ام ایمن: تفاوت میان نسخهها
Shamsoddin (بحث | مشارکتها) جز added Category:راویان زن using HotCat |
Shamsoddin (بحث | مشارکتها) جز added Category:راویان شیعه قرن1(قمری) using HotCat |
||
| خط ۹۵: | خط ۹۵: | ||
[[رده:راویان حدیث از پیامبر]] | [[رده:راویان حدیث از پیامبر]] | ||
[[رده:راویان زن]] | [[رده:راویان زن]] | ||
[[رده:راویان شیعه قرن1(قمری)]] | |||
نسخهٔ ۳ دسامبر ۲۰۱۶، ساعت ۲۲:۳۰
| مشخصات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | بَرَکة دختر ثعلبة بن عمرو |
| کنیه | اُمِّ اَیمَن |
| خویشاوندان | مادر اسامة بن زید همسر زید بن حارثه |
| مشخصات دینی | |
| زمان اسلام آوردن | از نخستین گروندگان به اسلام |
| حضور در جنگها | جنگ احد و جنگ خیبر |
| هجرت به | مدینه و حبشه |
| دیگر فعالیتها | شهادت بر اعطای فدک توسط پیامبر اسلام(ص) به فاطمه (س) |
اُمِّ اَیمَن، کنیه بَرَکة دختر ثعلبة بن عمرو، از زنان صحابی، آزاد شده پیامبر(ص) و مادر اسامه بن زید.
ام ایمن به همراه امام علی تنها کسانی بودند که پس از درگذشت پیامبر(ص) و غصب فدک از سوی ابوبکر، شهادت دادند که پیامبر(ص)، فدک را به فاطمه بخشیده است. پیامبر(ص) او را از زنان بهشتی معرفی کرده است. او در جنگ احد و خیبر حضور داشت.
نسب
بَرَکة دختر ثعلبة بن عمرو، مشهور بهام ایمن، کنیز حبشی[۱] عبدالله بن عبدالمطلب (پدر پیامبر اکرم) یا همسرش آمنه بود. پس از درگذشت عبدالله و سپس آمنه این کنیز به پیامبر(ص) به ارث رسید.[۲]
مراقبت از محمد(ص) در کودکی
پس از درگذشت آمنه در ابواء، او محمد(ص) را تا ورود به مکه مراقبت کرد[۳] و همچنان تا مدتها در خدمت پیامبر(ص) بود[۴] و نگهداری از حضرت محمد(ص) را تا بزرگ شدنش بر عهده گرفت.[۵] عبدالمطلب به ام ایمن گفته بود که از پسرم غفلت نکن، اهل کتاب گمان میکنند که پسرم پیامبر این امت است.[۶]
ازدواجها و فرزندان
پیامبر (ص) به هنگام ازدواج با خدیجه، ام ایمن را آزاد کرد و او به همسری عبید بن زید خزرجی درآمد و ایمن را از او به دنیا آورد و به همین سبب به «ام ایمن» شهرت یافت. او پس از چندی که عبید درگذشت، با زید بن حارثه که آزاد شده و سپس فرزند خوانده پیامبر بود، ازدواج کرد و اسامه بن زید از او متولد شد.[۷]
هجرت
ام ایمن از نخستین گروندگان به اسلام بود و بعدها به مدینه هجرت کرد.[۸] همچنین گفته شده است که وی از مهاجران به حبشه نیز بوده است.[۹]
شرکت در جنگ ها
ام ایمن در جنگ احد حضور داشت و جنگجویان را سیراب و مجروحان را مداوا میکرد. وی در خیبر نیز همراه پیامبر(ص) بود.[۱۰]
ارتباط با اهل بیت(ع)
پیامبر(ص) به ام ایمن علاقه بسیاری داشت و حتی گفتهاند گاه او را مادر خطاب میکرد.[۱۱] احادیثی از منزلت بلند او نزد پیامبر(ص) نقل شده است.[۱۲] پیامبر(ص) ام ایمن را در خانهاش دیدار میکرد و پس از او ابوبکر و عمر نیز به پیروی از پیامبر، چنین میکردند.[۱۳] از این رو، در برخی منابع حدیثی، بابی به عنوان فضایل ام ایمن آمده است.[۱۴] در برخی منابع شیعی نیز، با احترام از او یاد شده است.[۱۵]
پیامبر(ص) او را از زنان بهشتی معرفی کرده است. ام ایمن به همراه امام علی(ع) تنها کسانی بودند که پس از درگذشت پیامبر(ص) و غصب فدک توسط ابوبکر، شهادت دادند که پیامبر(ص)، فدک را به فاطمه بخشیده است.[۱۶]
از ام ایمن چند حدیث روایت شده است.[۱۷] کسانی چون انس بن مالک، ابو یزید مدنی و حنش بن عبدالله صنعانی نیز از او روایت کردهاند.[۱۸]
درگذشت
تاریخ دقیق درگذشت ام ایمن روشن نیست. برخی گفتهاند که او حدود ۵ ماه پس از رحلت پیامبر درگذشت،[۱۹] اما بنا بر نقل ابن سعد،[۲۰] وی تا اوایل خلافت عثمان زنده بوده است.[۲۱]
پانویس
- ↑ زهری، المغازی النبویة، ۱۷۷؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۲۵، ص۸۶.
