جامعة المصطفی العالمیة
 | |
| اطلاعات کلی | |
|---|---|
| تأسیس | ۲۸ آذر ۱۳۸۶ش |
| بنیانگذار | سید علی حسینی خامنهای |
| وابسته به | دفتر رهبری جمهوری اسلامی ایران |
| رویکرد | حوزوی و بینالمللی |
| نوع فعالیت | آموزشی، پژوهشی و فرهنگی |
| گستره فعالیت | بینالمللی |
| اهداف | تربیت عالمان، پژوهشگران، مدرسان، مبلغان و متخصصان علوم اسلامی؛ گسترش و ترویج علوم اسلامی و معارف دینی |
| فعالیتها | آموزش حوزوی و دانشگاهی • آموزش حضوری و مجازی • برگزاری دورههای کوتاهمدت و فرصتهای مطالعاتی • پژوهش در علوم اسلامی و علوم انسانی • انتشار کتاب و مجلات علمی • تولید و انتشار آثار به زبانهای مختلف |
| مکان | قم و واحدهای آموزشی در ایران و بیش از ۶۰ کشور |
| سایر | |
| مراکز وابسته | دانشگاه باقرالعلوم • دانشگاه مجازی المصطفی • پژوهشگاه بینالمللی المصطفی • انتشارات بینالمللی المصطفی • مؤسسه آموزشهای کوتاهمدت |
| ساختار | ریاست عالیه • هیئت امنا • ریاست جامعة المصطفی |
| وضعیت | فعال |
| فعالیت به زبان | فارسی، عربی، انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، روسی، اردو، آذری و دیگر زبانها |
| منابع مالی | مساعدتهای رهبر جمهوری اسلامی ایران • کمکهای دولتی • درآمد املاک و ارائه خدمات • موقوفات • وجوهات شرعی • هدایا و کمکهای اشخاص حقیقی و حقوقی • تسهیلات بانکی و اعتباری |
| آثار | کتابها و تولیدات علمی و آموزشی به زبانهای مختلف • مجلات علمی و تخصصی |
| مرتبط | مرکز جهانی علوم اسلامی • سازمان حوزهها و مدارس علمیه خارج از کشور |
| وبگاه | http://miu.ac.ir |
جامِعَةُ الْمُصْطَفَی الْعالَمیة نهادی علمی، آموزشی و بینالمللی با هویت حوزوی است که با هدف آموزش و تربیت طلاب و دانشپژوهان غیرایرانی و گسترش علوم و معارف اسلامی فعالیت میکند. این نهاد در ۲۸ آذر ۱۳۸۶ش با ادغام «مرکز جهانی علوم اسلامی» و «سازمان حوزهها و مدارس علمیه خارج از کشور» به دستور سید علی خامنهای شکل گرفت. مرکز جهانی علوم اسلامی در سال ۱۳۶۵ش جایگزین «شورای سرپرستی طلاب غیرایرانی» شد و از سال ۱۳۷۲ش تحت نظارت دفتر رهبری قرار گرفت؛ سازمان حوزهها و مدارس علمیه خارج از کشور نیز در سال ۱۳۷۰ش تأسیس شده بود. علیرضا اعرافی نخستین رئیس جامعة المصطفی بود و از آبان ۱۳۹۷ش علی عباسی ریاست آن را بر عهده گرفت. ریاست عالیه، هیئت امنا، منابع مالی و نظام نظارت و حسابرسی این نهاد نیز براساس اساسنامه و تحت نظارت دفتر رهبری تعیین شده است.
