای ناروایی به پیامبران عظیم القدر و اوصیای ایشان می‌داد، مجلسی لازم دید کتابی بنویسد که روایات آن از اصحاب امامان شیعه باشد تا از این نقیصه دور باشد.[۱]

ساختار و محتوای کتاب

این کتاب توسط علامه مجلسی در سه جلد نگاشته شده و با تحقیقات سید علی امامیان در قالب ۵ جلد و در ابواب و فصول متعددی منتشر شده است:

۱) جلد اول: امور و احوالی که در میان جمیع پیغمبران و اوصیای ایشان مشترک است.

۲) جلد دوم:

۳) جلد سوم:

  • نسب شریف و خلقت با کرامت حضرت محمد(ص)
  • بشارات به پیامبر اسلام توسط انبیاء و اوصیاء(ع)
  • ولادت شریف حضرت سید البشر(ص)
  • احوال شریف آن حضرت در ایام کودکی تا زمان بعثت
  • فضایل حضرت خدیجه و کیفیت ازدواج حضرت محمد(ص) با او
  • اسامی و نقش انگشتر و نام مرکب‌ها و اسلحه و آنچه به آن حضرت منسوب بوده است
  • خلقت با برکت و شمایل کثیرة الفضائل آن حضرت
  • اخلاق حمیده و اطوار پسندیده آن حضرت
  • قلیلی از مناقب و فضایل و خصایص آن حضرت
  • وجوب اطاعت و محبت و ولایت و نهی از مخالفت آن حضرت
  • وجوب تعظیم و توقیر و آداب معاشرت آن جناب
  • عصمت آن حضرت از گناه و سهو و نسیان
  • وفور علم آن حضرت اعجاز قرآن مجید
  • نظیر معجزات جمیع پیغمبران از آن حضرت به ظهور آمده است
  • معجزاتی است که متعلق است به اجرام سماویه و آثار علویه
  • معجزه‌ای چند از آن حضرت در جمادات و نباتات
  • معجزاتی در حیوانات استجابت دعای آن حضرت در زنده کردن مردگان و سخن گفتن با ایشان و شفای بیماران و غیر اینها
  • معجزاتی در کفایت شرّ دشمنان
  • معجزات آن حضرت در مستولی شدن بر شیاطین و جنّیان، و ایمان آوردن بعضی از ایشان و خبر دادن ایشان به نبوّت آن حضرت
  • معجزات و خبر دادن از عالم غیب
  • مبعوث گردیدن آن حضرت به رسالت و مشقّت‌های آن جناب از جفاکاران امّت و کیفیت نزول وحی بر آن حضرت
  • کیفیت معراج پیغمبر اکرم(ص)
  • هجرت حبشه
  • شعب ابی طالب و بیرون آمدن از شعب و بیعت کردن انصار، و رحلت ابو طالب و خدیجه(س) و سایر احوال آن حضرت تا اراده هجرت کردن بسوی مدینه

۴) جلد چهارم:

۵) جلد پنجم:

  • وجوب وجود امام(ع) در هر عصر
  • آیاتی که در شأن ائمه(ع) مجملا نازل شده.[۲]

پانویس

  1. مجلسی، حیات القلوب، ۱۳۸۴ ش، ج۱، ص۲۹.
  2. کتابخانه دیجیتال نور.

منابع

  • مجلسی، محمدباقر، حیاة القلوب، قم، سرور، ۱۳۸۴ ش.
  • کتاب شناخت سیره معصومان، مرکز تحقیقات رایانه‌ای علوم اسلامی نور.

پیوند به بیرون