پرش به محتوا

میرزا محمدباقر زنجانی

افزودن پیوند
از ویکی شیعه
(تغییرمسیر از میرزا باقر زنجانی)
میرزا محمدباقر زنجانی
اطلاعات فردی
لقبجمال‌الدین
تاریخ تولد۱۳۱۲ق (۱۲۷۴ش)
تاریخ وفات۱۳۹۴ق (۱۳۵۳ش)
محل دفنمقبره شیخ‌الشریعه اصفهانی در نجف
شهر وفاتنجف اشرف
اطلاعات علمی
استادانمحمدتقی شیرازی • سید ابوالحسن اصفهانی • آقا ضیاء عراقی • محمدحسین غروی نائینی
شاگردانسید علی خامنه‌ای • حسین وحید خراسانی • میرزا جواد تبریزی • سید مرتضی نجومی • محمدابراهیم جناتی • سید مصطفی خمینی • سید محمدعلی قاضی طباطبایی • سید احمد فهری زنجانی
محل تحصیلزنجان • کربلا • نجف
اجازه اجتهاد ازمیرزای نائینی
تألیفاتتنقیح القواعد، تقریرات درس‌های فقه و اصول میرزای نائینی، حاشیه بر فرائد الاصول، کفایة الاصول، مکاسب، العروة الوثقی و مصباح الفقیه


میرزا محمدباقر زنجانی (۱۳۱۲ق-۱۳۹۴ق) معروف به جمال‌الدین[۱] فقیه، اصولی و نویسنده شیعه در قرن چهاردهم قمری[۲] و از شاگردان برجسته میرزای نائینی است.[۳] او با وجود جایگاه علمی بالا، از مرجعیت و انتشار فتاوای خود پرهیز داشت و ازاین‌رو کمتر شناخته شد؛ بااین‌حال، نزد عالمان نجف از احترام ویژه‌ای برخوردار بود.[۴] او را عالمی باصفا، زاهد، نورانی و شوخ‌طبع دانسته‌اند که هر هفته مجلس روضه برپا می‌نمود و گفته شده امام خمینی نیز در آن شرکت می‌کرد.[۵]

گرچه فعالیت سیاسی آشکاری نداشت، اما ادعا شده که از بینش سیاسی بالا و اطلاعاتی دقیق در مسائل سیاسی برخوردار بود. همچنین آگاهی گسترده‌ای از تاریخ مشروطه داشت و بخشی از رویدادهای آن را، متناسب با سن خود، از نزدیک درک کرده بود.[۶] گفته شده پس از حضور امام خمینی در نجف، به اندیشه و روش مبارزاتی او علاقه‌مند شد و امام نیز به وی محبت داشت و هزینه زندگی او را متکفل شده بود.[۷]

از زنجانی بیش از بیست جلد اثر در علوم مختلف اسلامی بر جای مانده است[۸] که از جمله آنها می‌توان به تنقیح القواعد، تقریرات درس‌های فقه و اصول میرزای نائینی، حاشیه بر فرائد الاصول، کفایة الاصول، مکاسب، العروة الوثقی و مصباح الفقیه اشاره کرد.[۹]

او علوم دینی را در زنجان آغاز کرد و در همان‌جا به تدریس سطوح عالی حوزه پرداخت.[۱۰] پس از درگذشت پدر در سال ۱۳۳۸ق، برای ادامه تحصیل به کربلا رفت و از درس محمدتقی شیرازی بهره برد[۱۱] و سپس به نجف مهاجرت کرد و در درس اساتیدی همچون سید ابوالحسن اصفهانی، آقا ضیاء عراقی، محمدحسین غروی نائینی و اسماعیل غروی محلاتی حاضر شد.[۱۲]