جامعة المصطفی در دو نظام حوزوی و دانشگاهی و در حوزههای علوم اسلامی و علوم انسانی فعالیت دارد و حدود ۱۷۰ رشته و گرایش را از دوره تمهیدی تا اجتهاد ارائه میکند. آموزش مجازی، دورههای کوتاهمدت، فرصتهای مطالعاتی، حمایتهای آموزشی و رفاهی و فعالیت بیش از ۱۷۰ واحد آموزشی در ایران و بیش از ۶۰ کشور، از دیگر برنامههای آن است. بنابر اعلام این نهاد، تا سال ۱۳۹۴ش بیش از ۵۰ هزار دانشپژوه از ۱۲۲ ملیت در آن تحصیل کرده و حدود ۲۵ هزار نفر دانشآموخته شدهاند. پژوهشگاه بینالمللی آن نیز در زمینههایی مانند فقه و اصول، قرآن و حدیث، کلام، فلسفه، تاریخ، مهدویت، ادیان و مطالعات اجتماعی فعالیت دارد و آثار خود را به زبانهای مختلف منتشر میکند.
جامعة المصطفی همچنین نشریات علمی و تخصصی متعددی مانند «پژوهشنامه کلام»، «پژوهشنامه فقه امامیه»، «پژوهشنامه علوم انسانی اسلامی»، «مطالعات تطبیقی قرآن و حدیث»، «مطالعات تاریخی جهان اسلام»، «قرآن و علم»، «Journal of Shi'a Islamic Studies» و «Religious Thought» منتشر میکند.
تاریخچه
براساس گزارشها، پیش از انقلاب اسلامی ایران، حضور طلاب غیرایرانی در حوزه علمیه قم محدود بود و عمدتاً از طریق دارالتبلیغ اسلامی صورت میگرفت.[۱] پس از انقلاب، «شورای سرپرستی طلاب غیرایرانی» در سال ۱۳۵۸ش تشکیل شد و در سال ۱۳۶۵ش با تغییر ساختار، «مرکز جهانی علوم اسلامی» جایگزین آن شد. این مرکز تا سال ۱۳۷۲ش با شیوه رایج در حوزههای علمیه اداره میشد و از آن پس، با انتصاب مدیر از سوی سید علی خامنهای، از حالت شورایی خارج و تحت نظارت دفتر رهبری قرار گرفت.
در ادامه این روند، «سازمان حوزهها و مدارس علمیه خارج از کشور» در سال ۱۳۷۰ش تأسیس شد و بهتدریج دامنه فعالیت آن به بیش از ۴۵ کشور گسترش یافت.[۲] سرانجام، چنانکه در اسناد رسمی آمده است، با درخواست سید علی خامنهای برای تلفیق دو نهاد، «جامعة المصطفی العالمیه» در ۲۸ آذر ۱۳۸۶ش تأسیس شد.[۳] علیرضا اعرافی از آغاز تأسیس تا آبان ۱۳۹۷ش مدیریت این نهاد را بر عهده داشت و پس از وی، علی عباسی به این سمت منصوب شد.[۴]
اهداف، ساختار و منابع مالی
در اساسنامه جامعة المصطفی، تربیت مجتهدان، عالمان، محققان، متخصصان، مدرسان، مبلغان، مترجمان، مربیان و مدیران پارسا، متعهد و زمانشناس و نیز تبیین و تولید اندیشه دینی و نشر و ترویج اسلام ناب محمدی(ص) از اهداف اصلی نهاد دانسته شده است. همچنین، ریاست عالیه جامعه بر عهده فقیه عهدهدار رهبری جمهوری اسلامی ایران قرار دارد و تصویب اساسنامه، انتخاب اعضای هیأت امنا و نصب و عزل رئیس جامعه از اختیارات اوست.[۵]
