عبدالله مازندرانی
| فقیه، مرجع تقلید شیعه و از حامیان اصلی نهضت مشروطه ایران | |
 | |
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | شیخ عبدالله مازندرانی |
| تاریخ تولد | ۱۲۵۶ق |
| زادگاه | بارفروش، مازندران (بابل کنونی) |
| تاریخ وفات | ۴ ذیالحجه ۱۳۳۰ق / ۲۲ آبان ۱۲۹۱ش |
| محل دفن | حرم امام علی(ع) |
| شهر وفات | نجف |
| اطلاعات علمی | |
| استادان | فاضل اردکانی • شیخ مرتضی انصاری • مهدی کاشفالغطاء • میرزا حبیبالله رشتی • زینالعابدین بارفروشی • فاضل ایروانی |
| شاگردان | شعبان گیلانی • شیخ عبدالحسین عترتی کوشالی • شیخ علی زاهد قمی |
| محل تحصیل | کربلا • نجف |
| اجازه روایت به | سید عبدالحسین شرفالدین عاملی |
| تألیفات | رساله فتوایی اُهبَةُ العِباد فی یومِ المَعاد؛ حاشیه بر آثار فقهی؛ تقریرات درسی |
| فعالیتهای اجتماعی-سیاسی | |
| سیاسی | حمایت از نهضت مشروطه • حکم جهاد علیه استبداد محمدعلیشاه • حمایت از مقاومت در برابر مداخله روسیه |
عبدالله لنگرودی مشهور به عبدالله مازندرانی (۱۲۵۶-۱۳۳۰ق)[۱] از فقیهان و مراجع تقلید شیعه و از «مراجع ثلاث مشروطه» بود.[۲] براساس منابع، مواضع سیاسی مازندرانی در دوره مشروطه عموماً با دیدگاههای آخوند خراسانی همسو بود[۳] وی مشروطه را راهکاری برای محدود کردن استبداد میدانست.[۴]
براساس گزارشها، فعالیتهای سیاسی عبدالله مازندرانی در چهار محور شامل مبارزه با حکومت استبدادی، مقابله با مخالفان مشروطه، انتقاد از اقدامات برخی مشروطهخواهان که احکام شرعی را نادیده میگرفتند و مبارزه با مداخلات قدرتهای خارجی قابل دستهبندی است.[۵] وی بر کتاب تنبیه الامه و تنزیه المله اثر میرزای نائینی تقریظ نوشت و مبانی آن را برگرفته از آموزههای اسلامی دانست.[۶] همچنین در جریان شکلگیری مجلس شورای ملی، به پرسشهایی درباره برخی قوانین پاسخ داد و پس از بهتوپ بستن مجلس، همراه دیگر مراجع نجف از مشروطهخواهان حمایت کرد.[۷] بنابر گزارشها، وی در برابر مداخلات روسیه نیز موضع گرفت و با دعوت به تحریم کالاهای روسی و برنامهریزی برای حرکت علما و طلاب به ایران، از مقاومت در برابر اشغال بخشهایی از کشور حمایت کرد.[۸]
براساس منابع، عبدالله مازندرانی در سال ۱۲۵۶ق در بارفروش (بابل کنونی) زاده شد. پدرش، ملا محمدنصیر دیوشلی، از روحانیان اهل دیوشل گیلان بود که پیش از تولد وی به بارفروش مهاجرت کرده بود.[۹] تحصیلات مقدماتی خود را در بارفروش نزد پدرش و ملا محمد اشرفی آغاز کرد و سپس برای ادامه تحصیل راهی عتبات عراق شد. وی در کربلا و نجف نزد استادانی مانند فاضل اردکانی، شیخ مرتضی انصاری، مهدی کاشفالغطاء، میرزا حبیبالله رشتی، زینالعابدین بارفروشی و فاضل ایروانی تحصیل کرد و به درجه اجتهاد رسید.
عبدالله مازندرانی پس از درگذشت میرزا حبیبالله رشتی و میرزای شیرازی، حوزه درس او گسترش یافت و گروهی از ایران از وی تقلید کردند. براساس منابع، وی طی بیش از سه دهه تدریس بیش از دویست شاگرد پرورش داد و شماری از آنان اجازه اجتهاد یا روایت دریافت کردند. شعبان گیلانی،[۱۰] عبدالحسین عترتی کوشالی[۱۱] و علی زاهد قمی از شاگردان او و سید عبدالحسین شرفالدین از دریافتکنندگان اجازه علمی وی معرفی شدهاند.[۱۲] آثار مستقل او محدود گزارش شده و بیشتر شامل حاشیه بر کتابهای فقهی، رساله عملیه و تقریرات درسی است.[۱۳] رساله فتوایی «اُهبة العباد فی یوم المعاد» از آثار شناختهشده او به شمار میرود.[۱۴]
عبدالله مازندرانی در ۴ ذیالحجه ۱۳۳۰ق (۲۲ آبان ۱۲۹۱ش) در نجف درگذشت و پس از اقامه نماز بر پیکر او توسط فتحالله غروی اصفهانی، در حرم امام علی(ع)، در شبستان شرقی حرم، در حجره جعفر شوشتری و کنار محمدحسن آشتیانی دفن شد.[۱۵]
پانویس
- ↑ «آیتالله ملا عبدالله لنگرودی مشهور به مازندرانی را بیشتر بشناسیم»، وبگاه مؤسسه مطالعات و پژوهشهای اسلامی.
