فهرست مدارس علمیه افغانستان
فهرست مدارس علمیه افغانستان، مجموعه مدارس علوم دینی متعلق به شیعیان این کشور است که پیشینهای کهن دارد.[۱] بر اساس شواهد تاریخی، در دوره سلطنت آل شنسب (غوریان، حدود ۴۰۰ تا ۶۰۵ق/۱۰۰۹ تا ۱۲۰۹م) فعالیتهایی برای تأسیس آموزشگاهها در مناطق غور، غرجستان و غزنین جریان داشت و کارکرد این مراکز مشابه نقش مدارس علوم دینی امروزی بود.[۲] در اواخر حکومت محمدظاهر شاه، این مدارس رشد و گسترش یافتند. در آن دوره، آزادیهای سیاسی و مذهبی بیشتری در افغانستان پدید آمد و علمای شیعه به تأسیس مدارس علمیه در شهرهای مهم اقدام کردند.[۳]
فهرست مدارس قدیم و جدید بر اساس شهر به شرح زیر است:
کابل
- مدرس جمال مینه - تحت اداره سید محمدسرور واعظ بهسودی
- مدرسه افشار
- مدرسه وزیرآباد
- تکیه چنداول
- مدرسه قلعهشاده
- مدرس آقای ناصر - در کارته سخی
- جماعتخانه بزرگ اسماعیلی - در شهر نو
- مسجد غزنیچیها - در کارته سخی
- مدرسه محمدیه
- مدرسه مدینةالعلم
- مدرسه جامعةالاسلام
- مدرسه مهدویه
- مدرسه رسالت
- مدرسه عالی خاتم النبیین
- دانشگاه خاتمالنبیین
- مدرسه و مجموعه خاتمالانبیاء
- مدرسه محمدیه تپه سلام
- مدرسه علمیه محقق کابلی.[۴]
- مدرسه علمیه نرجس.[۵]
- حوزه علمیه فاطمیه.[۶]
مزار شریف
هرات
قندهار
شورای ولایتی غور
- مدرسه ثامن الأئمة(ع) - مرکز لعل
- مدرسه دارالهدی - در قزیل
- مدرسه ولی عصر(عج) - در سفیدآب
- مدرسه امام صادق(ع) - در چپرقول
- مدرسه پیشبند - در کرمان
- مدرسه دیوکان - در سرجنگل.[۱۴]
پنجاب
- مدرسه امام صادق(ع) - در مرکز سفلی
- مدرسه امام صادق(ع) - در تگاوبرگ
- مدرسه پشته غرغری
- مدرسه مهدیه - در سکدیز
- مدرسه تربلاق
- مدرسه قاش
- مدرسه دهنگودر
- مدرسه پشتگلی ترپس
- مدرسه غجورگ
- مدرسه ترخی گینه
- مدرسه پیرزاد علیا
- مدرسه کلانده نیقول
- مدرسه چیجین - در حصارک.[۱۵]
یکاولنگ
- مدرسه محمدیه - در زارین
- مدرسه احمدیه - در درّه علی
- مدرسه صادقیه - در مرکز نیاک
- مدرسه ولی عصر(عج) - در یرلنگ
- مدرسه امام جعفر الصادق(ع) - در سیادره.[۱۶]
ورس
- مدرسه بینی گاو
- مدرسه سفید سنگ تخت
- مدرسه شیخ باقر
- مدرسه تکابشه
- مدرسه امام صادق(ع) - در چجین.[۱۷]
دایکندی
- مدرسه بزرگ شیخ میران
- مدرسه علمیه مرکز سنگ تخت - در خاتم الانبیاء(ص)
- مدرسه اشترلی
- مدرسه مهدیه - در تلخک سفلی
- مدرسه توحیدیه - در درهخودی
- مدرسه باقریه - در پسابند.[۱۸]
بهسود و دره میدان
- مدرسه فیضیه - در حصه ۲ بهسود
- مدرسه امام باقر(ع) - در حصّه اوّل
- مدرسه امام صادق(ع) - در مرکز بهسود
- مدرسه علامه بلخی - در حصّه اوّل
- مدرسه سرای مارخانه
- مدرسه شهرک
- مدرسه الزهراء - در اونی
- مدرسه ولی عصر(عج) - در دامن تپیاب در دایمیردار
- مدرسه الزهرا(ع) - در جوقول در ایمیردار
- مدرسه امام صادق(ع) - در زردک
- مدرسه تیزک
- مدرسه محمد باقر - در قلعه سبز
- مدرسه بعثت النبی(ص) - در سیاه پتیاب.[۱۹]
بامیان
غزنی
شهرستان
- مدرسه زردنی
- مدرسه گیروی
- مدرسه القان
- مدرسه مراغه.[۲۴]
مدارس بلخاب، دره صوف، چارکنت، شولگر و...