اعضای هیأت امنا در دو گروه حقیقی و حقوقی معرفی شدهاند. اعضای حقیقی عبارتاند از مرتضی مقتدایی، سید هاشم حسینی بوشهری، محمدعلی تسخیری، محمود محمدی عراقی، سید حسن ربانی خراسانی، سید ابوالحسن نواب، محمدحسن مهدوی مهر و مهدی اهری مصطفوی و اعضای حقوقی شامل علیرضا اعرافی، محسن اراکی، محمدحسن اختری، ابوذر ابراهیمی ترکمان، محمدمهدی شبزندهدار و محسن قمی هستند.[۶] در اساسنامه نیز رئیس جامعة المصطفی، نماینده شورای عالی حوزه، معاون ارتباطات بینالملل دفتر رهبری، رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، دبیرکل مجمع جهانی اهلبیت و دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی بهعنوان اعضای حقوقی هیأت امنا تعیین شدهاند.[۷]
منابع مالی جامعة المصطفی، طبق ماده ۲۹ اساسنامه، شامل مساعدتهای رهبر جمهوری اسلامی ایران، کمکهای دولتی، درآمد املاک و ارائه خدمات، موقوفات، وجوه شرعی، هدایا و کمکهای اشخاص حقیقی و حقوقی و تسهیلات بانکی و اعتباری داخلی و خارجی است. همچنین، تبصره ماده ۳۴ اساسنامه، حسابرسی و نظارت نهادهای ذیربط بر بودجه جامعه را با تأیید ریاست عالیه مجاز دانسته است.[۸]
رشتهها، دورهها و تسهیلات آموزشی
جامعة المصطفی در حوزه علوم اسلامی رشتههایی مانند فقه، اصول فقه، قرآن، حدیث، فلسفه، عرفان، اخلاق، کلام و تاریخ اسلام و در حوزه علوم انسانی نیز رشتههایی مانند علوم تربیتی، حقوق، روانشناسی، اقتصاد، جامعهشناسی، علوم سیاسی، بانکداری، ارتباطات، مدیریت و زبان و ادبیات فارسی، عربی، انگلیسی، فرانسوی و روسی را با رویکرد اسلامی ارائه میکند. این آموزشها در دو نظام حوزوی و دانشگاهی و در حدود ۱۷۰ رشته و گرایش، از دوره تمهیدی آموزش زبان فارسی و معارف اسلامی تا سطوح کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری و اجتهاد ارائه میشود.[۹]
در بخش آموزش مجازی، واحد آموزش غیرحضوری جامعة المصطفی تا سال ۱۳۹۴ش دانشپژوهانی از حدود ۷۰ ملیت را پوشش داده و با تولید منابع الکترونیکی آموزشی، رشتههایی مانند اخلاق، زبان و ادبیات فارسی، مطالعات اسلامی و قرآنی، فقه و حقوق را ارائه کرده است. همچنین دورههای کوتاهمدت و فرصتهای مطالعاتی این مرکز برای نخبگان، اندیشمندان، پژوهشگران و استادان غیرایرانی طراحی شده و پذیرش در آن مستلزم داشتن مدرک یا اشتغال به تحصیل در دوره دکتری، سابقه تدریس و فعالیت پژوهشی است.[۱۰]
از جمله تسهیلات ارائهشده به دانشپژوهان نیز میتوان به ویزا و اقامت تحصیلی، کمکهزینه تحصیلی و مسکن، وام قرضالحسنه، خوابگاه، خدمات بهداشتی و درمانی، مشاوره آموزشی و تربیتی، آموزشهای مهارتی برای خانواده و امکانات ورزشی اشاره کرد.[۱۱]
واحدهای بینالمللی و عضویتها
سازمان مرکزی جامعة المصطفی در قم قرار دارد و بیش از ۱۷۰ واحد آموزشی وابسته آن در ایران و بیش از ۶۰ کشور فعالیت میکنند. در ایران، این واحدها در شهرهایی مانند مشهد، تهران، اصفهان، گرگان و قشم مستقرند و در خارج از کشور نیز در مناطقی از آسیا، آفریقا، اروپا و دیگر نقاط جهان فعالیت دارند؛ از جمله آفریقای جنوبی، آلبانی، آلمان، افغانستان، اندونزی، انگلستان، پاکستان، تانزانیا، عراق، لبنان، مالزی، هند و نیجریه.[۱۲]