- ↑ «آیات ثلاث و انقلاب مشروطه (با مطالعه موردی ملاعبدالله مازندرانی)»، وبگاه مؤسسه مطالعات و پژوهشهای اسلامی.
- ↑ حائری، تشیع و مشروطیت در ایران، ۱۳۶۴ش، ص۱۲۳.
- ↑ بنیاد دائرة المعارف اسلامی، دانشنامه جهان اسلام، ۱۳۷۵ش، ج۱، ص۳۹۲۲.
- ↑ حائری، تشیع و مشروطیت در ایران، ۱۳۶۴ش، ص۱۲۳.
- ↑ نائینی، تنبیه الامة، ۱۳۸۲ش، ص۳۳-۳۴.
- ↑ کسروی، تاریخ مشروطه ایران، ۱۳۸۳ش، ص۶۱۴-۶۱۵.
- ↑ امین، اعیان الشیعه، ۱۴۰۳ق، ج۳، ص۱۲۱۹.
- ↑ امین، اعیان الشیعه، ۱۴۰۳ق، ج۸، ص۶۹.
- ↑ آقابزرگ طهرانی، طبقات أعلام الشیعة، ۱۳۸۸ش، ج۲، ص ۸۳۸،
- ↑ قربانی، پیشینه تاریخى فرهنگى لاهیجان و بزرگان آن، ۱۳۹۶ش، ص۸۲۱-۸۲۶.
- ↑ مدرس تبریزی، ریحانة الأدب، چاپخانه شفق، ج۳، ص۱۹۴.
- ↑ مدرس تبریزی، ریحانة الادب، چاپخانه شفق، ج۵، ص۱۴۶؛ حرزالدین، معارف الرجال، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۱۹.
- ↑ آقابزرگ طهرانی، الذریعه، ۱۴۰۸ق، ج۲، ص۴۸۲.
- ↑ حرزالدین، معارف الرجال، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۱۹.
منابع
- «آیات ثلاث و انقلاب مشروطه (با مطالعه موردی ملاعبدالله مازندرانی)»، وبگاه مؤسسه مطالعات و پژوهشهای اسلامی، تاریح درج مطلب: ۱۳ مرداد ۱۴۰۰ش، تاریخ بازدید: ۹ مرداد ۱۴۰۵ش.
- «آیتالله ملا عبدالله لنگرودی مشهور به مازندرانی را بیشتر بشناسیم»، وبگاه مؤسسه مطالعات و پژوهشهای اسلامی، ۱۴ مرداد ۱۴۰۰ش، تاریخ بازدید: ۹ مرداد ۱۴۰۵ش.
- آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، الذریعه الی تصانیف الشیعه، بیروت، دارالاضواء، چاپ دوم، ۱۴۰۸ق.
- آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، طبقات أعلام الشیعة و هو نقباء البشر فی القرن الرابع عشر، به تحقیق عبدالعزیز طباطبائی و محمد طباطبائی بهبهانی، مشهد، دار المرتضی للنشر، ۱۳۸۸ش.
- امین، سید محسن، اعیان الشیعه، بیروت، دار التعارف للمطبوعات، ۱۴۰۳ق.
- بنیاد دائرة المعارف اسلامی، دانشنامه جهان اسلام، تهران، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، ۱۳۷۵ش.
- حائری، عبدالهادی، تشیع و مشروطیت در ایران و نقش ایرانیان مقیم عراق، تهران، امیرکبیر، ۱۳۶۴ش.
- حرزالدین، محمد، معارف الرجال فی تراجم العلماء و الأدباء، قم، کتابخانه آیتالله مرعشی نجفی، ۱۴۰۵ق.
- قربانی، محمدعلی، پیشینهٔ تاریخی فرهنگی لاهیجان و بزرگان آن، رشت، انتشارات سپیدرود، ۱۳۹۶ش.
- کسروی، احمد، تاریخ مشروطه ایران، تهران، نشر امیرکبیر، ۱۳۸۳ش.
- مدرس، محمدعلی مدرس، ریحانة الأدب فی تراجم المعروفین بالکنیة أو اللقب، تبریز، چاپخانه شفق، بیتا.
- نائینی، محمدحسین، تنبیه الامة و تنزیه الملة، به تصحیح سید جواد ورعی، قم، بوستان کتاب، ۱۳۸۲ش.
پیوند به بیرون