مؤسسه دار التراث
| مرکز علمی و پژوهشی | |
![]() نشانواره مؤسسه دار التراث | |
| اطلاعات کلی | |
|---|---|
| تأسیس | ۱۴۳۴ق |
| نوع فعالیت | علمی • پژوهشی |
| گستره فعالیت | عراق |
| اهداف | احیای میراث مکتوب اسلامی در همه علوم و زبانها • همکاری نهادی با کتابخانهها و مراکز فرهنگی برای ارتقای جامعه از طریق میراث اسلامی • برگزاری نشستهای تخصصی و دورههای آموزشی در زمینه نسخههای خطی |
| فعالیتها | راهاندازی اولین سامانه الکترونیکی جستجوی نسخ خطی در جهان • انتشار نشریه تخصصی «دیوان التراث» • راهاندازی «قناة التراث» • احیای نسخه خطی نهجالبلاغه • برگزاری همایشهای جهانی |
| مکان | نجف |
| رئیس/مسئول | سید حسن موسوی بروجردی |
| جانشین | علاء محمدجواد اعسم |
| سایر | |
| وضعیت | فعال |
| فعالیت به زبان | عربی |
| وبگاه | https://www.dar-alturath.org |
مؤسسة دارُ التُّراث (Dar alturath) نهادی تخصصی در زمینه حفظ، مستندسازی و نشر میراث اسلامی است که در سال ۱۴۳۴ق در نجف تأسیس شد و با مدیریت سید حسن موسوی بروجردی، فعالیت خود را بر سه محور حراست از گنجینههای میراث اسلامی، گسترش همکاریهای علمی با مراکز فرهنگی و برگزاری دورههای تخصصی در حوزه نُسَخشناسی متمرکز ساخته است.
این مؤسسه، دستاوردهایی همچون راهاندازی نخستین سامانه الکترونیکی جستجوی نسخ خطی، احیای نسخه ۷۳۰ ساله نهجالبلاغه، رونمایی از مصحف شهدای مدافع حرم، انتشار نشریه تخصصی «دیوانُ التراث»، راهاندازی شبکه «قَناةُ التراث» و برگزاری همایشهای جهانی متعدد را به نام خود ثبت کرده است. همچنین این مؤسسه با چاپ دهها عنوان کتاب در حوزه میراث اسلامی گام برداشته است.
معرفی کلی
مؤسسهٔ دارُالتُّراث در سال ۱۴۳۴ق در نجف، همزمان با ولادت امام حسن عسکری(ع)، با حمایت آیتالله سیستانی، نظارت سید جواد شهرستانی، ریاست سید حسن موسوی بروجردی و مدیریت علاء محمدجواد اعسم تأسیس شد.[۱] این نهاد تخصصی با هدف حفظ، مستندسازی و نشر میراث مکتوب اسلامی با فناوری نوین، همکاری با مراکز فرهنگی، برگزاری دورههای تخصصی نسخشناسی و فهرستنویسی، و تسهیل دسترسی جهانی به منابع، تلاش میکند که در جهت به امور مربوط به میراث مخطوط (نسخههای خطی)، میراثپژوهان و پژوهشگران این حوزه گام بردارد.[۲]
فعالیتها و پروژههای شاخص
بر اساس گزارشهای موجود، فعالیتهای مؤسسه، این موارد گفته شده است:
- راهاندازی اولین سامانه الکترونیکی جستجوی نسخ خطی در جهان در فوریه ۲۰۱۶م که این سامانه با گردآوری ۵۰ وبسایت تخصصی از ۲۰ کشور، دسترسی یکپارچه به امکانات جستجو، مشاهده و دانلود را برای محققان فراهم میکند.[۳]
- احیای نسخه ۷۳۰ ساله خطی نهجالبلاغه بهخط یاقوت مستعصمی که آن را بازسازی و هزار نسخه از آن چاپ کرد.[۴]
- انتشار نشریه تخصصی «دیوانُ التُّراث» که به مباحث مرتبط با میراث، حیات فکری و فرهنگی عراق و جهان عرب میپردازد. اولین شماره این نشریه در سال ۲۰۱۴م منتشر شده است.[۵]
- راهاندازی کانال رسانهای «قناة التراث» که با هدف تولید و پخش محتوای تصویری و صوتی درباره میراث اسلامی فعال است.[۶]
- مصحف شهدای جنگ با داعش که قرآنی با نام شهدای جنگ با داعش، کتابتشده توسط ۳۰ خوشنویس، تهیه و به حرم کاظمین اهدا شد.[۷]

دیگر فعالیتها
از دیگر فعالیتها و اقدامات علمی و فرهنگی مؤسسهٔ دارالتراث میتوان به همایش جهانی بزرگداشت علامه وحید بهبهانی با مشارکت آستان حسینی، همایش جهانی هزاره شریف مرتضی با مشارکت ۱۶ مرکز علمی در عراق و ایران، همایش جهانی نسخههای خطی، دوره فهرستنویسی و ردهبندی بر اساس سیستم کتابخانه کنگره آمریکا با مشارکت مؤسسه العَلَمیْن، دوره ابنندیم برای فهرستنویسی نسخههای خطی و گردهمایی خوشنویسی عربی در نجف اشاره کرد.[۸]
انتشار کتاب
مؤسسه دارالتراث، علاوه بر همکاری با ناشران دیگر، بهصورت مستقل کتابهای پژوهشی در حوزه میراث اسلامی چاپ و منتشر کرده است که عبارتند از:
