محمدحسن مامقانی

از ویکی شیعه
شیخ محمدحسن مامقانی
محمدحسن مامقانی.jpg
اطلاعات فردی
تاریخ تولد ۲۲ شعبان سال ۱۲۳۸ق
تاریخ وفات ۱۸ محرم سال ۱۳۲۳ق
محل دفن نجف
شهر وفات نجف
اطلاعات علمی
استادان شیخ مرتضی انصاریسید حسین کوه‌کمریشیخ مهدی کاشف‌الغطاء
شاگردان سید ابوالحسن اصفهانیحسنعلی نخودکی اصفهانیسید محسن امین، محمدحسین کاشف الغطاعبدالله مامقانی
محل تحصیل نجفتبریز
اجازه روایت از سید علی طباطبایی
اجازه اجتهاد از سید علی طباطبایی

محمدحسن مامقانی یا ممقانی (۱۲۳۸ق - ۱۳۲۳ق) از فقهای شیعه که پس از وفات میرزای شیرازی به مرجعیت رسید و در ترکیه، قفقاز و ایران به‌ویژه در نواحی آذربایجان و تهران مقلّدانی داشت.

زندگی‌نامه

محمدحسن مامقانی در ۲۲ شعبان سال ۱۲۳۸ق در مامقان (در نزدیکی تبریز) متولد شد. پدر او عبدالله مامقانی بود که به مرجعیت رسید و بسیاری از مردم آذربایجان از او تقلید می‌کردند. پس از تولد محمدحسن، خانواده وی به کربلا مهاجرت کرد و در آنجا ساکن شد.

فرزندان

وفات

محمدحسن مامقانی در ۱۸ محرم سال ۱۳۲۳ق از دنیا رفت و در نجف به‌خاک سپرده شد.[۱] نقل شده که در سال ۱۳۸۸ق در هنگام گسترش مقبره، دیواره لحد فرو ریخت و پیکر وی را پس از شصت‌وپنج سال سالم یافتند.[۲]

تحصیلات

تا سال ۱۲۵۵ق در کربلا به یادگیری مقدمات علوم اسلامی پرداخت و در ۱۷ سالگی برای ادامه تحصیل به نجف مهاجرت کرد. در سال ۱۲۵۸ق به درخواست مردم و توصیه صاحب جواهر به مامقان بازگشت تا به ترویج دین بپردازد. پس از مدتی به تبریز رفت و تحصیلات خود را نزد اساتید آن شهر ادامه داد و در ضمن به تدریس مشغول شد. در سال ۱۲۷۰ق دوباره به نجف بازگشت و در حوزه علمیه نجف به تحصیل و تدریس پرداخت و به درجه اجتهاد رسید.[۳] او از سید علی طباطبایی نویسنده ریاض المسائل، اجازه روایت و اجازه اجتهاد دریافت کرد.

اساتید و شاگردان

برخی از اساتید او عبارتند از:

شاگردان

از شاگردان مامقانی می‌توان این افراد را نام برد:

مرجعیت

بعد از وفات سید محمدحسن شیرازی در سال ۱۳۱۲ق، مامقانی به مرجعیت رسید و در ترکیه، قفقاز و ایران به‌ویژه در نواحی آذربایجان و تهران مقلّدانی داشت.[۶]

سفرها

مامقانی علاوه بر سفرهای تحصیلی، سفرهای دیگری نیز برای تبلیغ و زیارت داشته است. وی در سال ۱۲۶۶ق به قفقاز رفت و بیش از یک سال در شهرهای قلعه شیشه، نخجوان، گنجه و... اقامت کرد و به تبلیغ دین پرداخت.[نیازمند منبع]

در سال ۱۳۲۲ق نیز به قصد زیارت، همراه فرزندش عبدالله مامقانی عازم مشهد شد. آنان از راه کربلا، کرمانشاه و تهران به مشهد رفتند و در هر شهری که وارد می‌شدند، مورد استقبال مردم قرار می‌گرفتند. او در طی سفر ضمن بیان تعالیم دینی به سؤالات و استفتائات مردم نیز پاسخ می‌داد.

ملاقات مظفرالدین شاه قاجار با او

در همین سفر وقتی برای زیارت عبدالعظیم حسنی وارد ری شد و در آنجا اقامت کرد. مظفرالدین شاه قاجار چند نفر از وزرا و شاهزادگان را به دیدار او فرستاد و از وی دعوت کرد برای دیدار با شاه به تهران برود ولی او نپذیرفت و ناگزیر خود مظفرالدین شاه به ملاقات وی آمد.[۷]

آثار

  • «اصالة البرائة»
  • «بشری الوصول الی اسرار علم الاصول» در هشت جلد
  • «ذرایع الاعلام فی شرح شرایع الاسلام» در شش جلد
  • «غایة الآمال»
  • «المواعظ».[۸]

پانویس

  1. امین، اعیان الشیعه، ج۵، ص۱۵۰.
  2. پورتال اهل بیت
  3. امین، اعیان الشیعه، ج۵، ص۱۵۰
  4. رحمان‌ستایش، مقاله معرفی کتاب «الفوائد الرجالیه».
  5. امین، اعیان الشیعه، ج۵، ص۱۵۱.
  6. حرزالدین، معارف الرجال، ج۲، ص۱۳ و ۲۴۴؛ انصاری، زندگانی و شخصیت شیخ انصاری، ص۲۳۹؛ طباطبایی‌مجد، دانشمندان آذربایجان، ص۱۱.
  7. امین، اعیان الشیعه، ج۵، ص۱۵۱.
  8. امین، اعیان الشیعه، ج۵، ص۱۵۱.

منابع

  • امین، سید محسن، اعیان الشیعه، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات، ۱۴۰۶ق/۱۹۸۶م.
  • حرزالدین، محمدحسین، معارف الرجال، کتابخانه عمومی حضرت آیت الله العظمی مرعشی نجفی، قم، ۱۴۰۵ق.
  • انصاری، مرتضی بن محمدامین، زندگانی و شخصیت شیخ انصاری، فارس الحجاز، ۱۳۸۴ش.
  • طباطبایی‌مجد، غلامرضا؛ تربیت، محمدعلی، دانشمندان آذربایجان، ۱۳۷۸ش.