سید عبدالصاحب حکیم
| عالم و مجتهد شیعه | |
 | |
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| تاریخ تولد | ۱۳۶۱ق |
| زادگاه | نجف |
| تاریخ شهادت | ۱۴ جمادیالثانی ۱۴۰۵ق (۱۸ اسفند ۱۳۶۳ش) |
| خویشاوندان سرشناس | سید محسن حکیم (پدر) • سید محمدباقر حکیم (برادر) • سید عبدالعزیز حکیم (برادر) • سید عبدالهادی حکیم (برادر) |
| اطلاعات علمی | |
| استادان | سید محمد روحانی • سید محمدباقر حکیم • سید محمدباقر صدر |
| شاگردان | سید علاءالدین حکیم • سید مرتضی حکیم • شیخ سالکی |
| محل تحصیل | نجف |
| تألیفات | مُنتَقَی الاُصول |
سید عَبدُالصّاحب حَکیم (۱۳۶۱–۱۴۰۵ق) از مجتهدان شیعه در خاندان حکیم و فرزند هفتم سید محسن حکیم از مراجع تقلید عراق بود.[۱] وی در زمره عالمان شهید نجف اشرف شمرده شده[۲] که در ۱۴ جمادیالثانی ۱۴۰۵ق (۱۸ اسفند ۱۳۶۳ش) بهدست عوامل رژیم بعث عراق و بههمراه شش نفر از عالمان خاندان حکیم به شهادت رسید.[۳]
از عبدالصاحب حکیم بهعنوان دانشمند، مجتهد و از چهرههای دین، اخلاق و تقوا یاد شده لست که در ترویج احکام و معارف دینی کوشا بود و در میان مردم عراق به دینداری و التزام عملی شهرت داشت؛[۴] چنانکه علمای نجف او را شایسته مرجعیت میدانستند.[۵]
سید عبدالصاحب حکیم در سال ۱۳۶۱ق (۱۹۴۲م) در نجف زاده شد.[۶] او در نجف، نزد استادانی چون سید محمد روحانی، سید محمدباقر حکیم و سید محمدباقر صدر به تحصیل پرداخت و دروس خارج را نزد سید ابوالقاسم خویی فراگرفت.[۷]
سید عبدالصاحب حکیم از مدرسان حوزه نجف بود[۸] و به تدریس فقه و اصول و آموزش اخلاق اهتمام داشت؛ همچنین در واپسین روزهای عمرش، تدریس بحثی در تفسیر از او گزارش شده است.[۹] او تدریس سطح عالی (مکاسب، رسائل و کفایه) را هفت دوره پیاپی انجام داد و سپس در سال ۱۳۹۹ق به تدریس درس خارج فقه و اصول پرداخت و تا زمانی که از سوی رژیم بعثی بازداشت شد، ادامه داد. او در اصول تا مسئله حجیت خبر واحد پیش رفته بود و در فقه، کتابهای «اجتهاد و تقلید» و «طهارت» را تدریس میکرد.[۱۰] از شاگردان او برادرش سید علاءالدین حکیم، سید مرتضی حکیم و شیخ سالکی را نام بردهاند.[۱۱]
حکیم در در سیسالگی به درجه اجتهاد نائل آمد و کتاب تقریرات درس اصول فقه سید محمد روحانی با عنوان «مُنتقی الأُصُول» را نگاشت که از آثار اصولی حوزه نجف بهشمار میرود.[۱۲] برای او نوشتههایی در فقه و اصول و شرح کفایة الأصول (در اصول فقه) برجای مانده است.[۱۳] از دیگر تألیفات او میتوان به تقریرات فقه سید محمد روحانی با نام «المرتقی إلی الفقه الأرقی»، «رسالهای در طهارت خمر»، «محاضرات در اصول فقه» و «محاضرات در عقاید و اخلاق» اشاره کرد.[۱۴]
درباره فعالیتها و ویژگیهای اخلاقی او آمده است که به درس اخلاق، بهویژه در شبهای رمضان، توجه ویژهای داشت و جوانان بسیاری از این جلسات او بهره میبردند. از ویژگیهای اخلاقی و عبادی او میتوان به اعتکاف مکرر، زیارت مستمر حرمهای ائمه(ع)، مداومت بر نماز شب و انجام مستحبات اشاره کرد.[۱۵]
پانویس
- ↑ حکیم، الامام الحکیم؛ ۲۰۰۵م، ص۱۹.