جامعة المصطفی همچنین در شماری از نهادها و اتحادیههای علمی بینالمللی، از جمله اتحادیه دانشگاههای جهان اسلام (FUIW)، اتحادیه بینالمللی دانشگاهها (IAU)، اتحادیه بینالمللی رؤسای دانشگاهها (IAUP)، اتحادیه دانشگاههای آسیا و اقیانوسیه (AUAP) و اتحادیه دانشجویان جهان اسلام (Rohama) عضویت دارد.[۱۳]
بنابر آمار منتشرشده در وبگاه جامعة المصطفی، تا سال ۱۳۹۴ش بیش از ۵۰ هزار دانشپژوه زن و مرد از ۱۲۲ ملیت در این مرکز تحصیل کرده و حدود ۲۵ هزار نفر از آنان دانشآموخته شدهاند.[۱۴]
پژوهش و انتشارات
پژوهشگاه بینالمللی المصطفی دارای گروههای پژوهشی در حوزههایی مانند کلام و مذاهب، فلسفه و عرفان، قرآن و حدیث، فقه و اصول، تاریخ، مهدویت، مطالعات اجتماعی و ارتباطات، اندیشه سیاسی، مطالعات جهان اسلام، ادیان و فرق و مطالعات منطقهای است.[۱۵]
تولیدات پژوهشی و آموزشی جامعة المصطفی به زبانهای فارسی، عربی، انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، روسی، اردو، آذری، ترکی استانبولی و برخی زبانهای آفریقایی و آسیایی منتشر میشود و چاپ و انتشار آنها در کشورهایی مانند انگلستان، اندونزی، مالزی، لبنان، هند، پاکستان، افغانستان و تایلند صورت میگیرد.[۱۶]
مجلات
| نشریات | ||
|---|---|---|
| فصلنامه انجمن علمی میزان | مجله تخصصی انجمن فقه قضائی | مجله تخصصی انجمن کلام اسلامی |
| فصلنامه انجمن علمی روشنائی | پژوهشنامه حکمت و فلسفه اسلامی | مجله تخصصی انجمن فقه اقتصادی |
| دوهفتهنامه اطلاعرسانی البیان | فصلنامه تخصصی پژوهشهای منطقهای | دوفصلنامه علمی ترویجی قرآن و علم |
| فصلنامه فرهنگی اجتماعی طلیعه نور | مجلة فصلیة متخصصة الحیاة الطیبة | فصلنامه فرهنگی اجتماعی شمیم هدی |
| مجله تخصصی انجمن پژوهشنامه حقوق | دوهفتهنامه اطلاعرسانی سفیران نور | دوفصلنامه علمی ترویجی سخن تاریخ |
| دوفصلنامه تخصصی مطالعات قرائت قرآن | دوفصلنامه علمی پژوهشی پژوهشنامه کلام | دوفصلنامه تخصصی مطالعات فقه تربیتی |
| دوفصلنامه تخصصی پژوهشنامه فقه امامیه | مجله تخصصی انجمن نیستان ادیان و مذاهب | دوفصلنامه تخصصی مطالعات اصول فقه امامیه |
| دوفصلنامه تخصصی مطالعات آموزش زبان فارسی | دوفصلنامه تخصصی پژوهشنامه علوم حدیث تطبیقی | دوفصلنامه تخصصی پژوهشنامه علوم انسانی اسلامی |
| دوفصلنامه علمی ترویجی قرآن پژوهی خاورشناسان | دوفصلنامه علمی پژوهشی مطالعات تاریخی جهان اسلام | فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات تطبیقی قرآن و حدیث |
| دوفصلنامه تخصصی پژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده | دوفصلنامه تخصصی پژوهشنامه تبلیغ و ارتباطات دینی | دوفصلنامه علمی ترویجی مطالعات فقه اسلامی و مبانی حقوق |
| HIKMET | Lumturia | RELIGIOUS THOUGHT |
| Metafyzika dhe Morali | Pure Life (Student Journal) | THE LIGHT OF THE QUR'AN |
| Journal of Shi'a Islamic Studies | Misbah islami dusunce ve arastirma dergisi[۱۷] | |
پانویس
- ↑ جعفریان، رسول، جریانها و سازمانهای مذهبی-سیاسی ایران (۱۳۲۰-۱۳۵۷)، ص۳۲۸.
