تخریب حرم عسکریین

مقاله متوسط
کپی‌کاری از منابع خوب
شناسه ارزیابی نشده
از ویکی شیعه
تخریب حرم عسکریین(ع) بر اثر انفجارهای تروریستی

تخریب حرم عسکریین به انفجار و تخریب حرم امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع) به‌دست تروریست‎‌های تکفیری در سال‌های ۱۳۸۴ و ۱۳۸۶ش اشاره دارد. این اقدام، واکنش مراجع تقلید و شیعیان را در مناطق مختلف جهان در پی داشت و آن را محکوم کردند.

ستاد بازسازی عتبات عالیات ایران طی سال‌های ۱۳۸۹ش تا ۱۳۹۴ش حرم عسکریین(ع) را بازسازی کرد.

حرم عسکریین

حرم عسکریین(ع) قبل از تخریب‌ها
نوشتار اصلی: حرم عسکریین

حرم عسکریین، محل دفن امام هادی(ع) امام دهم و فرزندش امام حسن عسکری(ع) امام یازدهم شیعیان دوازده امامی زیارتگاه شیعیان در شهر سامرا است.

تخریب اول

تخریب اول حرم عسکریین(ع) در سال ۱۳۸۴ش

۲۳ محرم سال ۱۴۲۷ق برابر با ۳ اسفند سال ۱۳۸۴ش تروریست‌های وابسته به القاعده شاخه عراق به رهبری ابومصعب زرقاوی، با کارگذاری مواد منفجره در داخل بنا، حرم را منفجر کردند.[نیازمند منبع] در نتیجه این بمب‎‌گذاری، گنبد حرم با پوشش آجری و طلاکاریش و همچنین تزئینات کاشی‌کاری در دیوارهای آن، فرو ریخت اما پایه‌های گنبد، بدنه اصلی و دیوارها، سالم باقی ماند.[۱]

واکنش‎‌ها

به دنبال این حادثه، مراجع تقلید و علمای حوزه‎‌های علميه ایران و عراق دروس خود را تعطيل كردند. همچنین در ایران و عراق بازارها تعطیل و عزای عمومی اعلام شد.[۲] در ایران گردهمایی اعتراضی با حضور مراجع تقلید و علمای حوزه‌های علمیه قم در مسجد اعظم انجام شد.[۳] همچنین آیت‌الله خامنه‌ای و دیگر شخصیت‌های سیاسی ایران و عراق با صدور بیانیه‎‌هایی این اقدام را محکوم کردند.[۴]

برخی از سران و مقامات عالی‎رتبه کشورهای اسلامی نظیر امیر کویت، رئیس‌جمهور سوریه، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، پادشاه اردن، وزیر خارجه لبنان، دبیرکل وقت سازمان ملل متحد و وزیر خارجه مصر این اقدام را محکوم کردند.[۵]

حرم عسکریین (ع) پس از تخریب دوم

تخریب دوم

در ۲۷ جمادی‌الاول سال ۱۴۲۸ق برابر با ۲۳ خرداد سال ۱۳۸۶ش دو انفجار در حرم عسکریین به وقوع پیوست. در انفجار نخست، گلدسته سمت چپ حرم و در انفجار دوم، گلدسته سمت راست آن به طور کامل تخریب شد.[۶]

حمله داعش

در ۱۶ خرداد سال ۱۳۹۳ش حمله دیگری از سوی داعش به شهر سامرا و به قصد تخریب حرم عسکریین صورت گرفت که با مقاومت مردم و نیروهای امنیتی عراق خنثی شد.[۷]

بازسازی گنبد عسکریین

بازسازی

پس از تخریب، به دلیل اینکه گنبد حرم عسکریین در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده بود قرار بر این بود كه بازسازی حرم توسط كارشناسان اروپایی و زیر نظر یونسكو انجام شود؛ اما عمليات بازسازی به كندی صورت گرفت و دولت عراق اين مسئولیت را به ستاد بازسازی عتبات عالیات ایران واگذار كرد.[۸] کار ساخت گنبد حرم در سال ۱۳۸۹ش آغاز شد. این گنبد که با مساحت یک هزار و ۲۰۰ متر مربع بزرگترین گنبد‌ در اعتاب مقدسه به شمار می‎‌آید در تابستان ۱۳۹۱ش با بیش از ۲۳ هزار خشت طلا، طلاکاری شد. به گفته برخی منابع، بازسازی حرمین عسکریین(ع) مبلغی حدود یکصد میلیون دلار هزینه داشت.[۹]

ضریح جدید عسکریین(ع)

پس از واگذاری عملیات بازسازی به ایران، رییس شورای استان صلاح‌الدین عراق از حذف نام حرم عسكریین از فهرست میراث جهانی یونسكو به‌خاطر رعایت نكردن معیارهای بازسازی آثار تاریخی جهانی خبر داد. اما بعدها، مسئول اداره ارتباطات و رسانه‌ها در حرمین عسكریین این خبر را تكذيب كرد و گفت كه «بازسازی حرم مطابق مشخصات میراث جهانی است و یونسكو به دقت فرآیند بازسازی آن را پیگیری می‎‌كند.»[۱۰]

