آیه ۳۳ سوره آلعمران
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| واقع در سوره | آلعمران |
| شماره آیه | ۳۳ |
| جزء | ۳ |
| اطلاعات محتوایی | |
| مکان نزول | مدینه |
| درباره | معرفی برگزیدگانی که پیروی از آنان واجب است. |
| آیات مرتبط | آیه ۳۲ سوره آلعمران • آیه ۳۴ سوره آلعمران |
آیه ۳۳ سوره آلعمران سرآغازی برای بیان سرگذشت عیسی بن مریم است[۱] و به مقامات اجداد وی اشاره دارد. [۲]در این آیه، علاوهبر آدم(ع)، به تمام پیامبران اولوالعزم اشاره شده و رسالت آنها جهانی معرفی گردیده است.[۳]
نام نوح(ع) به صراحت ذکر شده و آل ابراهیم شامل خود او، موسی(ع)، عیسی(ع) و پیامبر اکرم(ص) میشود.[۴] ذکر آل عمران نیز اشارهای مجدد به مریم و عیسی است که مقدمهای برای شرح حال آنان در آیات بعدی میباشد. از آنجا که در آیه ۳۲ سوره آلعمران دستور اطاعت از رسول داده شده، در این آیه دلیل آن بیان میشود که برگزیدگی این پیامبران به دلیل علم، ایمان و عصمت آنان بوده است.[۵]
﴿إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ ٣٣﴾ [آل عمران:33] ﴿به یقین خداوند آدم و نوح و خاندان ابراهیم و خاندان عمران را بر مردم جهان برتری دادهاست ٣٣﴾
از امام باقر(ع) روایت شده که با اشاره به آیه ۳۳ سوره آلعمران گفته است: «ما از آن برگزیدگان و باقی مانده آن عترت هستیم.»[۶] همچنین بنابر روایات رسیده از اهلبیت، برای عصمت انبیاء و امامان به این آیه استدلال شده است؛ زیرا خداوند افراد گنهکار وآلوده به کفر و فسق را هرگز برنمیگزیند. [۷]
به گفته محمدحسین طباطبایی، کلمه اصطفی، با توجه به تعبیر «علی العالمین» در آخر آیه، به معنای گزینش و تقدم آنها بر دیگران است. به نظر وی اینجا معنی خالصسازی و پیرایش آنها از امور آلودهکننده مراد نیست.[۸] بر این اساس آدم اولین خلیفه انسانی در روی زمین، اولین کسی که باب توبه به روی وی گشوده شد و اولین کسی که دین برای وی تشریع گردید، برگزیده خداوند بر دیگران است.[۹] همچنین نوح اولین پیامبر از پیامبران اولوالعزم از برگزیدگان بر سایر انسانها است.[۱۰]
آل ابراهیم اشاره به انسانهای پاک از ذریه ابراهیم از قبیل اسحاق، اسماعیل، یعقوب، داود، سلیمان، یونس، زکریا، یحیی، عیسی[۱۱] و برترین آنها حضرت محمد(ص) و بستگان پاک آنها دارد.[۱۲] برخی نیز گفتهاند منظور از آل ابراهیم مؤمنان متمسک به دین ابراهیم یعنی اسلام است.[۱۳] از جانب دیگر گفته شده که آل ابراهیم و آلعمران به تمام دودمان آنها دلالت ندارد؛ زیرا ممکن است در بین آنها افراد کافر نیز وجود داشته باشد.[۱۴]
مکارم شیرازی معتقد است که در این آیه، عمران اشاره به پدر مریم دارد و نه پدر موسی، زیرا در قرآن هر جا نام عمران آمده، منظور پدر مریم است.[۱۵] واژه آل از اهل گرفته شده است، اما تفاوتش این است که آل برای دودمان افراد سرشناس و شریف به کار میرود، درحالیکه اهل میتواند به انسانها و حتی زمان و مکان اشاره داشته باشد.[۱۶]
بهنظر محسن قرائتی نام سوره آلعمران از محتوای همین آیه و آیه ۳۵ گرفته شده است.[۱۷] با توجه به اینکه آیه ۳۴ همین سوره پیوندی نزدیک محتوایی با آیه ۳۳ دارد، تعدادی از مفسران مثل محمدحسین طباطبایی، ناصر مکارم شیرازی و فضل بن حسن طبرسی هردو آیه را یکجا تفسیر کردهاند.[۱۸]
پانویس
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۳ق، ج۳، ص۱۶۴.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۸۰ش، ج۲، ص۵۱۷.
- ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۷۵ش، ج۱، ص۵۰۱. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۸۰ش، ج۲، ص۵۱۷.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۸۰ش، ج۲، ص۵۱۷.
- ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۷۵ش، ج۱، ص۴۶۱.
- ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۷۵ش، ج۱، ص۵۰۰.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۸۰ش، ج۲، ص۵۲۰.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۳ق، ج۳، ص۱۶۶.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۳ق، ج۳، ص۱۶۶.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۳ق، ج۳، ص۱۶۶.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۰۸ق، ج۱، ص۷۳۴.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۳ق، ج۳، ص۱۶۶.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۰۸ق، ج۱، ص۷۳۴.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۸۰ش، ج۲، ص۵۲۰.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۸۰ش، ج۲، ص۵۲۰
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۸۰ش، ج۲، ص۵۲۰.
- ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۷۵ش، ج۱، ص۴۶۱.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۳ق، ج۳، ص۱۶۴. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۸۰ش، ج۲، ص۵۱۷. طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۰۸ق، ج۱، ص۷۳۴.
منابع
- قرائتی، حسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درسهای از قرآن، چاپ اول، ۱۳۸۸ش.
- طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القران، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات، چاپ سوم، ۱۳۹۳ق.
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القران، بیروت، دارالمعرفة لطباعة و النشر، چاپ دوم، ۱۴۰۸ق.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ چهل و یکم، ۱۳۸۰ش.