- ↑ جزوه آشنایی با سازمان حوزهها و مدارس علمیه خارج از کشور، قم، سازمان مدارس خارج از کشور، ۱۳۸۵، ص۴-۵.
- ↑ اساسنامه «نهاد علمی و آموزشی جامعة المصطفی العالمیة» (مصوب جلسه ۶۳۵ مورخ ۱۳۸۷/۸/۲۱ شورای عالی انقلاب فرهنگی).
- ↑ «رئیس جدید جامعه المصطفی العالمیه انتخاب شد»، خبرگزاری دانشجویان ایران
- ↑ اساسنامه «نهاد علمی و آموزشی جامعة المصطفی العالمیة» (مصوب جلسه ۶۳۵ مورخ ۱۳۸۷/۸/۲۱ شورای عالی انقلاب فرهنگی).
- ↑ «آخرین اخبار»، پایگاه خبری جامعة المصطفی العالمیه.
- ↑ اساسنامه «نهاد علمی و آموزشی جامعة المصطفی العالمیة».
- ↑ اساسنامه «نهاد علمی و آموزشی جامعة المصطفی العالمیة» (مصوب جلسه ۶۳۵ مورخ ۱۳۸۷/۸/۲۱ شورای عالی انقلاب فرهنگی).
- ↑ سایت اطلاعرسانی جامعه المصطفی العالمیه.
- ↑ «سامانه مدیریت سنجش و پذیرش جامعة المصطفی (ص) العالمیه (سمپا)»، وبگاه اطلاعرسانی جامعة المصطفی العالمیه.
- ↑ «آخرین اخبار»، پایگاه خبری جامعة المصطفی العالمیه.
- ↑ «سامانه سنجش و پذیرش»، سامانه سنجش و پذیرش جامعة المصطفی العالمیه.
- ↑ «سامانه سنجش و پذیرش»، سامانه سنجش و پذیرش جامعة المصطفی العالمیه.
- ↑ وبسایت جامعة المصطفی، تاریخ بازدید ۱۳۹۵/۱۲/۱۴.
- ↑ «خدمات»، وبگاه جامعة المصطفی العالمیة.
- ↑ «سامانه مدیریت سنجش و پذیرش جامعة المصطفی (ص) العالمیه (سمپا)»، وبگاه اطلاعرسانی جامعة المصطفی العالمیه.
- ↑ «رسالت المصطفی در حوزه نشریات»، وبگاه جامعة المصطفی العالمیة.
منابع
- اساسنامه «نهاد علمی و آموزشی جامعة المصطفی العالمیة» (مصوب جلسه ۶۳۵ مورخ۱۳۸۷/۸/۲۱شورای عالی انقلاب فرهنگی).
- جزوه آشنایی با سازمان حوزهها و مدارس علمیه خارج از کشور، قم، سازمان مدارس خارج از کشور، ۱۳۸۵.
- جعفریان، رسول، جریانها و سازمانهای مذهبی-سیاسی ایران(۱۳۲۰-۱۳۵۷)، تهران، انتشارات خانه کتاب، ۱۳۷۸.
- «رئیس جدید جامعه المصطفی العالمیه انتخاب شد»، خبرگزای دانشجویان ایران، درج مطلب: ۲۶ آبان ۱۳۹۷ش، بازدید: ۱۲ مرداد ۱۴۰۰ش.
- «سامانه مدیریت سنجش و پذیرش جامعة المصطفی (ص) العالمیه (سمپا)»، وبگاه اطلاعرسانی جامعة المصطفی العالمیه، تاریخ بازدید: ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «رسالت المصطفی در حوزه نشریات»، وبگاه جامعه المصطفی العالمیه، تاریخ بازدید: ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «خدمات»، وبگاه جامعه المصطفی العالمیه، تاریخ بازدید: ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «آخرین اخبار»، پایگاه خبری جامعة المصطفی العالمیه.
- «سامانه سنجش و پذیرش»، سامانه سنجش و پذیرش جامعة المصطفی العالمیه، تاریخ بازدید: ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ش.
پیوند به بیرون