گفته شده بیش از چهارده سال در درس میرزای نائینی شرکت کرد[۱۳] و چهل سال به تدریس فقه و اصول پرداخت و صدها مجتهد پرورش داد.[۱۴] از شاگردان او می‌توان به سید علی خامنه‌ای،[۱۵] حسین وحید خراسانی، میرزا جواد تبریزی، سید مرتضی نجومی، محمدابراهیم جناتی، سید مصطفی خمینی، سید محمدعلی قاضی طباطبایی، سید احمد فهری زنجانی، محمد رشتی و سید مرتضی مهری اشاره کرد.[۱۶] پیکر او پس از اقامه نماز توسط آیت‌الله خویی، در مقبره شیخ‌الشریعه اصفهانی در نجف اشرف به خاک سپرده شد.[۱۷]

پانویس

  1. ↑ نجومی، کیمیای هستی، ۱۳۷۹ش، ص۸۳.
  2. ↑ شریف رازی، گنجینه دانشمندان، ۱۳۷۰ش، ج۵، ص۲۳۴.
  3. ↑ حاجی‌بیگی کندری، خاطرات حجت الاسلام عمید زنجانی، ۱۳۷۹ش، ص۷۱.
  4. ↑ دوانی، نقد عمر، ۱۳۸۲ش، ص۷۱.
  5. ↑ «محمدباقر زنجانی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  6. ↑ حاجی‌بیگی کندری، خاطرات حجت الاسلام عمید زنجانی، ۱۳۷۹ش، ص۱۳۳.
  7. ↑ حاجی‌بیگی کندری، خاطرات حجت الاسلام عمید زنجانی، ۱۳۷۹ش، ص۱۳۵.
  8. ↑ «محمدباقر زنجانی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  9. ↑ انصاری، «آیت‌الله میرزا محمد باقر زنجانی»، مجله مسجد، ش۶۴، ۱۳۸۱ش، ص۷۰.
  10. ↑ نجومی، کیمیای هستی، ۱۳۷۹ش، ص۸۳.
  11. ↑ نجومی، کیمیای هستی، ۱۳۷۹ش، ص۸۳-۸۴.
  12. ↑ انصاری، «آیت‌الله میرزا محمد باقر زنجانی»، مجله مسجد، ش۶۴، ۱۳۸۱ش، ص۶۷.
  13. ↑ حاجی‌بیگی کندری، خاطرات حجت الاسلام عمید زنجانی، ۱۳۷۹ش، ص۷۱.
  14. ↑ شریف رازی، گنجینه دانشمندان، ۱۳۷۰ش، ج۵، ص۲۳۴.
  15. ↑ ولایتی، «خامنه‌ای، آیت‌الله»، ص۶۷۵.
  16. ↑ شریف رازی، گنجینه دانشمندان، ۱۳۷۰ش، ج۸، ص۱۷۰.
  17. ↑ انصاری، «آیت‌الله میرزا محمد باقر زنجانی»، مجله مسجد، ش۶۴، ۱۳۸۱ش، ص۷۱.

منابع

  • انصاری، ناصرالدین، «آیت‌الله میرزا محمد باقر زنجانی»، قم، مجله مسجد، ش۶۴، مهر و آبان ۱۳۸۱ش.
  • حاجی‌بیگی کندری، محمدعلی، خاطرات حجت الاسلام عمید زنجانی، تهران، انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۷۹ش.
  • دوانی، علی، نقد عمر، تهران، انتشارات رهنمون، ۱۳۸۲ش.
  • شریف رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران، کتابفروشی اسلامیه، ۱۳۷۰ش.
  • «محمدباقر زنجانی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ بازدید مطلب: ۹ مرداد ۱۴۰۵ش.
  • نجومی، سید مرتضی، کیمیای هستی، تهران، نشر سها، ۱۳۷۹ش.
  • ولایتی، علی‌اکبر، «خامنه‌ای، آیت‌الله» در دایرة المعارف بزرگ اسلامی(ج۲۱)، تهران، ۱۳۹۲ش.
برگرفته از «https://fa.wikishia.net/w/index.php?title=میرزا_محمدباقر_زنجانی&oldid=1516014»