- الحَیاةُ الفِکریة فِي الحِلّة: خلال القرن التاسع...؛ نویسنده: یوسف کاظم جغیل شمری
- لُبُّ اللَّباب فیما یَجري علي المُکتبات و الکتاب...؛ نویسنده: شاکر شیخ محمد قرشی
- قُلائدُ الحِکُم و فَرائدُ الکَلِم من کلام...؛ نویسنده: علی بن ابی طالب(ع)؛ گردآورنده: یعقوب بن سلیمان اسفراینی
- نُزهةُ الملک في وصف الکلب و المُکَلّبین؛ نویسنده: محمد بن علی ابن خیمی
- الوحیدُ البِهبَهاني في کُتُب التّراجم؛ نویسنده: مهدی صفرزاده هشترودی
- فهرسُ مَخطوطات مکتبةُ کاشف الغطاء العامّه؛ نویسنده: السید حسن الموسوی البروجردی
- الوافی بالوَفَیات ـ دوره ۲۹جلدی؛ نویسنده: صلاحالدین خلیل بن ایبک الصفدی
- الحُدودُ النّحویه و المآخذ علی الحاجبیه و غیرها؛ نویسنده: کمالالدین ابن العتائقی الحلی
- فهرسُ المَخطوطات المصوره فی مکتبه الامام الحکیم العامه - ۲جلدی؛ نویسنده: محمدمهدی نجف
- العُرفُ الوَردی فیما یتعلّقُ بِنُسخةِ السید الراوندی؛ نویسنده: السید حسن الموسوی البروجردی.[۹]
پانویس
- ↑ علي فضيله الشمري، «مؤسسة دار التراث في النجف الاشرف تعنى بشؤون حفظ التراث الاسلامي وتوثيقة ونشره وهي اطلاله مشرقه لن تغيب»، سایت کتابات فی المیزان؛ «علامه سید احمد الصافی: موسسه دار التراث گامهای موثری در مسیر حفظ میراث گذشتگان برداشته است»، شبکه جهانی الکفیل.
- ↑ «کتابخانه موسسه دارالتراث نجف اشرف»، داکیباکس.
- ↑ دنیا الوطن، «إطلاق أول مشروع الكتروني لاستقصاء المخطوطات في العالم»، سایت الوطن وویس.
- ↑ «Pour la première en Irak "Dar Al Turath" de Nadjaf fait revivre le précieux livre (Nahj Al Balaqa) du calligraphe "( yakhout al-Musta'simi).»، سایت حرم امام حسین(ع).
- ↑ «ديوان التراث: يعنى بشؤون التراث والتراثيين»، کاتالوگ کنابخانه دانشگاه پرینستون.
- ↑ «قناة التراث (قناةُ مؤسسة دار التُراث في النَجف الأشرَف)»، شیعهتیوب.
- ↑ «Dar al-Turath Quran»، جامعةالکوفة.
- ↑ علي فضيله الشمري، «مؤسسة دار التراث في النجف الاشرف تعنى بشؤون حفظ التراث الاسلامي وتوثيقة ونشره وهي اطلاله مشرقه لن تغيب»، سایت کتابات فی المیزان.
- ↑ علي فضيله الشمري، «مؤسسة دار التراث في النجف الاشرف تعنى بشؤون حفظ التراث الاسلامي وتوثيقة ونشره وهي اطلاله مشرقه لن تغيب»، سایت کتابات فی المیزان؛ «دارالتراث»، کتابخانه دیجیتال نور؛ «دارالتراث»، سایت کتاب ما.
منابع
- «علامه سید احمد الصافی: موسسه دار التراث گام های موثری در مسیر حفظ میراث گذشتگان برداشته است»، شبکه جهانی الکفیل، تاریخ انتشار: ۶ مه ۲۰۱۶م، تاریخ بازدید: ۹ تیر ۱۴۰۵ش.
- علي فضيله الشمري، «مؤسسة دار التراث في النجف الاشرف تعنى بشؤون حفظ التراث الاسلامي وتوثيقة ونشره وهي اطلاله مشرقه لن تغيب»، سایت کتابات فی المیزان، تاریخ انتشار: ۲۰۱۵/۰۹/۲۶.
- «کتابخانه موسسه دارالتراث نجف اشرف»، داکیباکس، تاریخ بازدید: ۹ تیر ۱۴۰۵ش.
- «مؤسسة دار التراث»، المجمع العالمی للمراکز الشیعة، تاریخ بازدید: ۹ تیر ۱۴۰۵ش.
- «دارالتراث»، سایت کتاب ما، تاریخ بازدید: ۹ تیر ۱۴۰۵ش.
- دنیا الوطن، «إطلاق أول مشروع الكتروني لاستقصاء المخطوطات في العالم»، سایت الوطن، تاریخ انتشار: ۱۹ فوریه ۲۰۱۶م، تاریخ بازدید: ۹ تیر ۱۴۰۵ش.
- «ديوان التراث: يعنى بشؤون التراث والتراثيين»، کاتالوگ کتابخانه دانشگاه پرینستون، تاریخ بازدید: ۹ تیر ۱۴۰۵ش.
- «قناة التراث (قناةُ مؤسسة دار التُراث في النَجف الأشرَف)»، شیعهتیوب، تاریخ بازدید: ۹ تیر ۱۴۰۵ش.
- «دارالتراث»، کتابخانه دیجیتال نور، تاریخ بازدید: ۹ تیر ۱۴۰۵ش.
- «Dar al-Turath Quran»، جامعةالکوفة، تاریخ انتشار: ۱۹ فوریه ۲۰۱۶م، تاریخ بازدید: ۹ تیر ۱۴۰۵ش.
- «Pour la première en Irak "Dar Al Turath" de Nadjaf fait revivre le précieux livre (Nahj Al Balaqa) du calligraphe "( yakhout al-Musta'simi).»، سایت حرم امام حسین(ع)، تاریخ انتشار، ۰۳/۰۳/۲۰۱۶، تاریخ بازدید: ۹ تیر ۱۴۰۵ش.