پانویس
- ↑ آیتی، تمدن و فرهنگ شیعیان افغانستان (از صفویه تا دوره معاصر)، ۱۳۸۹ش، ص۲۶۱.
- ↑ آیتی، تمدن و فرهنگ شیعیان افغانستان (از صفویه تا دوره معاصر)، ۱۳۸۹ش، ص۲۶۱.
- ↑ بختیاری، شیعیان افغانستان، ۱۳۸۵ش، ص۲۴۵.
- ↑ برهانی، نقش اسلام در دگرگونی اجتماعی با تأکید بر افغانستان معاصر، ۱۳۸۸ش، ص۲۶۳-۳۶۲؛ علیآبادی، جامعه و فرهنگ افغانستان، ۱۳۹۵ش، ص۱۸۸-۱۹۰؛ سیدکباری، حوزههای علمیه شیعه در گستره جهان، ۱۳۷۸ش، ص۷۱۴.
- ↑ «جشن میلاد حضرت فاطمه زهرا(س) در کابل برگزار شد»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «بزرگداشت میلاد حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها در مدرسه علمیه فاطمیه شهر کابل»، سایت سید صادق شیرازی.
- ↑ برهانی، نقش اسلام در دگرگونی اجتماعی با تأکید بر افغانستان معاصر، ۱۳۸۸ش، ص۲۶۳-۳۶۲؛ علیآبادی، جامعه و فرهنگ افغانستان، ۱۳۹۵ش، ص۱۸۸-۱۹۰؛ سیدکباری، حوزههای علمیه شیعه در گستره جهان، ۱۳۷۸ش، ص۷۱۴.
- ↑ «دیدار هیئت نمایندگی دفتر مرجعیت شهر مزارشریف افغانستان با مسئول دفتر آیت الله العظمی محقق کابلی»، سایت سید صادق شیرازی.
- ↑ «بزرگترین حوزه علمیه شیعی در شمال افغانستان»، خبرگزاری ابنا.
- ↑ برهانی، نقش اسلام در دگرگونی اجتماعی با تأکید بر افغانستان معاصر، ۱۳۸۸ش، ص۲۶۳-۳۶۲؛ علیآبادی، جامعه و فرهنگ افغانستان، ۱۳۹۵ش، ص۱۸۸-۱۹۰؛ سیدکباری، حوزههای علمیه شیعه در گستره جهان، ۱۳۷۸ش، ص۷۱۴.
- ↑ «مدرسه علمیه امام هادی علیهالسلام»، سایت جامعه روحانیت امامیه هرات.
- ↑ برهانی، نقش اسلام در دگرگونی اجتماعی با تأکید بر افغانستان معاصر، ۱۳۸۸ش، ص۲۶۳-۳۶۲؛ علیآبادی، جامعه و فرهنگ افغانستان، ۱۳۹۵ش، ص۱۸۸-۱۹۰؛ سیدکباری، حوزههای علمیه شیعه در گستره جهان، ۱۳۷۸ش، ص۷۱۴.
- ↑ «معرفی تنها حوزه علمیه خواهران شیعه در جنوب غرب افغانستان»، خبرگزاری ابنا.
- ↑ سیدکباری، حوزههای علمیه شیعه در گستره جهان، ۱۳۷۸ش، ص۷۱۴.
- ↑ سیدکباری، حوزههای علمیه شیعه در گستره جهان، ۱۳۷۸ش، ص۷۱۴و۷۱۵.
- ↑ سیدکباری، حوزههای علمیه شیعه در گستره جهان، ۱۳۷۸ش، ص۷۱۵.
- ↑ سیدکباری، حوزههای علمیه شیعه در گستره جهان، ۱۳۷۸ش، ص۷۱۵.
