محمدحسن مامقانی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
شیخ محمدحسن مامقانی
محمدحسن مامقانی.jpg
اطلاعات فردی
تاریخ تولد ۲۲ شعبان سال ۱۲۳۸ق
زادگاه مامقان
تاریخ وفات ۱۸ محرم سال ۱۳۲۳ق
محل دفن نجف
شهر وفات نجف
اطلاعات علمی
استادان شیخ مرتضی انصاری، ملاّ علی خلیلی نجفی، سید حسین کوه کمری، شیخ راضی فقیه عراقی، شیخ مهدی کاشف الغطاء
شاگردان سید ابوالحسن اصفهانی، حسن علی نخودکی اصفهانی، سید محسن امین، محمدحسین کاشف الغطا، علی علیاری، عبدالله مامقانی، ابوالقاسم مامقانی
محل تحصیل نجف، تبریز
اجازه روایت از سید علی طباطبایی
اجازه اجتهاد از سید علی طباطبایی

محمدحسن مامقانی یا ممقانی (۱۲۳۸ق - ۱۳۲۳ق) از فقهای شیعه که پس از وفات میرزای شیرازی به مرجعیت رسید و در ترکیه، قفقاز و ایران، به‌ویژه در نواحی آذربایجان و تهران مقلّدانی داشت.

زندگی نامه

محمد حسن مامقانی در ۲۲ شعبان سال ۱۲۳۸ق. در مامقان (در نزدیکی تبریز) متولد شد. پدر او عبدالله مامقانی بود که به مرجعیت رسید و بسیاری از مردم آذربایجان از او تقلید می‌کردند. پس از تولد محمدحسن، خانواده وی به کربلا مهاجرت کرد و در آنجا ساکن شد.

محمدحسن مامقانی در ۱۸ محرم سال ۱۳۲۳ق. از دنیا رفت و در نجف به خاک سپرده شد.[۱] نقل شده است در سال ۱۳۸۸ق در هنگام گسترش مقبره، دیواره لحد فرو ریخت و پیکر وی را پس از شصت و پنج سال سالم یافتند.[۲]

فرزندان

عبدالله مامقانی(درگذشته ۱۳۵۱ق) صاحب کتاب تنقیح المقال

ابوالقاسم مامقانی (درگذشته ۱۳۵۱ق) نویسنده «مقباس الکرامه فی شرح تبصرة العلامه» و «غایة المامول فی علم الاصول»

تحصیلات

تا سال ۱۲۵۵ق در کربلا به یادگیری مقدمات علوم اسلامی پرداخت و در ۱۷ سالگی برای ادامه تحصیل به نجف مهاجرت کرد. در سال ۱۲۵۸ق به درخواست مردم و توصیه صاحب جواهر به مامقان بازگشت تا به ترویج دین بپردازد. پس از مدتی به تبریز رفت و تحصیلات خود را نزد اساتید آن شهر ادامه داد و در ضمن به تدریس مشغول شد. در سال ۱۲۷۰ق دوباره به نجف بازگشت و در حوزه علمیه نجف به تحصیل و تدریس پرداخت و به درجه اجتهاد رسید.[۳] او از سید علی طباطبایی نویسنده ریاض المسائل، اجازه روایت و اجازه اجتهاد دریافت کرد.

اساتید و شاگردان

برخی از اساتید او عبارتند از:

اساتید
شاگردان

از شاگردانش:

مرجعیت

بعد از وفات آیت الله سید محمد حسن شیرازی در سال ۱۳۱۲ق، آیت الله مامقانی به مرجعیت رسید و در ترکیه، قفقاز و ایران به‌ویژه در نواحی آذربایجان و تهران مقلّدانی داشت.[۵]

سفرها

مامقانی علاوه بر سفرهای تحصیلی، سفرهای دیگری نیز برای تبلیغ و زیارت داشته است. وی در سال ۱۲۶۶ق. به قفقاز رفت و بیش از یک سال در شهرهای قلعه شیشه، نخجوان، گنجه و... اقامت کرد و به تبلیغ دین پرداخت.[نیازمند منبع]

در سال ۱۳۲۲ق. نیز به قصد زیارت، همراه فرزندش عبدالله مامقانی عازم مشهد شد. آنان از راه کربلا، کرمانشاه و تهران، به مشهد رفتند و در هر شهری که وارد می‌شدند، مورد استقبال مردم قرار می‌گرفتند. او در طی سفر ضمن بیان تعالیم دینی به سؤالات و استفتائات مردم نیز پاسخ می‌داد.

ملاقات مظفرالدین شاه قاجار با او

در همین سفر وقتی برای زیارت عبدالعظیم حسنی وارد ری شد و در آنجا اقامت کرد، مظفرالدین شاه قاجار چند نفر از وزرا و شاهزادگان را به دیدار او فرستاد و از وی دعوت کرد برای دیدار با شاه به تهران برود ولی او نپذیرفت و ناگزیر خود مظفرالدین شاه به ملاقات وی آمد.[۶]

آثار

  • «اصالة البرائة»
  • «بشری الوصول الی اسرار علم الاصول» در هشت جلد
  • «ذرایع الاعلام فی شرح شرایع الاسلام» در شش جلد
  • «غایة الآمال»
  • «المواعظ»[۷]

پانویس

  1. امین، اعیان الشیعه، ج۵، ص۱۵۰
  2. پورتال اهل بیت
  3. امین، اعیان الشیعه، ج۵، ص۱۵۰
  4. امین، اعیان الشیعه، ج۵، ص۱۵۱
  5. معارف الرجال، ج۲، ص۱۳ و ۲۴۴ زندگانی و شخصیت شیخ انصاری، ص۲۳۹، و دانشمندان آذربایجان، ص۱۱
  6. امین، اعیان الشیعه، ج۵، ص۱۵۱
  7. امین، اعیان الشیعه، ج۵، ص۱۵۱

منابع

  • امین، سید محسن، اعیان الشیعه، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات، ۱۴۰۶ق/۱۹۸۶م.
  • حرزالدین، محمدحسین، معارف الرجال، کتابخانه عمومی حضرت آیت الله العظمی مرعشی نجفی، قم، ۱۴۰۵ق.