ضریح جدید

همچنین به جهت تسریع در بازسازی، آیت‌الله سیستانی از مراجع تقلید ساکن عراق ساخت ضریح عسکریین(ع) را بر عهده گرفت و آن را به نماینده خود در ایران واگذار کرد.[۱۱] کارگاه ساخت ضریح امامین عسکریین در سال ۱۳۸۹ش در قم و زیر نظر سید جواد شهرستانی (نماینده آیت‌الله سیستانی در ایران) دایر شد. طراحی این ضریح را «سید مهدی علمدار» بر عهده داشت و طراح چوب و سازه‌های آن نیز «سید مهدی دیدار» بود. «سید محمد حسینی موحد» کار خطاطی این ضریح را برعهده داشته است. به گفته لاجوردی، مسئول پروژه ساخت ضریح امامین عسکریین، در این‌ پروژه ۴ هزار و ۵۰۰ کیلو نقره، ۷۰ کیلو طلا و ۱۱ هزار کیلو چوب ساج استفاده شده است.

تکمیل عملیات بازسازی گنبد حرم عسکریین در شهریور ۹۴

ساخت ضریح عسکریین در سال ۱۳۹۳ش به پایان رسید[۱۲] و در بهمن ۱۳۹۵ش به سامرا منتقل شد و در ۴ اردیبهشت ۱۳۹۶ش از آن رونمایی گردید.[۱۳]

تکمیل عملیات بازسازی

عملیات بازسازی حرم امامین عسکریین(ع) در شهریور ۱۳۹۴ش به پایان رسید. به گفته رئیس ستاد بازسازی عتبات عالیات ایران، این عملیات، شامل چندین فاز از جمله ساخت گنبد و طلاکاری آن، ساخت و نصب گنبد، کاشی‌کاری، آیینه‌کاری، معرق‌کاری و سنگ‌کاری داخل حرم است. همچنین صندوقچه‌های قبور امام هادی(ع)، امام حسن عسکری(ع)، نرجس خاتون و حکیمه دختر امام جواد نیز طی دو سال کار در شیراز ساخته شد. در همین راستا ساخت شش درب‌ طلا شامل چهار درب ورودی اصلی و دو درب ورودی داخل رواق‌ها نیز به اتمام رسیده است.[۱۴]

انگیزه تخریب

جستارهای وابسته

پانویس

  1. خامه‌یار، تخریب زیارتگاه‎ های اسلامی در کشورهای عربی، ص۲۹ و ۳۰.
  2. العتبة العسکریة المقدسة، پایگاه اینترنتی حرمین عسکریین.
  3. اخبار شیعیان - اسفند ۱۳۸۵، شماره ۱۶ – گزارش، سالروز تخریب بارگاه ملکوتی امامین عسکریین.
  4. محکومیت انفجار حرم امامین عسکریین، خبرگزاری حج.
  5. العتبة العسکریة المقدسة، پایگاه اینترنتی حرمین عسکریین.
  6. خامه‌یار، تخریب زیارتگاه‌های اسلامی در کشورهای عربی، ص۳۰.
  7. حمله به سامرا و حرم امامین عسکریین، سایت روزنامه اطلاعات.
  8. تصاویر جدید از بازسازی حرمین عسکریین در سامرا، خبرگزاری حج.
  9. آخرین وضعیت ساخت ضریح حرمین عسکریین(ع)، خبرگزاری ابنا.
  10. تصاویر جدید از بازسازی حرمین عسکریین در سامرا، خبرگزاری حج.
  11. آخرین وضعیت ساخت ضریح حرمین عسکریین(ع)، خبرگزاری ابنا.
  12. آخرین وضعیت ساخت ضریح حرمین عسکریین(ع)، خبرگزاری ابنا.
  13. رونمایی از ضریح حرم مطهر امامین عسکریین(ع)، خبرگزاری ابنا.
  14. عملیات بازسازی گنبد حرم امامین عسکریین پایان یافت، خبرگزاری ایلنا.

منابع

  • العتبة العسکریة المقدسة پایگاه اینترنتی حرمین عسکریین
  • خامه‎یار، احمد، تخریب زیارت‌گاه‎های اسلامی در کشورهای عربی، قم، دارالإعلام لمدرسة اهل‎البیت(ع)، ۱۳۹۳ش.
  • آخرین وضعیت ساخت ضریح حرمین عسکریین(ع)، خبرگزاری ابنا، تاریخ انتشار: ۱۸ آذر ۱۳۹۱ش.
  • محکومیت انفجار حرم امامین عسکریین، خبرگزاری حج، تاریخ بازدید: ۲ دی ۱۳۹۹ش.
  • تصاویر جدید از بازسازی حرمین عسکریین در سامرا، خبرگزاری حج، تاریخ بازدید: ۲ دی ۱۳۹۹ش.
  • تخریب قبور امامین عسکریین (ع) در سامرا، سایت مشرق‌نیوز، تاریخ انتشار: ۲۷ خرداد ۱۳۹۳ش.
  • عملیات بازسازی گنبد حرم امامین عسکریین پایان یافت، خبرگزاری ایلنا، تاریخ انتشار: ۷ شهریور ۱۳۹۴ش.
  • حمله به سامرا و حرم امامین عسکریین، سایت روزنامه اطلاعات، تاریخ خبر: شنبه ۱۷ خرداد ۱۳۹۳ش.

پیوند به بیرون