- ↑ نک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۲۳؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۹۶.
- ↑ ابن قتیبه، المعارف، ص۱۵۰.
- ↑ بلاذری، انساب الاشراف،ج۱، ص۴۷۲.
- ↑ ابن حجر، الاصابة، ج۸، ص۳۶۰.
- ↑ ابن کثیر، البدایة والنهایة، ج۲، ص۳۴۳.
- ↑ ابن سعد، الطبقات، ج۴، ص۶۱، ج۸، ص۲۲۳؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۴۷۲.
- ↑ نک: بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۲۶۹؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۷۹۳؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۵، ص۵۶۷.
- ↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۷۹۳، ابن اثیر، اسد الغابه، ج۵، ص۵۶۷.
- ↑ واقدی، المغازی، ج۱، ص۲۴۱، ۲۵۰، ج۲، ص۶۸۵؛ ابن سعد، الطبقات، ج۸، ص۲۲۵؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۳۲۰.
- ↑ ابن سعد، الطبقات، ج۸، ص۲۲۳.
- ↑ نک: ابن سعد، الطبقات، ج۸، ۲۲۳-۲۲۶؛ ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۲، ص۲۲۴.
- ↑ مسلم، صحیح، ج۲، ص۱۹۰۷؛ ابن ماجه، سنن، ج۲، ۵۲۳-۵۲۴؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۷۹۴.
- ↑ نک: مسلم، صحیح، ج۲، ص۱۹۰۷- ۱۹۰۸.
- ↑ مثلاً نک: کلینی، کافی، ج۲، ص۴۰۵؛ ابن بابویه، امالی، ص۷۶.
- ↑ الطبرسی، الاحتجاج، ج۱، ص۱۲۱-۱۲۲.
- ↑ احمد بن حنبل، مسند، ج۶، ص۴۲۱؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۲۵، ص۸۷-۹۱؛ ابن ماجه، سنن، ج۲، ص۱۱۰۷.
- ↑ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۱۲، ص۴۵۹.
- ↑ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۲۵، ص۸۶، به نقل از زهری.
- ↑ ابن سعد، ج۸، ص۲۲۶.
- ↑ نیز نک: طبرانی، المعجم الکبیر، ج۲۵، ص۸۶؛ ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۲، ص۲۲۷.
منابع
- ابن اثیر، علی، اسدالغابة، قاهره، ۱۲۸۰ق.
- ابن بابویه، محمد، امالی، به کوشش حسین اعلمی، بیروت، ۱۴۰۰ق /۱۹۸۰م.
- ابن حجر عسقلانی، احمد، تهذیب التهذیب، حیدرآباد دکن، ۱۳۲۷ق.
- ابن سعد، محمد، الطبقات الکبری، بیروت، دارصادر.
- ابن عبدالبر، یوسف، الاستیعاب، به کوشش علی محمد بجاوی، قاهره، ۱۳۸۰ق /۱۹۶۰م.
- ابن قتیبه، عبدالله، المعارف، به کوشش ثروت عکاشه، قاهره، ۱۳۸۸ق /۱۹۶۹م.
- ابن کثیر، البدایة والنهایة، تحقیق: علی شیری، بیروت: دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۸-۱۹۸۸م.
- ابن ماجه، محمد، سنن، استانبول، ۱۴۰۱ق /۱۹۸۱م.
- احمد بن حنبل، مسند، قاهره، ۱۳۱۳ق.
- بلاذری، احمد، انساب الاشراف، به کوشش محمد حمیدالله، قاهره، ۱۹۵۹م.
- ذهبی، احمد، سیر اعلام النبلاء، به کوشش شعیب ارنؤوط و دیگران، بیروت، ۱۴۰۶ق /۱۹۸۶م.
- زهری، عبدالله، المغازی النبویة، به کوشش سهیل زکار، دمشق، ۱۴۰۱ق /۱۹۸۱م.
- طبرانی، سلیمان، المعجم الکبیر، به کوشش حمدی عبدالمجید سلفی، بغداد، ۱۹۸۱م.
- طبری، تاریخ.
- الطبرسی، الاحتجاج، ج ۱، تعلیق و ملاحظات: السیدمحمدباقر الخرسان، النجف الاشرف: دارالنعمان، ۱۳۸۶-۱۹۶۶م.
- کلینی، محمد، الکافی، به کوشش علی اکبر غفاری، بیروت، ۱۴۰۱ق.
- مسلم بن حجاج، صحیح، به کوشش محمد فؤاد عبدالباقی، استانبول، ۱۴۰۱ق.
- واقدی، محمد، المغازی، به کوشش مارسدن جونز، لندن، ۱۹۶۶م.
پیوند به بیرون
- منبع مقاله: دایرة المعارف بزرگ اسلامی