اسماء دختر یزید انصاری
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | اسماء دختر یزید بن السکن بن رافع بن امریء القیس اَشهَلیّة انصاریة |
| کنیه | امسلمه |
| لقب | خطیبة النساء (سخنور زنان) |
| صحابی | پیامبر اکرم(ص) |
| اطلاعات حدیثی | |
| راویان از او | محمود بن محمد، شهر بن حوشب، اسحاق بن راشد و... |
| سایر | حضور در مراسم شب عروسی فاطمه و در جنگ یرموک |
اسماء دختر یزید انصاری، از صحابه و راویان حدیث از پیامبر(ص) بود. کنیهاش امسَلَمه بود و از او با عنوان خَطیبة النِّساء (سخنور زنان) یاد میشد.[۱] افرادی چون محمود بن محمد، شهر بن حَوشَب، اسحاق بن راشد، از وی روایت نقل کردهاند.[۲]
اسماء در روایتی، به نمایندگی از زنان، از پیامبر(ص) درباره بهرهمندی مردان از اجرهای معنوی همچون جهاد، حج و تشییع جنازه پرسید و نقش زنان را که بیشتر به همسرداری و تربیت فرزند محدود میشد، مطرح کرد. پیامبر(ص) پس از تحسین شیوه پرسش او، نیکو شوهرداری، جلب رضایت همسر و پیروی از نظر موافق شوهر را همسنگ آن اعمال دانست.[۳] بنابر گزارش الدرّ المنثور، پیامبر(ص) پس از سخنان اسماء، رو به اصحاب کرده و توانایی او را در طرح مسائل دینی ستود و سپس به اسماء فرمود این پیام را به زنان برساند؛ اسماء نیز شادمانه با تهلیل و تکبیر بازگشت.[۴]
بر پایه برخی گزارشها، اسماء بنت یزید همان زنی دانسته شده که در شب عروسی حضرت فاطمه(س) در کنار ایشان حضور داشت تا نیازهای او را برطرف سازد و پیامبر(ص) برایش دعا کرد: «یا أسماء قضى الله لك حوائج الدنيا والآخرة»؛ ای اسماء، خداوند حاجات دنیا و آخرت تو را برآورده سازد.[۵] بااینحال، محلاتی در ریاحین الشریعه پس از نقل این گزارش، دیدگاه اربلی در کشف الغمه را درستتر دانسته و حضور سلمی بنت عمیس، همسر حمزه و خواهر اسماء بنت عمیس، را در شب زفاف حضرت فاطمه(س) معتبرتر میشمارد.[۶] اسماء بنت یزید همچنین در جنگ یرموک شرکت داشت و گفتهاند که با ستون خیمه، نه تن از رومیان را از پای درآورد[۷]
پانویس
- ↑ حسون و مشکور، اعلام النساء المؤمنات، ۱۳۷۹ش، ص۱۵۰-۱۴۹.
- ↑ ابنعبدالبر، استیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۴، ص۱۷۸۷؛ ابناثیر، اسدالغابه، ۱۴۰۹ق، ج۶، ص۱۸.
- ↑ حسون و مشکور، اعلام النساء المؤمنات، ۱۳۷۹ش، ص۱۵۰-۱۴۹.
- ↑ سیوطی، الدرالمنثور، دار الفكر، ج۲، ص۵۱۸.
- ↑ مجلسی، بحارالانوار،۱۴۰۳ق، ج۴۳، ص۱۳۲؛ محلاتی، ریاحین الشریعه، دارالکتب الاسلامیه، ج۲، ص۳۱۱ .
- ↑ محلاتی، ریاحین الشریعه، دارالکتب الاسلامیه، ج۲، ص۳۱۱.
- ↑ ابناثیر، اسدالغابه، ۱۴۰۹ق، ج۶، ص۱۸.
منبع
- ابناثیر، علی بن محمد، اسدالغابه، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۹ق،
- ابنعبدالبر، عبدالله بن محمد، الاستیعاب، بیروت، دارالجیل، ۱۴۱۲ق،
- حسون، محمد، مشکور، ام علی، اعلام النساء المؤمنات، تهران، اسوه، ۱۳۷۹ش.
- محلاتی، ذبیح الله، ریاحین الشریعه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۸-۱۳۷۰ش.
- مجلسی، محمدباقر، بِحارُ الاَنوارِ الجامعةُ لِدُرَرِ اَخبارِ الاَئمةِ الاَطهار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.