صفا و مروه
| نام | صفا و مروه |
|---|---|
| کشور | عربستان سعودی |
| استان | استان مکه |
| شهرستان | مکه |
| بخش | مسجدالحرام (مسعی) |
| اطلاعات اثر | |
| نام محلی | الصفا والمروة |
| نوع بنا | دو کوه |
| سالهای مرمت | ۱۳۷۴ش (توسعه مسیر سعی) |
| کاربری | محل سعی در حج و عمره |
| کاربری کنونی | محل انجام سعی زائران |
| دیرینگی | بر پایه روایات، از زمان هبوط آدم(ع) و حوا |
| اطلاعات بازدید | |
| امکان بازدید | دارد |
صَفا و مَرْوه دو کوه کمارتفاع در ضلع شرقی مسجدالحرام و در محلّی به نام «مسعی» هستند که با فاصلهای حدود ۳۹۵ متر روبهروی یکدیگر قرار گرفتهاند.[۱] صفا در جنوب شرقی مسجدالحرام و در دامنه کوه ابوقبیس واقع شده[۲] و مروه در شمال شرقی مسجدالحرام و دامنه کوه قعیقعان قرار دارد.[۳]
بر پایه روایات اسلامی، پیشینه صفا و مروه به هبوط آدم(ع) و حوا بازمیگردد.[۴] در روایتی از امام صادق(ع)، نامگذاری صفا به فرود آمدن آدم(ع) بر این کوه و لقب «صفوةالله» (برگزیده خدا) و نامگذاری مروه به فرود آمدن حوا(س) و واژه «مرأه» (زن) نسبت داده شده است.[۵] همچنین، هاجر همسر ابراهیم(ع)، در جستوجوی آب برای اسماعیل، هفت بار میان این دو کوه رفتوآمد کرد و این عمل بعدها به یکی از مناسک حج تبدیل شد؛ رسمی که حتی در دوره جاهلیت نیز رواج داشت.[۶] به گفته مورخان، در آن دوران بر فراز هر یک از این دو کوه بتی قرار داشت که زائران هنگام سعی آن را لمس میکردند،[۷] اما پیامبر اسلام(ص) در عُمْرَةُ الْقَضاء دستور برچیدن آنها را صادر کرد.[۸]
در قرآن، صفا و مروه از شعائر الهی معرفی شده[۹] و سعی میان آن دو از مناسک حج و عمره شمرده شده است.[۱۰] در روایات نیز فضیلتهایی برای حضور و سعی در این مکان بیان شده است؛ از جمله افزایش روزی،[۱۱] شفاعت فرشتگان،[۱۲] آمرزش گناهان[۱۳] و محبوب بودن محل سعی نزد خداوند.[۱۴]
تا سال ۱۳۷۴ش بخشی از کوه مروه باقی بود، اما برای توسعه مسیر سعی برداشته شد؛ در مقابل، بخش عمدهای از کوه صفا همچنان حفظ شده است، هرچند امروزه دسترسی زائران به قسمت اصلی آن محدود شده است.[۱۵]
پانویس
- ↑ جعفریان، آثار اسلامی مکه و مدینه، ۱۳۸۱ش، ص۱۰۵-۱۰۷.
- ↑ جعفریان، آثار اسلامی مکه و مدینه، ۱۳۸۱ش، ص۱۰۵
- ↑ طریحی، مجمع البحرین، ۱۳۷۵ش، ج۱، ص۳۸۹.
- ↑ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۹۶، ص۴۴.
- ↑ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۹۶، ص۴۳.
- ↑ ازرقی، اخبار مکة، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۱۱۹؛ جعفریان، آثار اسلامی مکه و مدینه، ۱۳۸۴ش، ص۱۰۵.
- ↑ ازرقی، اخبار مکة، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۱۱۹؛ جعفریان، آثار اسلامی مکه و مدینه، ۱۳۸۴ش، ص۱۰۵.
- ↑ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۹۶، ص۲۳۵.
- ↑ سوره بقره آیه ۱۵۸.
- ↑ خرمشاهی، قرآن شناخت، ۱۳۷۹ش، ۲۱۱.
- ↑ شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، ۱۳۹۰ق، ج۵، ص۱۶۹
- ↑ شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ۱۳۶۷ش، ج۲، ص۱۳۵.
- ↑ شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، ۱۳۶۷ش، ج۱، ص۳۶.
- ↑ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۹۶، ص۲۳۴.
- ↑ جعفریان، آثار اسلامی مکه و مدینه، ۱۳۸۴ش، ص۱۰۷
منابع
- ابناثیر، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، بیروت، دار صادر، ۱۳۸۵ق.
- ازرقی، محمد بن عبدالله، اخبار مکة و ما جاء فیها من الآثار، بیروت، دارالاندلس، ۱۴۱۶ق.
- جعفریان، رسول، آثار اسلامی مکه و مدینه، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۴ش.
- خرمشاهی، بهاءالدین، قرآن شناخت، تهران، طرح نو، چاپ پنجم، ۱۳۷۹ش.
- شیخ صدوق، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیه، تهران، نشر صدوق، ۱۳۶۷ش.
- طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری، بیروت، روائع التراث العربی، بیتا.
- طریحی، فخرالدین، مجمع البحرین، تهران، مکتبة المرتضویة، ۱۳۷۵ش.
- شیخ طوسی، محمد بن حسن، تهذیب الاحکام، تهران، دار الکتب الاسلامیة، ۱۳۹۰ق.
- مجلسی، محمدباقر، بحار الأنوار الجامعة لدُرر اخبار الائمة الاطهار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.
| اقسام |
|  | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| محرمات احرام | |||||||
| مراحل اعمال |
| ||||||
| زمانها | |||||||
| مکانها |
| ||||||
| مرتبط | حج ناتمام امام حسین(ع) • فاجعه منا (۱۳۹۴) • سوره حج • فهرست کتابهای درباره حج • سقایة الحاج • عمرة القضاء • حج خونین • استلام حجر • آیه سقایة الحاج • دانشنامه حج و حرمین شریفین • متعة الحج • روحانی کاروان • امیر الحاج • مراسم برائت از مشرکین • حجة الوداع • تعظیم شعائر • بعثه حج • آیه حج • آیه ۲ سوره مائده • خسی در میقات | ||||||