- ↑ غروی، مع علماء النجف الاشرف، ۱۴۲۰ق، ج۲، ص۵۱۴.
- ↑ امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۷۸ش، ج۱۹، ص۱۷۶؛ اسدی، موجز تاریخ العراق السیاسی، ص۱۵۲.
- ↑ «الشهيد آية الله السيد عبد الصاحب نجل الإمام الحكيم»، مرکز آل الحکیم الوثائقی.
- ↑ امینی، معجم رجال الفکر والادب، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۴۳۲؛ غروی، الحوزة العلمیة فی النجف الاشرف، ۱۴۱۴ق، ص۲۰۸؛ سرور، مدرسة العرفاء، ۱۴۲۹ق، ج۱، ص۱۷۲.
- ↑ امین، مستدرکات اعیان الشیعه، ۱۴۰۸ق، ج۱، ص۹۱؛ سرور، مدرسة العرفاء، ۱۴۲۹ق، ج۱، ص۱۷۲.
- ↑ امین، مستدرکات اعیان الشیعه، ۱۴۰۸ق، ج۱، ص۹۱؛ «الشهيد آية الله السيد عبد الصاحب نجل الإمام الحكيم»، مرکز آل الحکیم الوثائقی.
- ↑ تبرائیان، مرجع مجدد، امام حکیم: زندگی و زمانه، ۱۳۹۰ش، ص۱۰۳.
- ↑ امین، مستدرکات اعیان الشیعه، ۱۴۰۸ق، ج۱، ص۹۱.
- ↑ سرور، مدرسة العرفاء، ۱۴۲۹ق، ج۱، ص۱۷۳.
- ↑ «الشهيد آية الله السيد عبد الصاحب نجل الإمام الحكيم»، مرکز آل الحکیم الوثائقی.
- ↑ امین، مستدرکات اعیان الشیعه، ۱۴۰۸ق، ج۱، ص۹۱؛ سرور، مدرسة العرفاء، ۱۴۲۹ق، ج۱، ص۱۷۲.
- ↑ امین، مستدرکات اعیان الشیعه، ۱۴۰۸ق، ج۱، ص۹۱.
- ↑ تبرائیان، مرجع مجدد، امام حکیم: زندگی و زمانه، ۱۳۹۰ش، ص۱۰۳؛ «الشهيد آية الله السيد عبد الصاحب نجل الإمام الحكيم»، مرکز آل الحکیم الوثائقی.
- ↑ «الشهيد آية الله السيد عبد الصاحب نجل الإمام الحكيم»، مرکز آل الحکیم الوثائقی.
منابع
- اسدی، مختار، موجز تاریخ العراق السیاسی الحدیث، بیجا، بینا.
- «الشهيد آية الله السيد عبد الصاحب نجل الإمام الحكيم»، مرکز آل الحکیم الوثائقی، تاریخ بازدید: ۲۴ تیر ۱۴۰۵ش.
- امین، حسن، مستدرکات اعیان الشیعه، بیروت، دار التعارف للمطبوعات، ۱۴۰۸ق.
- امینی، محمدهادی، معجم رجال الفکر والادب فی النجف، بیجا، بینا، ۱۴۱۳ق.
- تبرائیان، صفاءالدین، مرجع مجدد، امام حکیم: زندگی و زمانه ۱۳۰۶-۱۳۹۰ق| ۱۸۸۹-۱۹۷۰م، تهران، مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، ۱۳۹۰ش.
- حکیم، محمدباقر، الإمام الحكيم قدس سره: قراءة تحلیلیة في السیرة الذاتیة، نجف، مؤسسة تراث الشهيد الحکيم، ۲۰۰۵م.
- خمینی، روحالله، صحیفه امام، تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينی، ۱۳۷۸ش.
- سرور، ابراهیم حسن، مدرسة العرفاء، بیروت، دار الکاتب العربي، ۱۴۲۹ق.
- غروی، محمد، مع علماء النجف الاشرف، بیروت، دار الثقلين، ۱۴۲۰ق.
- غروی، محمد، الحوزة العلمیة فی النجف الاشرف، بیروت، دار الأضواء، ۱۴۱۴ق.