- ↑ سیدکباری، حوزههای علمیه شیعه در گستره جهان، ۱۳۷۸ش، ص۷۱۶.
- ↑ سیدکباری، حوزههای علمیه شیعه در گستره جهان، ۱۳۷۸ش، ص۷۱۶.
- ↑ سیدکباری، حوزههای علمیه شیعه در گستره جهان، ۱۳۷۸ش، ص۷۱۷.
- ↑ «مدرسه علمیه امام صادق (علیه السلام)»، سایت مدرسه امام صادق(ع).
- ↑ سیدکباری، حوزههای علمیه شیعه در گستره جهان، ۱۳۷۸ش، ص۷۱۷.
- ↑ «ساختمان جدید یک مدرسه دینی در غزنی افتتاح شد»، آژانس خبری باختر.
- ↑ سیدکباری، حوزههای علمیه شیعه در گستره جهان، ۱۳۷۸ش، ص۷۱۷.
- ↑ سیدکباری، حوزههای علمیه شیعه در گستره جهان، ۱۳۷۸ش، ص۷۱۷و۷۱۸.
- ↑ «شهید محمدحسین صادقی نیلی (۱۳۱۸-۱۳۶۹)»، حزب همدلی مردم افغانستان.
- ↑ «آغاز ساخت مدرسه علمیه با هزینه ۱۰ میلیون افغانی در سرپل»، خبرگزاری صدای افغان (آوا).
منابع
- «آغاز ساخت مدرسه علمیه با هزینه ۱۰ میلیون افغانی در سرپل»، خبرگزاری صدای افغان (آوا)، تاریخ انتشار: ۲۲ سرطان ۱۴۰۴ش.
- آیتی، عبدالقیوم، تمدن و فرهنگ شیعیان افغانستان (از صفویه تا دوره معاصر)، قم، نشر المصطفی، ۱۳۸۹ش.
- بختیاری، محمدعزیز، شیعیان افغانستان، قم، شیعهشناسی، ۱۳۸۵ش.
- برهانی، محمدجواد، نقش اسلام در دگرگونی اجتماعی با تأکید بر افغانستان معاصر، تهران، انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، ۱۳۸۸ش.
- «بزرگداشت میلاد حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها در مدرسه علمیه فاطمیه شهر کابل»، سایت سید صادق شیرازی، تاریخ بازدید: ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ش.
- «بزرگترین حوزه علمیه شیعی در شمال افغانستان»، خبرگزاری ابنا، تاریخ انتشار: ۲۶ فروردین ۱۴۰۴ش.
- «جشن میلاد حضرت فاطمه زهرا(س) در کابل برگزار شد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ انتشار: ۳ خرداد ۱۳۹۰ش.
- «دیدار هیئت نمایندگی دفتر مرجعیت شهر مزارشریف افغانستان با مسئول دفتر آیت الله العظمی محقق کابلی»، سایت سید صادق شیرازی، تاریخ بازدید: ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ش.
- «ساختمان جدید یک مدرسه دینی در غزنی افتتاح شد»، آژانس خبری باختر، تاریخ انتشار: ۵ حمل ۱۴۰۵ش.
- سیدکباری، علیرضا، حوزههای علمیه شیعه در گستره جهان، تهران، امیرکبیر، ۱۳۷۸ش.
- شهید محمدحسین صادقی نیلی (۱۳۱۸-۱۳۶۹)، حزب همدلی مردم افغانستان، تاریخ بازدید: ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ش.
- علیآبادی، علیرضا، جامعه و فرهنگ افغانستان، تهران، موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بینالمللی الهدی، ۱۳۹۵ش.
- «مدرسه علمیه امام صادق (علیه السلام)»، سایت مدرسه امام صادق(ع)، تاریخ بازدید: ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ش.
- «مدرسه علمیه امام هادی علیهالسلام»، سایت جامعه روحانیت امامیه هرات، تاریخ انتشار: ۲۰۲۲/۱۲/۲۰.
- «معرفی تنها حوزه علمیه خواهران شیعه در جنوب غرب افغانستان»، خبرگزاری ابنا، تاریخ انتشار: ۲۷ آبان ۱۴۰۴ش.