مدرسه علمیه سیوری (نجف)
| اطلاعات اوليه | |
|---|---|
| بنيانگذار | فاضل مقداد سیوری |
| تأسیس | ۸۲۸ق |
| کاربری | مدرسه علمیه |
| مکان | نجف |
| نامهای دیگر | مدرسه مقداد سیوری • مدرسه سلیمیه |
| مشخصات | |
| مساحت | ۱۰۰ مترمربع |
| وضعیت | فعال |
| امکانات | حجره |
| معماری | |
| بازسازی | ۱۲۵۰ق بهدست سلیم خان شیرازی • ۱۳۴۰ق بههمت سید ابوالقاسم وکیل |
مدرسه علمیه مقداد سُیوری که با نام سَلیمیه نیز شناخته میشود، یکی از کهنترین مدارس علوم دینی در نجف بهشمار میرود و بنای آن را فاضل مقداد سیوری (درگذشته ۸۲۸ق)، فقیه و متکلم شیعه و نویسنده کتاب «کنز العرفان فی فقه القرآن»، بنیان نهاده است.[۱] این بنا در همسایگی حرم امام علی(ع) و در سمت شمالشرقی آن قرار دارد[۲] و در بافت قدیمی نجف، در محله مِشراق، یکی از کوچههای فرعی منشعب از خیابان زینالعابدین (شارع زینالعابدین) و درست در ابتدای ورودی بازار عطاران، روبهروی «مسجد الصّاغة» یا مسجد زرگرها واقع شده است.[۳]
ساختمان مدرسه سیوری در سال وفات بانی آن، شیخ جمالالدین سیوری در ۸۲۸ق، به پایان رسید و مورد بهرهبرداری قرار گرفت.[۴] وسعت مدرسه به یکصد متر مربع میرسد و شامل ده حجره است که در اختیار طلاب غیربومی قرار میگیرد.[۵]
شیخ جعفر آلمحبوبه در کتاب ماضی النجف و حاضرها اینگونه نقل کرده که از نوشتههای برجایمانده از طلاب بر روی برخی نسخههای خطی، چنین برمیآید که در اوایل سده نهم هجری، طلاب علوم دینی در این مدرسه ساکن بودهاند. همچنین مینویسد که بر صفحه اول نسخه خطی کتاب مصباح المتهجد اثر شیخ طوسی، که نزد میرزا حسین نائینی نگهداری میشد، چنین مرقوم شده: «در روز شنبه ۱۲ جمادیالاولی سال ۸۳۲ق، بهدست نیازمند به رحمت و شفاعت پروردگارش، عبدالوهاب بن محمد بن جعفر بن محمد بن علی بن سیوری اسدی، در مشهد شریف غروی - که درود و سلام بر ساکن آن باد - در مدرسه مقداد سیوری به پایان رسید.»[۶]
این بنا در طول زمان چندین بار مرمت و بازسازی شده و تغییراتی در پیکره معماری آن صورت گرفته است.[۷] یک بازسازی بهدلیل فرسودگی انجام شد و یک نیکوکار ایرانی بهنام سلیم خان شیرازی در سال ۱۲۵۰ق (۱۸۴۳م) آن را از نو بنا کرد[۸] و پس از آن، به «سلیمیه» نیز شهرت یافت.[۹] بر روی کاشیکاری درب ورودی بنا، تاریخ بازسازی بعدی مدرسه در سال ۱۳۴۰ق، بههمت سیدابوالقاسم وکیل، درج شده است[۱۰] و در جریان این تعمیرات، بخشی از زمین مدرسه از آن جدا شد.[۱۱] همچنین در گزارشی آمده است که آیتالله سیستانی، از مراجع تقلید شیعه، در سال ۱۴۴۶ق دستور بازسازی مدرسه را صادر کرد و ترمیم و تعمیرات آن را به پایان رساند.[۱۲]
بر اساس برخی گزارشها مدرسه سیوری در گذشته، موقوفاتی داشته که عواید آن صرف امور آن میشده، اما بعدها این موقوفات از میان رفت و برای تأمین هزینهها، متولیان تصمیم گرفتند بخشی از زمین را به ساخت شش باب مغازه اختصاص دهند.[۱۳]
پانویس
- ↑ فاضل مقداد، اللوامع الالهیه، ۱۳۸۰ش، ص۵۵.
- ↑ حرزالدین، مراقدالمعارف، ۱۳۷۱ش، ج۲، ص۳۳۴.
- ↑ غروی، الحوزة العلمیة فی النجف الاشرف، ۱۴۱۴ق، ص۲۱۳.
- ↑ خلیلی، موسوعة العتبات المقدسة، ۱۴۰۷ق، ج۲، ۱۲۹.
- ↑ خلیلی، موسوعة العتبات المقدسة، ۱۴۰۷ق، ج۲، ۱۲۹.
- ↑ آل محبوبه، ماضی النجف و حاضرها، ۱۴۰۶ق، ج۱، ص۱۲۶.
- ↑ انصاری، تاریخ نجف از آغاز تا کنون، ۱۴۰۲ش، ص۵۸۴.
- ↑ آلمحبوبه، ماضی النجف و حاضرها، ۱۴۰۶ق، ج۱، ص۱۲۶.
- ↑ غروی، الحوزة العلمیة فی النجف الاشرف، ۱۴۱۴ق، ص۲۱۳.
- ↑ خلیلی، موسوعة العتبات المقدسة، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۱۲۹.
- ↑ خلیلی، موسوعة العتبات المقدسة، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۱۲۹.
- ↑ «بأمر مرجع الشیعة تشیید مدرسة المقداد السیوري»، صفحه فیسبوک اکسیر الحکمة.
- ↑ خلیلی، موسوعة العتبات المقدسة، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۱۲۹.
منابع
- آل محبوبه، جعفر بن باقر، ماضی النجف و حاضرها، بیروت، دارالاضواء، ۱۴۰۶ق.
- انصاری، هادی، تاریخ نجف از آغاز تا کنون، تهرن، مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، ۱۴۰۲ش.
- «بأمر مرجع الشیعة تشیید مدرسة المقداد السیوري»، صفحه فیسبوک اکسیر الحکمة، تاریخ انتشار: ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۵م، تاریخ بازدید: ۴ مرداد ۱۴۰۵ش.
- حرزالدین، محمد، مراقدالمعارف، سعید بن جبیر، ۱۳۷۱ش.
- خلیلی، جعفر، موسوعة العتبات المقدسة، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۴۰۷ق.
- فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله، اللوامع الإلهیة فی المباحث الکلامیة، قم، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، ۱۳۸۰ش.
- غروی، محمد، الحوزة العلمیة فی النجف الاشرف، بیروت، دارالاضواء، ۱۴۱۴ق.