آیه ۲۲۷ سوره شعراء
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| نام آیه | آیه ۲۲۷ سوره شعراء |
| واقع در سوره | شعراء |
| شماره آیه | ۲۲۷ |
| جزء | ۱۹ |
| اطلاعات محتوایی | |
| مکان نزول | مدینه |
| درباره | شاعران مؤمن |
| آیات مرتبط | آیات ۲۲۴ تا ۲۲۶ سوره شعراء |
آیه ۲۲۷ سوره شعراء به چهار ویژگی شاعران مؤمن اشاره دارد: ایمان، عمل صالح، بسیار به یاد خدا بودن و ایستادگی در برابر ستم.[۱] به گفته مفسران، با نزول این آیه، شاعران مؤمن از شاعران مذمتشده در آیات قبلی که بدون هدف، هجوگو و متزلزل بودند،[۲] متمایز شدند.[۳] فخر رازی معتقد است که «بسیار به یاد خدا بودن» در این آیه به معنای این است که شعر شاعران مؤمن حول موضوعاتی همچون توحید، نبوت و دعوت به سوی حق است.[۴] در پایان این آیه، دشمنانِ پیامبر اسلام و ستمکاران تهدید شدهاند که به زودی عاقبت خود را خواهند دانست.[۵]
﴿إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًا وَانْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ ٢٢٧﴾ [شعراء:227]|﴿مگر کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده و خدا را بسیار به یاد آورده و پس از آنکه مورد ستم قرار گرفتهاند یاری خواستهاند و کسانی که ستم کردهاند به زودی خواهند دانست به کدام بازگشتگاه برخواهند گشت ٢٢٧﴾
در روایتی که در تفسیر المیزان از الدرالمنثور نقل شده است، وقتی آیه ۲۲۴ سوره شعراء «وَالشُّعَرَاءُ یتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَ» نازل شد، چند نفر از شاعران مؤمن، از جمله حسان بن ثابت، گریهکنان نزد پیامبر(ص) رفتند و نگرانی خود را ابراز کردند که آیا با توجه به اینکه آنها نیز شاعرند، ممکن است جزو هلاکتشدگان باشند؟ سپس این آیه نازل شد[۶]
در روایتی مصداق فرازِ نخست آیه را (إِلَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ)، امام علی(ع) و فرزندان ایشان دانستهاند.[۷] همچنین منظور از ذکر کثیر در این آیه به تسبیحات حضرت زهرا(س) تفسیر شده است.[۸] در روایتی از امام صادق(ع)، مصداق روشن ظلم، ظلم در حق آل محمد(ص) دانسته شده است.[۹] در حدیثی نقل شده است که سر امام حسین(ع)، بالای نیزه فرازِ «وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ»، این آیه را قرائت میکرده است.[۱۰] در فرهنگ شیعی رایج است که فراز پایانی این آیه در انتهای سخنرانیها و روضههای مرتبط با امام حسین(ع) و سایر ائمه(ع) قرائت میشود.[۱۱]
در منابع شیعی از حسان بن ثابت، عبدالله بن رواحه، کعب بن مالک و دعبل خزاعی بهعنوان شاعران مؤمن یاد شده که با استفاده از شعر در راستای تقویت دین و مقابله با دشمنان اسلام و اهلبیت تلاش کردهاند.[۱۲] همچنین از امام صادق(ع) نقل شده است که فرمود: «هر کس یک بیت شعر برای حقانیت ما بسراید، خداوند در بهشت خانهای به او اعطا میکند.»[۱۳]
پانویس
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۸۰ش، ج۱۵، ص۳۸۰.
- ↑ فخر رازی، التفسیر الکبیر، ۱۴۲۲ق، ج۲۱، ص۵۳۹.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۳ق، ج۱۵، ص۳۳۱.
- ↑ فخر رازی، التفسیر الکبیر، ۱۴۲۲ق، ج۲۱، ص۵۳۹.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۸۰ش، ج۱۵، ص۳۸۰.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۳ق، ج۱۵، ص۳۳۸.
- ↑ حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعه، ۱۴۱۶ق، ج۲۷ ص۱۳۳.
- ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۷۵ش، ج۶، ص۳۸۱.
- ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۷۵ش، ج۶، ص۳۸۱.
- ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۷۵ش، ج۶، ص۳۸۱.
- ↑ «مراحل مصبیت خوانی یا مرثیه خوانی»، سایت جهانی کربلا.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۳ق، ج۱۵، ص۳۳۸.طیب، اطیب البیان، ۱۳۴۸ش، ج۱۰، ص۱۰۲.
- ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۷۵ش، ج۶، ص۳۸۲.
منابع
- الحر العاملی، محمد بن الحسن، تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسایل الشریعه، قم، موسسه آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث، چاپ سوم، ۱۴۱۶ق.
- طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القران، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات، چاپ سوم، ۱۳۹۳ق.
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القران، بیروت، دارالمعرفة لطباعة و النشر، چاپ دوم، ۱۴۰۸ق.
- طیب، عبدالحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران، کتابفروشی اسلام، ۱۳۴۸ش.
- فخر رازی، محمد بن عمر، التفسیر الکبیر، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ چهارم، ۱۴۲۲ق.
- قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درسهای از قرآن، چاپ اول، ۱۳۸۸ش.
- «مراحل مصبیت خوانی یا مرثیه خوانی»، سایت جهانی کربلا، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ بازدید: ۱۷ آبان ۱۴۰۲ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ چهل و یکم، ۱۳۸۰ش.